Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De Tweede Boerenoorlog (1899-1902) zette de Boeren van Transvaal en Oranje Vrijstaat tegenover het Britse Rijk. Goud, stemrecht en machtspolitiek dreven de spanning op tot een oorlog die geldt als de eerste moderne. Deze quizvragen gaan over de aanloop, de belegeringen, de wapens, de kampen en de vrede. Van makkelijk tot pittig: test wat je weet over een oorlog die ook in Nederland diepe sporen naliet.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welk lid van het Nederlandse koningshuis zette zich in voor de Boeren?
Koningin Wilhelmina
De Boeren kregen tijdens de oorlog ook diplomatieke steun vanuit Nederland en Vlaanderen.
Q 02Met welke migratie ontkwamen de Boeren aan de Britse heerschappij over de Kaapkolonie?
Grote Trek
Van de vele Boerenrepublieken die daarna werden gesticht, bleven uiteindelijk twee grote staten over: Transvaal en Oranje Vrijstaat.
Q 03Wie verplaatste zich met de pantsertrein die Boeren in Natal overvielen?
Winston Churchill
De Britten beschikten over enkele pantsertreinen, maar al snel bleek dat die heel kwetsbaar waren.
Q 04Hoe werden in Transvaal de niet-Boerse immigranten genoemd die de mijnbouw aantrok?
Uitlanders
De Boeren ontvingen de nieuwkomers niet met open armen: ze vreesden een minderheid in eigen land te worden.
Q 05Welke stad, de hoofdstad van Transvaal, namen de Britten begin juni 1900 in?
Pretoria
Niet veel later werd de oorlog voor gewonnen verklaard, maar de Boeren vochten nog lang door met aanvallen her en der.
Q 06Met welke tactiek sloegen de Britten terug toen de Boeren verspreid bleven doorvechten?
Verschroeide aarde
Boerderijen werden platgebrand, al bleek het wegnemen van alleen de paarden militair gezien een even groot effect te hebben.
Q 07Wie voerde de Britse troepen aan die het belegerde Mafeking verdedigden?
Robert Baden-Powell
De stad werd een Brits eiland in door de Boeren gedomineerd gebied; het ontzet in mei 1900 werd in Engeland uitbundig gevierd.
Q 08Hoe heetten de informele groepen uit dezelfde gemeenschap waarin de Boeren vochten?
Commando's
Discipline was een blijvend probleem: aanvoerders volgden orders niet altijd en manschappen waren vaak geneigd weer naar huis te gaan.
Q 09Onder welke andere naam staat de Tweede Boerenoorlog ook bekend?
Tweede Vrijheidsoorlog
De oorlog duurde tot 1902 en werd uitgevochten tussen de Nederlandstalige Boeren van twee republieken en de Britten.
Q 10Hoe heten de na de oorlog gestichte wijken met straatnamen naar prominente Boeren?
Transvaalbuurten
Ter herinnering aan de strijd werden na de oorlog ook een aantal monumenten opgericht.
Q 11Op welk explosief gold in Transvaal een monopolie dat Engelse mijneigenaren benadeelde?
Dynamiet
Het monopolie was verleend op voorwaarde dat er plaatselijke fabrieken kwamen, zodat Transvaal voor explosieven niet van het buitenland afhing.
Q 12Welke Britse bevelhebber liet Transvaal doorsnijden met blokhuizen en prikkeldraad?
Kitchener
Het systeem besloeg honderden kilometers; daarnaast spoorde een steeds beter informatiesysteem de groepen Boeren op en volgde ze.
Q 13Hoe werden de laatste Boeren genoemd die zich pas in mei 1902 overgaven?
Bittereinders
In dezelfde maand kwam er met een vredesverdrag een eind aan de oorlog.
Q 21Onder welke naam werd de Oranje Vrijstaat na de vrede van 1902 een Britse kolonie?
Oranjerivierkolonie
De Zuid-Afrikaansche Republiek werd op dezelfde manier binnen het Britse Rijk gebracht als de Transvaalkolonie.
Q 22Bij welke plaats liet Botha een brug intact, zodat de Britten juist daar zouden aanvallen?
