Dunaj – wielka rzeka Europy — 30 ciekawostek

Do którego morza uchodzi Dunaj?

Rzeka kończy bieg na pograniczu dwóch państw, po przepłynięciu 2888 km od źródeł potoku Breg.

Kto skomponował walc „Nad pięknym modrym Dunajem”?

Utwór nosi numer opus 314 i powstał z myślą o karnawałowym koncercie wiedeńskiego chóru męskiego.

Kto dowodził wojskami, które w 1683 r. pokonały Turków w bitwie pod Wiedniem?

Już w 1529 r. pierwsze oblężenie tego miasta zostało odparte, co powstrzymało ekspansję Osmanów w górę rzeki.

Która rzeka jako jedyna w Europie jest dłuższa od Dunaju?

Także pod względem średniego przepływu, wynoszącego 6500 m³/s, Dunaj zajmuje w Europie drugie miejsce.

W jakim kierunku płynie Dunaj jako jedyna duża rzeka Europy?

Większość europejskich rzek wypływa z młodych pasm górskich i zmierza do morza najkrótszą drogą.

Ile krajów ma dostęp do Dunaju?

Cztery z nich sięgają tylko jednego brzegu, a na odcinku 1070,9 km rzeka stanowi granicę państwową.

W jakich górach znajduje się źródło Dunaju?

Źródło potoku Breg leży 6 km od centrum Furtwangen; kamień z metalową tablicą informuje, że tu zaczyna się rzeka.

W którym kraju leży większa część delty Dunaju?

Z około 800 tys. ha delty mniej więcej 680 tys. ha przypada na ten kraj, a reszta należy do sąsiada.

Które naddunajskie miasto jest trzecim co do wielkości w Austrii?

Miasto leży po obu brzegach rzeki, około 70 km od granicy z Niemcami.

Która rzeka jest najdłuższym dopływem Dunaju?

Po regulacji koryta liczy 966 km; ponad 500 km mają też między innymi Aluta i Inn.

Jak nazywa się przełom Dunaju, u którego wejścia stoją ruiny serbskiej twierdzy Golubac?

Dalej rzeka płynie jako granica dwóch państw aż do zapór Đerdap 1 i 2, a po stronie serbskiej rozciąga się park narodowy.

W bitwie pod jakim miastem wojska osmańskie rozbiły w 1526 r. królestwo węgierskie?

Po śmierci króla Ludwika II kraj dostał się pod panowanie Habsburgów, co zapoczątkowało wieloletnie rządy tej dynastii nad rzeką.

Jaka roślinność tworzy w delcie Dunaju jedne z największych zwartych skupisk na świecie?

Ekosystem delty zajmuje 3446 km² i jest największym obszarem podmokłym Europy; żyje tu ponad 4 tys. gatunków zwierząt.

Jak nazywano ludzi, którzy idąc brzegiem, ciągnęli łodzie pod prąd Dunaju?

Od XV wieku ludzi coraz częściej zastępowały zwierzęta pociągowe, a późniejsze wyprawy liczyły nawet 60 koni.

Która austriacka dolina nad Dunajem słynie z win takich jak grüner veltliner?

Uprawia się tam też rieslinga i chardonnay, a winorośl rośnie nad rzeką jeszcze na Węgrzech i w jednej gminie w Bawarii.

W której miejscowości łączą się potoki Breg i Brigach, dając początek Dunajowi?

W tamtejszym parku pałacowym zbudowano kamienną fontannę, która symbolizuje początek rzeki.

Jaką barwę mają spływające z Alp wody Innu, które w Pasawie wpadają do Dunaju?

W tym samym mieście uchodzi też Ilz, niosąca ciemne wody z terenów bagnistych, więc przez pewien odcinek rzeka jest trójkolorowa.

Który rzymski poeta opisał w „Żalach” wrażenie, jakie zrobił na nim zamarznięty Dunaj?

Do tematu rzeki wracali pod koniec XX wieku między innymi Claudio Magris i Péter Esterházy.

W którym roku UNESCO uznało deltę Dunaju za część światowego dziedzictwa?

Odtąd delta jest rezerwatem biosfery, a na lata 2007–2009 otrzymała tytuł krajobrazu roku.

Do której rzeki mogą w przyszłości uchodzić wszystkie wody górnego Dunaju?

Woda przesiąka przez porowate wapienie Jury Szwabskiej, a rozpuszczanie skał stale ten proces nasila.

Która rzeka, największa na Słowacji po Dunaju, wpada do niego w Komárnie?

Miasto u jej ujścia jest głównym centrum mniejszości węgierskiej na Słowacji.

W którym mieście stoi latarnia morska, oficjalny punkt „0” kilometrażu Dunaju?

Kilometry tej rzeki liczy się pod prąd, czyli odwrotnie niż na Wezerze, Łabie czy Odrze.

Dzięki której rzece skrawek Polski należy do dorzecza Dunaju?

Dorzecze obejmuje też części Czech, Słowenii oraz Bośni i Hercegowiny, choć sama rzeka przez te kraje nie płynie.

Protesty przeciw budowie czego doprowadziły do powstania Parku Narodowego Donau-Auen?

Łęgi Hainburskie okupowało kilka tysięcy osób, a petycję obywatelską podpisało ponad 350 tysięcy ludzi; park utworzono w 1996 r.

Który traktat z 1856 r. jako pierwszy skodyfikował prawo wolnego handlu na Dunaju?

Powołano wtedy także specjalną Europejską Komisję Dunaju; wcześniej każde państwo nadbrzeżne pobierało własne opłaty celne.

W którym roku na wody Dunaju wypłynął pierwszy parowiec?

Stało się to w stolicy Austrii, a w 1829 r. powołano pierwsze Towarzystwo Żeglugi Parowej Dunaju.

Czyja armia podczas I wyprawy krzyżowej szła wzdłuż Dunaju od Ratyzbony do Belgradu?

Szlak ten nazywano drogą Karola Wielkiego; około 340 lat później, w przeciwną stronę, korzystały z niego wojska tureckie.

Jakim osobnym łacińskim mianem określano dolny bieg Dunaju?

Stąd wzięły się nazwy miast z dodatkiem ad Istrum, na przykład Nicopolis ad Istrum.

Którą rybę spokrewnioną ze szczupakiem, uznaną w 1975 r. za wymarłą, odnaleziono w 1982 r.?

Gatunek o łacińskiej nazwie Umbra krameri wrócił do Dunaju dzięki programowi reintrodukcji.

W jakiej tonacji brzmi temat pierwszego walca w utworze „Nad pięknym modrym Dunajem”?

Delikatnie wznoszący się motyw grają wiolonczele i rogi z towarzyszeniem harfy.