Cukrzyca — 30 ciekawostek

Jakim przyrządem bada się stężenie glukozy we krwi?

Obecność glukozy lub ketonów w moczu sprawdza się z kolei za pomocą barwnie reagujących pasków diagnostycznych.

Jakie jest podstawowe zadanie insuliny w organizmie?

Głównymi narządami docelowymi tego hormonu są wątroba, tkanka tłuszczowa i mięśnie szkieletowe.

Zaburzenia ukrwienia i unerwienia której części ciała grożą diabetykom amputacją?

Zaburzenia te mogą prowadzić do owrzodzeń, deformacji i infekcji, a w konsekwencji do martwicy.

Co dzieje się z cukrzycą ciężarnych po zakończeniu ciąży?

Zaburzenie przejawia się głównie w trzecim trymestrze, gdy najsilniej działają hormony łożyskowe.

Jak nazywa się zmniejszona wrażliwość tkanek na insulinę?

Stan ten wymaga produkcji nadmiernej ilości insuliny, co w dalszym przebiegu choroby przekracza zdolności wydzielnicze trzustki.

Jakie urządzenie zapewnia choremu stały podskórny dopływ insuliny?

Urządzenie pozwala na najlepsze wyrównanie glikemii, ale wymaga dużego zaangażowania chorego we własną terapię.

Jaki proces niszczy w cukrzycy typu 1 komórki produkujące insulinę?

Tkanki zachowują przy tym normalną wrażliwość na insulinę – brakuje samego hormonu we krwi.

Co po polsku oznacza łacińskie słowo insula, od którego pochodzi nazwa insuliny?

Insulina to hormon peptydowy o zasadniczej roli w metabolizmie węglowodanów, a także białek i tłuszczów.

Zapach jakiej substancji może mieć oddech chorego, gdy we krwi pojawiają się ciała ketonowe?

Ciała ketonowe powstają z rozpadu tłuszczów, gdy organizm nie może korzystać z cukru jako składnika odżywczego.

Z trzustek bydlęcych i jakich jeszcze izolowano dawniej preparaty insuliny?

Od lat 80. XX w. większość dostępnych preparatów insuliny jest pochodzenia biotechnologicznego.

Co oznacza łacińskie słowo mellitus w nazwie diabetes mellitus?

Starożytni Egipcjanie, Hindusi i Grecy opisywali niemożliwe do zaspokojenia pragnienie i szybko postępujące wyniszczenie ciała chorych.

Którą część oka uszkadza retinopatia cukrzycowa?

Najpoważniejszym skutkiem uszkodzenia narządu wzroku w przebiegu cukrzycy jest ślepota.

Jaką hemoglobinę oznacza skrót HbA1c?

Chorzy utrzymujący niską wartość tego wskaźnika rzadziej mają powikłania cukrzycy, ale zbyt niska sugeruje częste hipoglikemie.

Liście jakiej rośliny od stuleci stosuje się w Ameryce Południowej w terapii cukrzycy?

Prowadzone są badania nad zawartym w tych liściach związkiem – rebaudiozydem A.

Jak fachowo nazywa się zwiększone pragnienie, typowy objaw cukrzycy?

Zwiększona utrata wody z moczem powoduje także wysychanie błon śluzowych i skóry.

Z którego miasta pochodził Leonard Thompson, pierwszy chory leczony insuliną?

Chłopiec miał czternaście lat, a hormon oczyszczono wcześniej dzięki pracom Jamesa Collipa.

Który hormon uwalnia glukozę z zapasów glikogenu w wątrobie?

Chorym, którzy nie są w stanie przyjąć glukozy doustnie, podaje się go domięśniowo z podręcznego zestawu.

Który student medycyny odkrył insulinę razem z chirurgiem Frederickiem Bantingiem?

Obaj badacze byli Kanadyjczykami, a ich odkrycie stanowiło przełom w leczeniu cukrzycy.

Na jakich zwierzętach Minkowski i von Mering badali w 1889 roku skutki wycięcia trzustki?

Po serii doświadczeń badacze stwierdzili, że usunięcie tego narządu wywołuje u zwierząt cukrzycę.

Jak nazywa się uszkodzenie drobnych naczyń i naczyń włosowatych w cukrzycy?

Zmiany w naczyniach o średniej i dużej średnicy mają z kolei charakter miażdżycowy.

W którym roku Frederick Banting otrzymał Nagrodę Nobla za odkrycie insuliny?

Razem z nim wyróżniono jego zwierzchnika Johna Macleoda, a Banting podzielił się premią finansową z pominiętym asystentem.

Który lekarz w 1675 roku dodał do nazwy diabetes łacińskie słowo mellitus?

Dodane słowo odnosiło się do smaku moczu chorych, który zauważyli już starożytni Grecy, Chińczycy, Egipcjanie oraz Hindusi.

Kto w 1958 roku odebrał Nagrodę Nobla za ustalenie sekwencji aminokwasowej insuliny?

Insulina była pierwszym białkiem, dla którego udało się ustalić sekwencję, a później także przeprowadzić syntezę chemiczną.

Jakim skrótem określa się wolno postępującą postać cukrzycy typu 1 u dorosłych?

Postać szybko postępująca zwykle występuje natomiast u dzieci.

Jaką metodą Dorothy Crowfoot Hodgkin ustaliła w 1969 roku budowę przestrzenną insuliny?

Chemiczną syntezę insuliny przeprowadzono sześć lat wcześniej, w 1963 roku.

Kto ukuł nazwę diabetes, wywodzącą się z języka greckiego?

Grecki czasownik diabaínein oznaczał dosłownie „przechodzenie przez”, co odnosiło się do nadmiernej produkcji moczu.

W którym roku Matthew Dobson potwierdził, że słodki smak moczu cukrzyków pochodzi od cukru?

Uczony stwierdził nadmiar pewnego rodzaju cukru zarówno w moczu, jak i we krwi chorych.

Jak dziedziczony jest zespół Wolframa, zaburzenie neurodegeneracyjne?

Pierwsze objawy pojawiają się w dzieciństwie; należą do nich moczówka prosta, cukrzyca typu 1, atrofia nerwu wzrokowego oraz głuchota.

Aktywność jakiego enzymu wykazuje receptor insulinowy?

Jest to receptor błonowy, który fosforyluje białka zwane substratami receptora insulinowego (IRS).

Który polski chemik brał udział w opracowaniu metody uzyskiwania ludzkiej insuliny z bakterii?

Metodę opracowano pod koniec lat 70. XX w. w zespole prof. Keiichiego Itakury w City of Hope National Medical Center.