Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Willem de Veroveraar begon als buitenechtelijke zoon van een Normandische hertog en eindigde als koning van Engeland. Zijn invasie van 1066 veranderde het land voorgoed. Deze quiz volgt zijn hele leven: de gevaarlijke jeugd in Normandië, het omstreden huwelijk, de oversteek van het Kanaal, de opstanden daarna en het bestuur van zijn nieuwe koninkrijk. Ook de ruzies met zijn zonen en zijn opmerkelijke begrafenis komen aan bod. De vragen lopen op van bekend tot echt lastig.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Bij welke plaats versloeg Willem de Veroveraar in 1066 het leger van koning Harold II?
Hastings
Zijn leger bestond niet alleen uit Normandiërs: er vochten ook Bretons, Vlamingen en Fransen uit Parijs en Île-de-France mee.
Q 02Welk beroemd kunstwerk heeft de verovering van Engeland door Willem als onderwerp?
Tapijt van Bayeux
Met één veldslag was de strijd niet beslist: Londen sloeg een eerste aanval af en viel pas nadat er versterkingen uit Normandië waren gekomen.
Q 03Welk register van land en vee liet Willem de Veroveraar in 1085 opstellen?
Domesday Book
De inventarisatie diende voor een doelmatige belastingheffing en legde de nieuwe bezitsverhoudingen permanent vast.
Q 04Op welke dag in 1066 werd Willem de Veroveraar in Londen tot koning gekroond?
25 december
De kroning vond plaats in de Westminster Abbey, nadat een tweede aanval op de stad wel was gelukt.
Q 05Met welke achternicht trouwde Willem de Veroveraar in 1053 in het kasteel van Eu?
Mathilde van Vlaanderen
Het huwelijk werd discreet gesloten en bevestigde de goede banden met Vlaanderen. Pas in 1059 stemde een paus er alsnog mee in.
Q 06Welke bijnaam droeg Willem de Veroveraar vóór zijn verovering van Engeland: Willem de …?
Bastaard
In Normandië gold nog het oude gewoonterecht van de Vikingen, waardoor ook kinderen van een tweede vrouw wettige erfgenamen waren. Tegenstanders bleven zijn afkomst toch tegen hem gebruiken.
Q 07Welk hemelverschijnsel in april 1066 zag Willem de Veroveraar als een goed voorteken?
Komeet
Vermoedelijk ging het om de komeet van Halley. Engeland was voor Willem vooral aantrekkelijk door de goed werkende belastingheffing.
Q 08Welke Engelse koning, zijn achterneef, bezocht Willem de Veroveraar rond 1051 in Londen?
Eduard de Belijder
Deze koning had als jonge man voor zijn eigen veiligheid een tijd aan het Normandische hof geleefd. Willem beweerde later dat hem bij dit bezoek de troon was beloofd.
Q 09In welke Normandische plaats werd Willem de Veroveraar rond 1028 geboren?
Falaise
Zijn geboorteplaats ligt zo'n 30 km ten zuiden van Caen, de stad die hij later als hoofdstad koos.
Q 10In welke slag versloeg Harold II kort voor Willems landing de Noorse koning Harald III?
Stamford Bridge
Aan Noorse kant vocht ook Tostig Godwinson mee, de eigen broer van de Engelse koning. De slag vond plaats bij York, ver van de zuidkust.
Q 11Waarom was het huwelijk van Willem de Veroveraar voor paus Leo IX niet te aanvaarden?
Bloedverwantschap
Ook de Franse koning Hendrik was tegen, maar om een andere reden: hij vreesde het machtige verbond tussen Normandië en Vlaanderen.
Q 12Welke zoon erfde het koninkrijk Engeland van Willem de Veroveraar?
Willem Rufus
De oudste zoon kreeg het hertogdom Normandië. Bij de begrafenis moesten de zonen eerst nog de eigenaar van de grafgrond betalen.
Q 13Welke halfbroer van Willem de Veroveraar sloeg een opstand van Normandische edelen neer?
Odo van Bayeux
Willem zelf was op dat moment in Normandië. In 1082 liet hij deze halfbroer gevangenzetten, om hem later weer vrij te laten.
Q 21Hoeveel kastelen bouwde Willem de Veroveraar ongeveer, waaronder de Tower of London?
80
Vlak na de landing zette hij aan de kust al een kasteel neer dat in kant-en-klare onderdelen uit Normandië was meegenomen, tegen een mogelijke aanval over zee.
