Getting your questions ready
Getting your questions ready
Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De Zwarte Zee ligt ingeklemd tussen Europa en Klein-Azië en is via de Bosporus met de Middellandse Zee verbonden. Onder de 150 meter is het water zuurstofloos, terwijl de oppervlakte juist visrijk is. Deze quiz gaat over de geografie, de naam en de geschiedenis van de zee, en over Odessa, de grootste havenstad aan haar kust. Test je kennis van rivieren, verdragen, oude Grieken en tsaren, en kijk hoeveel vragen je goed hebt.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Tussen welke twee gebieden ligt de Zwarte Zee ingeklemd?
Europa en Klein-Azië
Bij Istanboel is de zee via de Bosporus, de Zee van Marmara en de Dardanellen verbonden met de Egeïsche en de Middellandse Zee.
Q 02Ruim hoeveel inwoners telt de havenstad Odessa?
1 miljoen
Odessa ligt op de heuvels rond een kleine haven en is het bestuurlijke centrum van de gelijknamige oblast.
Q 03Hoeveel landen hebben een kust aan de Zwarte Zee?
zes
Naast de kuststaten zijn ook andere landen, zoals de Verenigde Staten, militair actief op de Zwarte Zee.
Q 04Van welke Turkse naam is de in de meeste moderne talen gangbare naam Zwarte Zee afgeleid?
Kara Deniz
Het Turkse woord kara heeft ook een bijklank van onherbergzaamheid, die past bij de slechte weersomstandigheden op zee.
Q 05Welke zee ligt ten oosten van het schiereiland de Krim?
Zee van Azov
Ten westen van de Krim ligt de Golf van Odessa, met de grootste havenstad van Oekraïne.
Q 06Welke twee landen hebben de sterkste zeemachten op de Zwarte Zee?
Turkije en Rusland
Oekraïne en Georgië beschikken slechts over kleine legers met sterk verouderd materieel sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie.
Q 07Wat betekent Pontos Euxeinos, de naam die de oude Grieken aan de Zwarte Zee gaven?
Gastvrije Zee
De Grieken kenden ook al de naam Póntos Mélas, wat letterlijk Zwarte Zee betekent.
Q 08Welke regisseur maakte de film met de beroemde trappenscène in Odessa?
Eisenstein
In 1905 steunden de matrozen van een in Odessa aangemeerde pantserkruiser de stakende arbeiders tijdens de Russische Revolutie.
Q 09Welk eiland speelde een rol in het zeegrensgeschil tussen Roemenië en Oekraïne?
Slangeneiland
Het hof zag geen reden de grens te verleggen, of het gebied nu als 'eiland' of als 'rots' werd betiteld.
Q 10Door hoeveel grote rivieren wordt de Zwarte Zee gevoed?
vijf
Daarnaast ontspringen vier kleinere rivieren in Turkije, van west naar oost de Sakarya, de Kızılırmak, de Yeşilırmak en de Tsjorochi.
Q 11Welk verdrag regelt de aanwezigheid van oorlogsschepen in de Zwarte Zee?
Montreux
De belangen lopen van visserijrechten en bescherming tegen invasie tot het vrijwaren van het transport van goederen en energie.
Q 12Hoe diep is het diepste punt van de Zwarte Zee?
2.210 meter
Het kustgebied is in het westen vlak, maar in het oosten en zuiden en bij het schiereiland de Krim bergachtig.
Q 13Wat bevond zich tijdens de laatste ijstijd op de plaats van de huidige Bosporus?
Droge depressie
De Middellandse Zee stond toen 120 meter lager dan nu, omdat veel water in enorme landijsmassa's lag opgeslagen.
Q 21Tijdens welke ijstijd was de Zwarte Zee een reusachtig zoetwatermeer?
Weichselien
Doordat er geen verbinding met de Middellandse Zee was, werd het water door de aanvoer van de rivieren steeds zoeter.
Q 22Welk zoutgehalte heeft het oppervlaktewater van de Zwarte Zee ongeveer?
