Dziobak — 30 ciekawostek

Jaką zdolność, wspólną z kolczatkowatymi, wykorzystuje dziobak przy szukaniu pożywienia?

Podczas nurkowania zamyka oczy, uszy i nozdrza, więc nie korzysta wtedy ze wzroku ani z węchu.

Jakie zwierzę przypominało ciało, do którego według niedowiarków doszyto dziób dziobaka?

Robert Knox przypuszczał, że okaz spreparował pewien azjatycki taksydermista.

Gdzie samiec dziobaka ma ostrogi wydzielające jad?

Jad wywołuje u człowieka silny ból, a zwierzę należy do zaledwie kilku jadowitych ssaków.

Przez co wydostaje się mleko samicy dziobaka, pozbawionej sutków?

Mleko gromadzi się w szczelinach na brzuchu matki, skąd młode mogą je chłeptać.

Jaki dźwięk wydają zaniepokojone dziobaki?

U osobników trzymanych w niewoli zanotowano cały repertuar innych odgłosów.

Ile jaj składa zazwyczaj samica dziobaka?

Jaja są małe, skórzaste i bardziej zaokrąglone od ptasich, a ich średnica wynosi około 11 mm.

Dzięki czemu dziobak porusza się w wodzie do przodu?

Taki sposób pływania jest wśród ssaków unikalny; tylne łapy i ogon pełnią przy tym funkcję steru.

Co oznacza greckie słowo „pous”, od którego pochodzi końcówka nazwy „platypus”?

Pierwszy człon, „platys”, znaczy płaski lub szeroki, dlatego całą nazwę tłumaczy się jako „płaskostopy”.

Co oznacza łaciński przymiotnik „anatinus” w naukowej nazwie dziobaka?

Człon Ornithorhynchus pochodzi z greki i dosłownie znaczy „ptasi pysk”.

Co służy dziobakowi do przenoszenia zdobyczy na powierzchnię wody?

Dopiero na powierzchni zjada to, co złowił; pod wodą spędza zazwyczaj mniej niż 2 minuty.

W jakich kolorach fluoryzuje futro dziobaka w promieniowaniu ultrafioletowym?

Gęste brązowe futro jest przede wszystkim warstwą izolacyjną, która pomaga zwierzęciu utrzymać ciepło.

Czym dorosły dziobak miażdży pokarm po utracie zębów?

Za młodu ma jeszcze zęby przedtrzonowe i trzonowe, ale traci je przed opuszczeniem rodzinnej nory lub niedługo potem.

Jak długo trwa zwykle pojedyncze nurkowanie dziobaka?

Między kolejnymi nurkowaniami zwierzę odpoczywa na powierzchni przez 10–20 sekund.

W którym roku Europejczycy po raz pierwszy napotkali dziobaka?

Rok później ukazał się pierwszy naukowy opis zwierzęcia, a w 1800 kolejna praca, autorstwa Thomasa Bewicka.

Ile średnio waży samiec dziobaka?

Samice są wyraźnie lżejsze: ważą od 0,7 do 1,6 kg, podczas gdy najcięższe samce dochodzą do 2,4 kg.

Ile wynosi w przybliżeniu temperatura ciała dziobaka?

To mniej niż u większości łożyskowców, a mimo to zwierzę żeruje nawet w wodzie chłodniejszej niż 5 °C.

Zwierzę jakiej wielkości jest w stanie zabić jad dziobaka?

Dla człowieka nie jest śmiertelny, ale wywołuje rozdzierający ból, a wokół rany szybko rozwija się obrzęk.

Jaki rodzaj patogenu, Mucor amphibiorum, zagraża dziobakom z Tasmanii?

Wywoływana przez niego mukormykoza objawia się zmianami skórnymi, a nawet wrzodami na plecach, ogonie i łapach.

Na którą wyspę Australii Południowej introdukowano dziobaka?

Poza tą jedną wyspą gatunku nie spotyka się w Australii Południowej.

Ilu Aborygenów pomagało Williamowi Caldwellowi szukać jaj dziobaka w 1884?

Dopiero te rozległe poszukiwania rozstrzygnęły spór, który dzielił europejskich przyrodników od pierwszego spotkania ze zwierzęciem.

Które zwierzę, podobnie jak dziobak, magazynuje tłuszcz w ogonie?

Zapas energii mieści się w szerokim, płaskim ogonie, który jak resztę ciała pokrywa gęste futro.

Do którego zoo próbowano przenieść dziobaki w latach 1922, 1947 i 1958?

Tylko dwa z trzech zwierząt sprowadzonych tam w 1947 żyły dłużej niż osiemnaście miesięcy.

Który kapitan i gubernator widział, jak Aborygeni upolowali dziobaka włócznią?

Wysłał on do Wielkiej Brytanii futro i własnoręczny szkic z opisem, zanim uczeni mogli zbadać same okazy.

Ile chromosomów płci odkryli u dziobaka w 2004 naukowcy z Australian National University?

Większość innych ssaków ma tylko parę takich chromosomów, a u samca dziobaka zestaw zapisuje się jako XYXYXYXYXY.

W którym kraju znaleziono szczątki Monotrematum sudamericanum, kopalnego krewnego dziobaka?

Znalezisko dowodzi, że stekowce żyły na superkontynencie Gondwanie, gdy Ameryka Południowa i Australia łączyły się z Antarktydą.

W ile chromosomów grupuje się DNA dziobaka?

Chromosomy różnią się wielkością, co przypomina mikrochromosomy i makrochromosomy gadów.

Do którego półwyspu sięga na północy zasięg występowania dziobaka?

Na południu zasięg obejmuje zimne wzgórza Tasmanii i Alpy Australijskie.

W którym roku Franciszek Kuberski użył w druku polskiej nazwy „dziobak”?

Nazwa przyjęła się w polskim piśmiennictwie, choć w XIX wieku trafiały się też kaczonos, kret wodny i płetwokret.

Który chirurg i anatom zauważył w 1802, że jądra dziobaka leżą w jamie brzusznej?

Stwierdził też u obu płci kloakę, cechę gadzią, i umieścił zwierzę w oddzielnym szczepie ssaków.

Na jaką głębokość potrafi maksymalnie zanurkować dziobak?

Zwykle schodzi jednak znacznie płycej: średnia głębokość nurkowania to 1,28 m.