Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Yellowstone National Park is het oudste nationaal park ter wereld. Het ligt hoog in de Rocky Mountains en staat bekend om zijn geisers, zijn meren en de supervulkaan die eronder sluimert. Deze quiz gaat over de geschiedenis van het park, het vulkanisme, de cijfers achter het landschap en het toerisme. Ook de wolf komt aan bod: hoe hij uit Yellowstone verdween, hoe hij terugkwam en wat dat voor de andere dieren betekende.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01In welke Amerikaanse staat ligt het grootste deel van Yellowstone National Park?
Wyoming
Het park steekt met kleine gedeeltes de grens over naar twee aangrenzende staten.
Q 02Welk landschap beslaat het grootste gedeelte van Yellowstone National Park?
Bos
Wie dat landschap wil verkennen, kan terecht op een uitgebreid net van wandelpaden.
Q 03Wat verwoestte in 1988 een gedeelte van Yellowstone National Park?
Natuurbrand
Tien jaar eerder had de UNESCO het park nog op de Werelderfgoedlijst gezet.
Q 04Wat voor vulkanisch verschijnsel bevindt zich onder Yellowstone National Park?
Hotspot
Een lange vallei dwars door de Rocky Mountains laat zien hoe Noord-Amerika er in de loop der tijd naar het zuidwesten overheen is geschoven.
Q 05Welke president bekrachtigde in 1872 de wet die van Yellowstone een nationaal park maakte?
Ulysses S. Grant
De wet werd op 1 maart van dat jaar bekrachtigd en schiep het eerste nationaal park ter wereld, uit ecologische, recreatieve en nationalistische overwegingen.
Q 06Op welk nationaal park sluit Yellowstone in het zuiden aan?
Grand Teton
In Yellowstone zelf leven onder meer bizons, herten, coyotes en verschillende soorten beren.
Q 07Welke dieren profiteren ervan dat wolven in Yellowstone hun prooi nooit helemaal opeten?
Aaseters
Ook watervogels en vissen gingen erop vooruit sinds de wolf terug is, dankzij de extra beverdammen.
Q 08Om de hoeveel minuten spuit de geiser Old Faithful gemiddeld?
92
De kolom van water en stoom komt zo'n 45 meter hoog; de wachttijd tussen twee erupties loopt uiteen van 45 tot 125 minuten.
Q 09Welk verschijnsel kan een nieuwe superuitbarsting van Yellowstone jarenlang opleveren?
Vulkanische winter
De gevolgen zouden op het gehele noordelijk halfrond nog jaren het leven ontwrichten.
Q 10Welk probleem ontstond toen de wapiti's zich in Yellowstone zonder wolven sterk uitbreidden?
Overbegrazing
Dat ging ten koste van een aantal soorten planten en bomen, en ook de bodemerosie nam sterk toe.
Q 11In welke vallei werden in 1995 de eerste wolven in Yellowstone uitgezet?
Lamar Valley
De dieren wenden er eerst in gevangenschap aan hun omgeving, bij Crystal Creek, Rose Creek en Soda Butte Creek.
Q 12Wie kreeg in 1886 het beheer over Yellowstone National Park?
Het Amerikaanse leger
Kapitein Moses Harris verbood kort daarna de publieke jacht; het beheer van de roofdierpopulatie hield men zelf in handen.
Q 13In welk jaar werden de laatste wolven in Yellowstone National Park gedood?
1926
Daarna waren er nog sporadisch waarnemingen, maar duurzame populaties kwamen niet meer voor.
Q 21Welk roofdier kreeg in Yellowstone meer ruimte doordat er minder coyotes kwamen?
Vos
Wolven en coyotes zijn felle concurrenten: beide soorten doden elkaars jongen als ze de kans krijgen.
Q 22Wie leidde de geologische expeditie van 1871 die de aanzet gaf tot het park Yellowstone?
Ferdinand Hayden
Fotograaf Jackson, schilder Moran en tekenaar Elliot reisden mee; vooral hun beeldmateriaal maakte indruk op het Congres.
Q 23Uit welke zee komt het vocht dat Yellowstone zijn overvloedige neerslag bezorgt?
Grote Oceaan
Een vallei door de Rocky Mountains zorgt voor een overheersende wind uit het zuidwesten, die de vochtige lucht tot in het park brengt.
Q 14Welke eigenschap maakt dat een wolf een coyote bergop niet kan bijhouden?
Hoger gewicht
Coyotes lokken een achtervolgende wolf daarom eerst bergaf en draaien zich dan snel om.
Q 15In welk jaar plaatste de UNESCO Yellowstone National Park op de Werelderfgoedlijst?
1978
Het park bestond toen al ruim een eeuw: het is het oudste nationaal park ter wereld.
Q 16Wat moest het Amerikaanse uitroeiingsprogramma voor roofdieren uit 1907 beschermen?
Vee
Het programma kwam er onder politieke druk; in dat ene jaar werden in Amerika alleen al 1800 wolven en 23.000 coyotes gedood.
Q 17Waar jagen coyotes in Yellowstone liever niet meer sinds de terugkeer van de wolf?
Open weiden
Na de herintroductie halveerde het aantal coyotes in twee jaar tijd.
Q 18Welke wet uit 1973 maakte de legale herintroductie van de wolf in Yellowstone mogelijk?
Endangered Species Act
Het idee om de wolf terug te brengen leefde al sinds de jaren 1940, maar een legale weg ontbrak tot dan toe.
Q 19Hoeveel vierkante kilometer beslaat Yellowstone National Park?
8.983
Met die oppervlakte hoort Yellowstone bij de grootste nationale parken van de Verenigde Staten.
Q 20Op hoeveel meter hoogte ligt Yellowstone National Park gemiddeld?
2.440
Door de vochtige lucht die vanuit het zuidwesten wordt aangevoerd, valt er op die hoogte in de winter naar verhouding enorm veel sneeuw.
Q 24Welke bomen profiteerden in Yellowstone vooral van de afname van het aantal wapiti's?
Wilgen en populieren
Wapiti's zijn sinds de komst van de wolf altijd op hun hoede en blijven niet meer lang op dezelfde plaats.
Q 25In welk deel van Yellowstone moesten de eerste wolven in 1995 acclimatiseren?
Noordoosten
Eind maart, na ruim twee maanden wennen, werden alle veertien dieren vrijgelaten.
Q 26Welk snel hoefdier profiteerde in Yellowstone van de terugval van het aantal coyotes?
Gaffelbok
Het dier werd met uitsterven bedreigd doordat coyotes de jongen opaten; voor de wolf is het geen prooi.
Q 27Hoe groot is het Yellowstonemeer in vierkante kilometers?
352
Dankzij die omvang zijn varen en sportvissen er populair; ook het Shoshonemeer hoort bij de bekendste meren van het park.
Q 28Hoeveel beverkolonies telde Yellowstone in 2011, tegen slechts één in 2001?
9
Bevers konden meer bomen vellen doordat wapiti's de rivieroevers niet meer kaal vraten; hun dammen leveren betere paaigrond voor vissen op.
Q 29Hoeveel wapiti's per jaar zou één wolf in Yellowstone volgens de voorspelling doden?
12
Die schatting bleek te laag: in werkelijkheid zouden het er zo'n tweeëntwintig zijn.
Q 30In welk jaar begon volgens officiële gegevens het uitroeien van de wolf in Yellowstone?
1914
Een wet uit 1883 beschermde de meeste parkdieren al, maar wolven, coyotes, beren en poema's waren daarvan uitgezonderd.