Colenso
De Britten vielen er op drie punten aan; toen dat overal slecht verliep, werd de aanval afgebroken met relatief lichte verliezen.
Q 23Hoeveel weken leefde een paard in Britse dienst gemiddeld na aankomst in zuidelijk Afrika?
6
De dieren werden onder meer bereden tot ze er dood bij neervielen, of opgegeten tijdens een beleg.
Q 14Wie kreeg na de Black Week het Britse opperbevel in zuidelijk Afrika?
Roberts
Zijn voorganger Buller had te weinig resultaat geboekt, maar bleef wel het bevel voeren aan het front in Natal.
Q 15Ongeveer hoeveel Boerenvrouwen en -kinderen stierven in de Britse concentratiekampen?
28.000
In de strijd zelf kwamen 7000 Boeren om; onder de mensen van inheemse afkomst vielen er nog eens zo'n 20.000 doden.
Q 16Wie stuurde Paul Kruger na de Jameson Raid een telegram om zijn steun uit te spreken?
Duitse keizer
De Britse publieke opinie zag het als een provocatie en schaarde zich achter Jameson, die tot held werd uitgeroepen.
Q 17Dankzij welke Engelse vrouw werd een officiële commissie naar de Britse kampen gestuurd?
Emily Hobhouse
De commissie stond onder leiding van Millicent Fawcett; na haar vernietigende rapport verbeterde de situatie en daalden de sterftecijfers.
Q 18Naar welk eiland werden de vierduizend Boeren van Cronjé na hun overgave afgevoerd?
Sint-Helena
De overgave volgde na een beleg van een week; een eerdere Britse aanval op de ingesloten Boeren had alleen zware verliezen opgeleverd.
Q 19Welke bijnaam gaven de Britten aan de Creusot-kanonnen van de Boeren?
Long Toms
Deze kanonnen reikten verder dan de Britse artillerie, waarop de Britten scheepskanonnen lieten aanvoeren.
Q 20Aan hoeveel jaar verblijf als voorwaarde voor stemrecht hield Paul Kruger aanvankelijk vast?
14
Later kwam hij de Britten stap voor stap tegemoet, maar stelde daarbij steeds meer aanvullende voorwaarden.
Q 24Met welk nieuw geweer waren de Britse troepen in de Tweede Boerenoorlog bewapend?
Lee-Metford
Het was de voorloper van de Lee-Enfield, het Britse standaardgeweer in de Eerste Wereldoorlog; de Britse tactiek was er nog niet op aangepast.
Q 25Hoeveel patronen telde het magazijn van het Mausergeweer van de Boeren?
5
De Boeren maakten niet zozeer slachtoffers door nauwkeurig te schieten, maar vooral door de hoeveelheid vuur die ze konden uitbrengen.
Q 26Tot hoeveel pond waren de kosten van de Tweede Boerenoorlog aan Britse kant opgelopen?
200 miljoen
Er kwamen bovendien 22.000 Britse soldaten om, door de strijd en vooral door ziekte.
Q 27Hoeveel paarden kwamen naar schatting aan Britse zijde om in de Tweede Boerenoorlog?
300.000
Volgens het Britse ministerie van defensie werden in totaal meer dan vierhonderdduizend paarden, ezels en muilezels opgebruikt.
Q 28Bij welke slag op 21 oktober 1899 maakten de Britten hun eerste grote groep krijgsgevangenen?
Elandslaagte
Deze gevangenen zaten eerst vast op troepentransportschepen in Simonsbaai, tot de kampen in Kaapstad en Simonstad voltooid waren.
Q 29Wie was president van het failliete Transvaal toen de Britten het in 1877 annexeerden?
Thomas François Burgers
Het plan was een federatie onder Britse hegemonie, maar na een wisseling van de Britse regering volgde de Eerste Boerenoorlog.
Q 30Welke historicus stelde dat de Tweede Boerenoorlog zonder Milner niet was uitgebroken?
Pakenham
Hij bestudeerde vrijgegeven overheidsdocumenten, dagboeken en brieven en zag grote verschillen tussen wat openbaar en wat achter de schermen gebeurde.