Q 22Welke raad riep Harold in januari 1066 tot koning van Engeland uit?
Witenagemot
Dat gebeurde na de dood van de kinderloze koning op 4 januari 1066. Harold had eerder gezworen Willems aanspraken te steunen, maar noemde die eed later afgedwongen.
Q 23Met welke Schotse koning trouwde de zuster van de Engelse troonpretendent Edgar?
Malcolm III
Edgar was na zijn nederlaag naar het noorden gevlucht. In 1072 viel Willem het Schotse rijk binnen en sloot er uiteindelijk een verdrag met de koning.
Q 14Waarmee vergeleek de Franse koning de dik geworden Willem de Veroveraar?
Zwangere vrouw
Dik werd hij pas op latere leeftijd. Zijn hele leven had hij een goede gezondheid, en hij was vrij lang voor zijn tijd.
Q 15Welk beroep had Fulbert, de grootvader van Willem de Veroveraar van moederskant?
Leerlooier
Zijn dochter Herleva was de moeder van Willem; de vader was hertog Robert de Duivel. Getrouwd waren die twee niet.
Q 16Bij welke plaats aan de Engelse kust landde Willem de Veroveraar op 28 september 1066?
Pevensey
Tegenstand ontmoette hij er niet: het Engelse leger in het zuiden was op 8 september ontbonden, omdat de boeren bij de oogst weg mochten.
Q 17In welke abdij werd Willem de Veroveraar na zijn dood in 1087 begraven?
Abbaye aux Hommes
De abdij staat in Caen, de stad die Willem als hertog tot zijn hoofdstad had gemaakt. Zijn lichaam werd er speciaal voor de begrafenis naartoe gebracht.
Q 18Tijdens het beleg van welke stad viel Willem de Veroveraar in 1087 noodlottig van zijn paard?
Mantes
Door de klap tegen zijn zadelknop liep hij inwendige verwondingen in zijn buik op. Op zijn doodsbed begenadigde hij de meesten van zijn tegenstanders.
Q 19Hoe lang was Willem de Veroveraar volgens een schatting op basis van één bewaard bot?
1,75 m
Daarmee was hij vrij lang voor zijn tijd. Zijn gespierde bouw was minder bijzonder: ridders moesten heel sterk zijn om in hun zware wapenrusting te kunnen vechten.
Q 20Welke geestelijke onderhandelde namens Willem de Veroveraar met de paus?
Lanfranc van Bec
De inzet was het omstreden huwelijk van de hertog. In 1059 stemde paus Nicolaas II er alsnog mee in.
Q 24Welke Franse koning dwong in 1076 een vrede af tussen Willem de Veroveraar en Bretagne?
Filips I
De vrede werd bezegeld met de verloving van Willems dochter Constance met Alan IV, de erfgenaam van de Bretonse hertog.
Q 25Waar verongelukte Richard, een zoon van Willem de Veroveraar, tijdens de jacht?
New Forest
Hij werd begraven in de kathedraal van Winchester. Onder zijn vader golden strenge wetten tegen het rooien van bossen, mede om de jachtgronden van de adel te behouden.
Q 26Hoe heette het gewoonterecht van de Vikingen dat in Normandië meerdere vrouwen toestond?
Mos Danicus
Kinderen uit zulke verbintenissen waren wettige erfgenamen. Daarom was het niet vreemd dat een buitenechtelijke zoon zijn vader als hertog opvolgde.
Q 27Aan welke rivier won Willem in 1047 de Slag van Val-ès-Dunes?
Orne
De slag duurde twee dagen en Willem vocht er samen met de Franse koning Hendrik. Het rad van een watermolen zou door lijken verstopt zijn geraakt.
Q 28Waar moest de vloot van Willem de Veroveraar in 1066 wekenlang schuilen voor slecht weer?
Baai van de Somme
De expeditie was vertrokken uit de Divesmonding. De vertraging pakte goed uit: het Engelse leger aan de zuidkust was intussen ontbonden.
Q 29Welke neef van Willem wilden opstandige Normandische edelen in 1046 tot hertog uitroepen?
Guy
Hij was een zoon van een tante van Willem. Na de nederlaag van de opstandelingen duurde het nog drie jaar voordat hij en zijn aanhangers waren onderworpen.
Q 30Hoeveel schellingen eiste de eigenaar van de grafgrond bij Willems begrafenis in 1087?
60
Het land van het graf bleek nog niet betaald. De zonen van de koning voldeden het bedrag ter plekke, waarna de plechtigheid door kon gaan.