Białe karły — 30 ciekawostek

Z promieniem którego ciała porównywalny jest promień białego karła o masie Słońca?

Obiekt zapada się pod własnym ciężarem, gdy po ustaniu reakcji termojądrowych we wnętrzu spada ciśnienie promieniowania.

Czym staje się biały karzeł, gdy ostygnie tak bardzo, że przestaje być widoczny?

Wszechświat, liczący ok. 14 mld lat, jest zbyt młody, by takie obiekty zdążyły już powstać.

Z gwiazd o jakiej masie powstają białe karły po ustaniu reakcji jądrowych?

To, co zostaje po takiej gwieździe, jest niewielkie, lecz niezwykle gęste i nadal emituje promieniowanie widzialne.

Czym stają się zewnętrzne warstwy gwiazdy odrzucone przed powstaniem białego karła?

W jej środku pozostaje gorące jądro, zawierające często głównie tlen i węgiel.

Jaką gwiazdą musiał być Syriusz B, skoro stał się białym karłem szybciej niż Syriusz A?

Dzisiejsza niższa masa tej gwiazdy jest dowodem znacznej utraty masy w toku ewolucji.

Ciśnienie jakich cząstek przeciwstawia się dalszemu zapadaniu białego karła?

Gdy reakcje termojądrowe ustają i słabnie ciśnienie promieniowania, już tylko ciśnienie materii chroni gwiazdę przed dalszym kurczeniem.

Co dzieje się z promieniem białego karła wraz ze wzrostem jego masy?

Większa masa oznacza większą siłę grawitacyjną, której przeciwdziałać musi ciśnienie, więc materia zostaje mocniej ściśnięta.

Ile mas Słońca wynosi granica Chandrasekhara, czyli maksymalna masa stabilnego białego karła?

Cięższy obiekt tego typu nie może pozostać stabilny; do przekroczenia tej wartości dochodzi w układach podwójnych wskutek akrecji materii.

Jako supernowa jakiego typu wybucha biały karzeł po przekroczeniu granicy Chandrasekhara?

Do takiego wybuchu dochodzi w układach podwójnych, gdy biały karzeł ściąga materię z drugiego składnika układu.

Fuzja jakiego pierwiastka wywołuje na białym karle eksplozje obserwowane jako nowa?

Paliwo dla tych termojądrowych eksplozji biały karzeł ściąga z towarzysza w układzie podwójnym.

Około ile razy słabszy od Syriusza A jest znacznie od niego gorętszy Syriusz B?

Tak nikły blask przy tak wysokiej temperaturze zdradza, że gwiazda ma bardzo małą powierzchnię.

Jakie białe karły powstają z gwiazd o masie od 0,08 do 0,4 masy Słońca?

Tak lekkie gwiazdy nie osiągają w trakcie ewolucji warunków wystarczających do zapłonu kolejnego paliwa w reakcjach syntezy termojądrowej.

Który niemiecki astronom wywnioskował w 1844 roku, że Syriusz ma gwiazdę towarzyszącą?

Doszedł do tego, analizując obserwacje ruchu własnego Syriusza z lat 1833–1844.

Jaką temperaturę powierzchniową ma w przybliżeniu Syriusz B?

Mimo tak gorącej powierzchni gwiazda świeci znacznie słabiej niż Syriusz A, więc jej powierzchnia musi być bardzo mała.

Która gwiazda była pierwszym znanym białym karłem?

Odkrył ją w 1783 roku William Herschel, na długo przed tym, zanim zrozumiano naturę tak gęstych obiektów.

Do jakich obiektów upodabnia białego karła z układu AR Scorpii emisja wiązek promieniowania?

Cząstki przyspiesza tam bardzo silne pole magnetyczne, a wiązka regularnie omiata towarzyszącego gwieździe czerwonego karła.

Kto odkrył bardzo słabo świecącego towarzysza Syriusza?

Stało się to w 1862 roku, ale dopiero w XX wieku ustalono, jak gorąca jest powierzchnia tej niepozornej gwiazdy.

W którym roku astronomowie ustalili, że Syriusz B jest białym karłem?

Okazał się wtedy dopiero drugą odkrytą gwiazdą tego typu.

W którym roku Subramanyan Chandrasekhar wyprowadził wzór na maksymalną masę białego karła?

Wynik ogłosił w artykule pod angielskim tytułem „The maximum mass of ideal white dwarfs”.

Do jakiej wartości dąży promień białego karła o masie bliskiej granicy Chandrasekhara?

Im bliżej tej granicy, tym mocniej grawitacja ściska gwiazdę i tym szybciej kurczą się jej rozmiary.

Ile lat trwa jeden obieg Syriusza B wokół Syriusza A?

Orbita jest eliptyczna, a sam biały karzeł ma średnicę nieco mniejszą od średnicy naszej planety.

Kto w 1926 roku wytłumaczył ogromną gęstość białych karłów, sięgając po nową statystykę?

Zastosował statystykę Fermiego-Diraca, opracowaną zaledwie kilka miesięcy wcześniej.

Jaką część materii utracił Syriusz B przez intensywny wiatr gwiazdowy?

Gwiazda rozpoczęła życie na ciągu głównym jako błękitna gwiazda typu B3–B5 o masie 5–7 mas Słońca.

Jakim symbolem oznacza się typ widmowy białych karłów o atmosferze wodorowej?

Obiekty o atmosferze helowej zalicza się z kolei do typów DB i DO.

Emisją jakich hipotetycznych cząstek próbowano w 2008 roku wyjaśnić jasność białych karłów?

Chodziło o niewielką rozbieżność między obserwowaną jasnością a modelem teoretycznym; istnienia tych cząstek dotąd nie potwierdzono.

Ile mas Słońca mają gwiazdy, po których zostają białe karły z tlenem, neonem i magnezem?

Lżejsze gwiazdy, do około czterech mas Słońca, zostawiają po sobie obiekty węglowe lub węglowo-tlenowe.

Jak afrykańscy Dogonowie mieli nazywać niewidocznego gołym okiem Syriusza B?

Wierzenia te opisali w latach trzydziestych XX wieku francuscy etnolodzy Marcel Griaule i Germaine Dieterlen; sceptycy uważają je za niesprawdzalne.

Ile jednostek astronomicznych dzieli Syriusza A i Syriusza B w apocentrum orbity?

W perycentrum gwiazdy zbliżają się do siebie na 8,1 jednostki astronomicznej.

Obserwacje czego pozwoliły stwierdzić, że niektóre białe karły mają pola magnetyczne?

Natężenia tych pól sięgają od 2000 do miliarda gausów.

W jakiej potędze gęstości rośnie ciśnienie w skrajnie relatywistycznym białym karle?

W tym przypadku cząstki gazu poruszają się z prędkościami bliskimi prędkości światła w próżni.