18 ‰
Het dieptewater dat uit de Middellandse Zee instroomt is veel zouter, ongeveer 40 ‰, en verspreidt zich over de hele bodem.
Q 23In welk jaar legde het Internationaal Gerechtshof de zeegrens tussen Roemenië en Oekraïne vast?
2009
Het hof volgde een methode op basis van het VN-Zeerechtverdrag UNCLOS uit 1982 en kende de aanspraak van geen van beide staten toe.
Q 14Welke giftige stof komt vrij in de diepe lagen van de Zwarte Zee?
Waterstofsulfide
Dode organische materie zinkt uit de bovenlaag naar de diepte, waar anaerobe bacteriën haar slechts gedeeltelijk afbreken.
Q 15Waarom gaven Griekse zeelui de Zwarte Zee een ironische naam?
Zeegoden niet provoceren
De oorspronkelijke naam Pontos Axeinos verwees naar de beruchte stormen in de herfst en de winter.
Q 16Welk deel van de watermassa van de Zwarte Zee is ongeveer anoxisch?
80%
In dat zuurstofloze water leven geen andere levensvormen dan anaerobe bacteriën, wat de zee tot een natuurlijke septische put maakt.
Q 17Vanaf welke diepte is de Zwarte Zee een anoxische, dode zee?
150 meter
Het zoute dieptewater mengt vrijwel niet met het oppervlaktewater, waardoor de diepe lagen nagenoeg geen zuurstof krijgen.
Q 18Welke schrijver vereeuwigde zijn geboortestad in ‘Verhalen uit Odessa’?
Isaak Babel
Ook Poesjkin en Paustovskij zijn met Odessa verbonden, maar de Russische invasie sinds 2022 heeft die Russischtalige nalatenschap omstreden gemaakt.
Q 19Vanuit welke rivier wordt het water voor de stad Odessa aangevoerd?
Dnjestr
De locatie van de stad was om strategische redenen gekozen, maar water en hout bleken er nauwelijks aanwezig.
Q 20Hoe groot is de oppervlakte van de Zwarte Zee?
422.000 km²
Het stroomgebied van de zee is relatief groot: ruim vier keer de oppervlakte van de zee zelf.
Q 24Bij welke Georgische stad stroomt de rivier de Tsjorochi de Zwarte Zee in?
Batoemi
De Tsjorochi is de oostelijkste van de vier rivieren die in Turkije ontspringen en in de Zwarte Zee uitmonden.
Q 25Welke tweede betekenis heeft het woord kara in de Turkse talen, naast zwart?
noord
Nomadische volkeren benoemden geografische objecten meestal naar hun ligging ten opzichte van hun eigen rijk.
Q 26Hoeveel keer groter dan de zee zelf is het stroomgebied van de Zwarte Zee?
4,4 maal
Voor de wereldzee als geheel is die verhouding gemiddeld slechts 0,4, wat de Zwarte Zee extra gevoelig maakt voor vervuiling.
Q 27In welk jaar tekenden Roemenië en Oekraïne een burenverdrag dat de weg naar het ICJ opende?
1997
De kwestie woog extra zwaar door de olie en het gas in de bodem van het betwiste stuk zee.
Q 28Hoe heet de mengtaal van Oekraïens en Russisch waarvan in Odessa een lokale variant ontstond?
Soerzjyk
Veel Odessieten met Russisch als moedertaal zijn sinds de invasie meer Oekraïens gaan spreken als blijk van hun gezindheid.
Q 29Uit hoeveel soorten bestaat de flora van de Zwarte Zee volgens één inventaris?
332
De roodwieren vormen met 169 soorten de grootste groep; slechts 7 soorten zijn hogere planten zoals zeegrassen.
Q 30Welke geologen gaven de twee voornaamste theorieën over de overstroming van de Zwarte Zee?
William Ryan en Candace Major
Toen het zeeniveau na de ijstijd steeg, raakten de Middellandse Zee en de Zwarte Zee opnieuw met elkaar verbonden.