Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Dziobak składa jaja, wydziela jad i nosi dziób, choć jest ssakiem. Pierwsi europejscy przyrodnicy podejrzewali, że mają przed sobą zręcznie spreparowane oszustwo. W quizie sprawdzisz, co wiesz o budowie, zmysłach i rozmnażaniu dziobaka, o historii jego odkrycia i nazwy, a także o jego miejscu w kulturze Australii.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jaką zdolność, wspólną z kolczatkowatymi, wykorzystuje dziobak przy szukaniu pożywienia?
Elektrolokację
Podczas nurkowania zamyka oczy, uszy i nozdrza, więc nie korzysta wtedy ze wzroku ani z węchu.
Q 02Jakie zwierzę przypominało ciało, do którego według niedowiarków doszyto dziób dziobaka?
Bobra
Robert Knox przypuszczał, że okaz spreparował pewien azjatycki taksydermista.
Q 03Gdzie samiec dziobaka ma ostrogi wydzielające jad?
Na tylnych łapach
Jad wywołuje u człowieka silny ból, a zwierzę należy do zaledwie kilku jadowitych ssaków.
Q 04Przez co wydostaje się mleko samicy dziobaka, pozbawionej sutków?
Pory w skórze
Mleko gromadzi się w szczelinach na brzuchu matki, skąd młode mogą je chłeptać.
Q 05Jaki dźwięk wydają zaniepokojone dziobaki?
Warczenie
U osobników trzymanych w niewoli zanotowano cały repertuar innych odgłosów.
Q 06Ile jaj składa zazwyczaj samica dziobaka?
Dwa
Jaja są małe, skórzaste i bardziej zaokrąglone od ptasich, a ich średnica wynosi około 11 mm.
Q 07Dzięki czemu dziobak porusza się w wodzie do przodu?
Ruchom przednich stóp
Taki sposób pływania jest wśród ssaków unikalny; tylne łapy i ogon pełnią przy tym funkcję steru.
Q 08Co oznacza greckie słowo „pous”, od którego pochodzi końcówka nazwy „platypus”?
Stopa
Pierwszy człon, „platys”, znaczy płaski lub szeroki, dlatego całą nazwę tłumaczy się jako „płaskostopy”.
Q 09Co oznacza łaciński przymiotnik „anatinus” w naukowej nazwie dziobaka?
Kaczy
Człon Ornithorhynchus pochodzi z greki i dosłownie znaczy „ptasi pysk”.
Q 10Co służy dziobakowi do przenoszenia zdobyczy na powierzchnię wody?
Kieszonki policzkowe
Dopiero na powierzchni zjada to, co złowił; pod wodą spędza zazwyczaj mniej niż 2 minuty.
Q 11W jakich kolorach fluoryzuje futro dziobaka w promieniowaniu ultrafioletowym?
Zielonym i niebieskim
Gęste brązowe futro jest przede wszystkim warstwą izolacyjną, która pomaga zwierzęciu utrzymać ciepło.
Q 12Czym dorosły dziobak miażdży pokarm po utracie zębów?
Zrogowaciałymi płytkami
Za młodu ma jeszcze zęby przedtrzonowe i trzonowe, ale traci je przed opuszczeniem rodzinnej nory lub niedługo potem.
Q 13Jak długo trwa zwykle pojedyncze nurkowanie dziobaka?
30 sekund
Między kolejnymi nurkowaniami zwierzę odpoczywa na powierzchni przez 10–20 sekund.
Q 21Które zwierzę, podobnie jak dziobak, magazynuje tłuszcz w ogonie?
Diabeł tasmański
Zapas energii mieści się w szerokim, płaskim ogonie, który jak resztę ciała pokrywa gęste futro.
Q 22Do którego zoo próbowano przenieść dziobaki w latach 1922, 1947 i 1958?
Bronx Zoo
Tylko dwa z trzech zwierząt sprowadzonych tam w 1947 żyły dłużej niż osiemnaście miesięcy.
Q 23Który kapitan i gubernator widział, jak Aborygeni upolowali dziobaka włócznią?
John Hunter
Wysłał on do Wielkiej Brytanii futro i własnoręczny szkic z opisem, zanim uczeni mogli zbadać same okazy.
Q 14W którym roku Europejczycy po raz pierwszy napotkali dziobaka?
1798
Rok później ukazał się pierwszy naukowy opis zwierzęcia, a w 1800 kolejna praca, autorstwa Thomasa Bewicka.
Q 15Ile średnio waży samiec dziobaka?
1,7 kg
Samice są wyraźnie lżejsze: ważą od 0,7 do 1,6 kg, podczas gdy najcięższe samce dochodzą do 2,4 kg.
Q 16Ile wynosi w przybliżeniu temperatura ciała dziobaka?
32 °C
To mniej niż u większości łożyskowców, a mimo to zwierzę żeruje nawet w wodzie chłodniejszej niż 5 °C.
Q 17Zwierzę jakiej wielkości jest w stanie zabić jad dziobaka?
Psa
Dla człowieka nie jest śmiertelny, ale wywołuje rozdzierający ból, a wokół rany szybko rozwija się obrzęk.
Q 18Jaki rodzaj patogenu, Mucor amphibiorum, zagraża dziobakom z Tasmanii?
Grzyb
Wywoływana przez niego mukormykoza objawia się zmianami skórnymi, a nawet wrzodami na plecach, ogonie i łapach.
Q 19Na którą wyspę Australii Południowej introdukowano dziobaka?
Kangura
Poza tą jedną wyspą gatunku nie spotyka się w Australii Południowej.
Q 20Ilu Aborygenów pomagało Williamowi Caldwellowi szukać jaj dziobaka w 1884?
150
Dopiero te rozległe poszukiwania rozstrzygnęły spór, który dzielił europejskich przyrodników od pierwszego spotkania ze zwierzęciem.
Q 24Ile chromosomów płci odkryli u dziobaka w 2004 naukowcy z Australian National University?
10
Większość innych ssaków ma tylko parę takich chromosomów, a u samca dziobaka zestaw zapisuje się jako XYXYXYXYXY.
Q 25W którym kraju znaleziono szczątki Monotrematum sudamericanum, kopalnego krewnego dziobaka?
Argentyna
Znalezisko dowodzi, że stekowce żyły na superkontynencie Gondwanie, gdy Ameryka Południowa i Australia łączyły się z Antarktydą.
Q 26W ile chromosomów grupuje się DNA dziobaka?
52
Chromosomy różnią się wielkością, co przypomina mikrochromosomy i makrochromosomy gadów.
Q 27Do którego półwyspu sięga na północy zasięg występowania dziobaka?
York
Na południu zasięg obejmuje zimne wzgórza Tasmanii i Alpy Australijskie.
Q 28W którym roku Franciszek Kuberski użył w druku polskiej nazwy „dziobak”?
1829
Nazwa przyjęła się w polskim piśmiennictwie, choć w XIX wieku trafiały się też kaczonos, kret wodny i płetwokret.
Q 29Który chirurg i anatom zauważył w 1802, że jądra dziobaka leżą w jamie brzusznej?
Everard Home
Stwierdził też u obu płci kloakę, cechę gadzią, i umieścił zwierzę w oddzielnym szczepie ssaków.
Q 30Na jaką głębokość potrafi maksymalnie zanurkować dziobak?
8,77 m
Zwykle schodzi jednak znacznie płycej: średnia głębokość nurkowania to 1,28 m.