Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Eeuwenlang was de zijderoute de belangrijkste verbinding tussen oost en west: een netwerk van karavaanroutes door Centraal-Azië, van Noord-China tot aan de Middellandse Zee. Deze quizvragen gaan over de takken van de route, de woestijnen en bergpassen onderweg, de handelswaar en de reizigers, en over de grotten vol manuscripten langs de weg. Ook de moderne zijderoute komt aan bod, met de containertreinen die tegenwoordig tussen China en Nederland rijden.
Alle 28 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke Italiaanse koopman reisde tussen 1271 en 1295 via de zijderoute?
Marco Polo
Maar weinig reizigers legden de hele weg van begin tot eind af, ook al wekt de naam de indruk van één lange reis.
Q 02Welke godsdienst ging vanuit India over de zijderoute naar Centraal-Azië en China?
Boeddhisme
Ook het christendom en de islam verspreidden zich langs de handelswegen, tot in het Midden-Oosten en nog veel verder naar het oosten.
Q 03Welke Chinese president begon in 2013 een groot infrastructuurplan tussen Azië en Europa?
Xi Jinping
Het plan heet ook wel de 'Nieuwe Zijderoute'. Een voorbeeld is een nieuwe dubbelspoorsbaan naar Centraal-Azië, het Midden-Oosten en Europa.
Q 04Hoe heet Chang'an, het beginpunt van de zijderoute, tegenwoordig?
Xi'an
Vanuit deze stad in Noord-China liep de route door de Hexicorridor naar het westen, ten zuiden van de Gobiwoestijn.
Q 05Welke Duitse geograaf gebruikte in 1877 als eerste de naam zijderoute?
Ferdinand von Richthofen
In het Duits heet de route Seidenstraße; in het Nederlands spreekt men ook wel van de zijdeweg.
Q 06Waarin smokkelden twee nestoriaanse monniken in 552 zijderupsen naar het Byzantijnse Rijk?
Holle wandelstokken
Daarna was de productie van de kostbare stof niet langer aan de Chinezen voorbehouden en kon ze ook in het westen plaatsvinden.
Q 07Om welke woestijn in het Tarimbekken boog de zijderoute langs de noord- of zuidzijde heen?
Taklamakan
Beide takken kwamen weer samen in Kashgar, waar de karavanen de bergen overstaken.
Q 08Via welke stad aan de Middellandse Zee gingen goederen vanaf de Nijl per schip naar Rome?
Alexandrië
De goederen, waaronder zijde, kwamen aan in havens aan de Rode Zee en gingen eerst over land naar de rivier.
Q 09Onder welke dynastie was de zijderoute door Centraal-Azië rond 115 v.Chr. al in gebruik?
Han
De handel over land nam in de middeleeuwen af, toen het vervoer zich naar de zee verplaatste.
Q 10In welk gesteente sloegen monniken tussen de 4e en de 12e eeuw de Mogaogrotten uit?
Zandsteen
Ze versierden de ongeveer duizend grotten met beelden, sculpturen en muurschilderingen.
Q 11Op welk emplacement bij Rotterdam kwam in juli 2015 de eerste containertrein uit China aan?
Kijfhoek
De moderne spoorroute begon met een internationale spoorweg tussen Kazachstan en de Chinese provincie Xinjiang.
Q 12In welke Chinese provincie ligt de Hexicorridor, waar de noordelijke zijderoute doorheen liep?
Gansu
Na de corridor splitste de weg zich in drie routes; twee daarvan volgden de bergketens ten noorden en zuiden van een grote woestijn.
Q 13Bij welke Chinese stad liggen de Mogaogrotten, op ongeveer 25 km van het centrum?
Dunhuang
Inwoners, reizigers en pelgrims schonken de kloosters daar in de loop der eeuwen duizenden documenten.
Q 21Wat werd vanaf de 12e eeuw vanuit Yunnan via Noord-Birma over de 'Ledo'-route vervoerd?
Edele metalen
Het ging onder meer om goud en zilver, die over deze antieke weg werden verscheept.
Q 22Sinds welk jaar staan de Mogaogrotten op de Werelderfgoedlijst van UNESCO?
1987
Op de Chinese lijst van erfgoederen stonden de grotten toen al ruim een kwarteeuw.
Q 23Over welke 4690 meter hoge pas liep de zuidelijke zijderoute vanuit Kashgar?
Khunjerabpas
Deze tak werd ook wel naar het Karakoram-gebergte genoemd, waar hij dwars doorheen liep.
Hoe noemden de Grieken en Romeinen in de 1e eeuw de Oost-Afrikaanse kust?
Q 14Via welk Chinees bekken liep de Zuidelijke Zijderoute richting Noord-India?
Sichuan
Daarna ging het door de Himalaya, naar men vermoedt over de Oude Theeroute.
Q 15Met welke Chinese stad kreeg Tilburg in september 2016 een vaste wekelijkse treinverbinding?
Chengdu
De containertreinen rijden ook op Rotterdam; onderweg wisselen de containers twee keer van wagen.
Q 16Welke route vormde in de 5e eeuw v.Chr. het westelijke deel van de zijderoute?
Perzische Koninklijke Weg
Van de klassieke oudheid tot de late middeleeuwen bleef het netwerk de belangrijkste verbinding tussen oost en west.
Q 17Bij de monding van welke rivier in Vietnam begon rond de 6e eeuw de zeeroute naar India?
Rode Rivier
De zeeroute hoorde formeel niet bij de zijderoute en liep via Hanoi en Sri Lanka verder naar de Perzische Golf.
Q 18Naar welke poort is de pas Yumenguan op de zijderoute genoemd?
Jadepoort
Via deze pas en de Hexicorridor trokken karavanen ten zuiden van de Gobiwoestijn naar het westen.
Q 19In welk huidig land liggen de oude handelscentra Wari-Bateshwar en Mahasthangarh?
Bangladesh
Beide steden gelden als internationale handelscentra op de zuidelijke tak, die door Noord-Birma liep.
Q 20Welke nomadische stammen bemoeilijkten aanvankelijk de handel over de zijderoute?
Xiongnu
Door hun toedoen was de route in het begin regelmatig afgesloten.
Azania
Een tak van de zeeroutes liep langs deze kust naar de haven Rhapta, waarschijnlijk in de delta van de Rufiji in het huidige Tanzania.
Q 25Wie introduceerde de term 'sacred waste' voor opslagplaatsen als grot 17 van Mogao?
Aurel Stein
Zulke opslagplaatsen komen in meer culturen voor; een bekend voorbeeld is de joodse genizah.
Q 26Met de genizah van welke stad worden de vondsten in grot 17 van Mogao vaak vergeleken?
Caïro
De grot diende als opslagplaats voor vooral religieuze documenten, zoals soetras, en raakte vrijwel helemaal gevuld.
Q 27Onder welke naam drongen berichten over het rijke en machtige Rome door tot China?
Ta-tsin
Het rijk zou graag handel hebben willen drijven met de Chinezen.
Q 28Welke Chinese monnik ontdekte in 1900 een afgesloten Mogaogrot met rond 50.000 manuscripten?
Wang Yuanlu
De grot was eeuwen eerder dichtgemaakt, waarschijnlijk om prozaïsche redenen: ze had haar functie vervuld.