Imperium brytyjskie — 30 ciekawostek

Które wyspy, będące terytorium zamorskim Wielkiej Brytanii, zajęła w 1982 roku Argentyna?

Argentyna powoływała się na roszczenia sięgające czasów imperium hiszpańskiego; odbicie wysp uznano za odwrócenie spadku znaczenia Wielkiej Brytanii jako mocarstwa.

Na jakim statku purytańscy „pielgrzymi” przybyli w 1620 roku do Ameryki Północnej?

Przybysze założyli osadę Plymouth w obecnym stanie Massachusetts; wielu kolonistów podejmowało podróż przez Atlantyk, uciekając przed prześladowaniami religijnymi.

Gdzie Royal Navy odniosła w 1805 roku rozstrzygające zwycięstwo nad flotą francusko-hiszpańską?

Napoleońska Francja groziła Wielkiej Brytanii inwazją i okupacją, a brytyjskie okręty blokowały francuskie porty.

Kto jako premier udał się we wrześniu 1982 roku do Pekinu negocjować przyszłość Hongkongu?

Londyn proponował początkowo administrację brytyjską pod zwierzchnictwem Chin, lecz Pekin tę propozycję odrzucił; porozumienie osiągnięto w 1984 roku.

Jak nazywał się dzisiejszy Nowy Jork, zanim w 1664 roku skapitulował przed Anglikami?

Anglia przejęła wtedy całą holenderską kolonię Nowa Holandia, a Holandia otrzymała w zamian Surinam na mocy pokoju w Bredzie.

Jaką nazwę przyjął w 1973 roku Honduras Brytyjski?

Była to ostatnia brytyjska kolonia na kontynencie amerykańskim: autonomię otrzymała w 1964, a pełną niepodległość w 1981 roku.

Kto w dziele „Bogactwo narodów” z 1776 roku dowodził, że kolonie są zbędne?

Proponował zastąpienie polityki merkantylistycznej wolnym handlem; wzrost wymiany ze Stanami Zjednoczonymi po 1783 roku zdawał się potwierdzać jego tezy.

Po zwycięstwie Amerykanów w której bitwie z 1781 roku rozpoczęły się rozmowy pokojowe?

Szalę zwycięstwa przechyliło przystąpienie Francji do wojny w 1778 roku, a traktat paryski z 1783 roku uznał niepodległość Stanów Zjednoczonych.

Niepodległość której kolonii poprzedziło trwające kilka lat powstanie Mau Mau?

Wycofywanie się Brytyjczyków z południowej i wschodniej Afryki nie było w pełni pokojowe; w Rodezji biała mniejszość sama ogłosiła niepodległość w 1965 roku.

Którą brytyjską twierdzę w Azji okrzyknięto wschodnim odpowiednikiem Gibraltaru?

Jej upadek był najdotkliwszą z porażek w Azji i skłonił Australię oraz Nową Zelandię do zacieśnienia więzów ze Stanami Zjednoczonymi.

Kto zabiegał o budowę linii kolejowej łączącej Kapsztad z Kairem?

Linia miała łączyć Kanał Sueski z bogatym w minerały południem Afryki i przebiegać wyłącznie przez posiadłości brytyjskie.

W jakim mieście obradowała konferencja, która uregulowała europejski „wyścig o Afrykę”?

Ustalono na niej, że podstawą uznania roszczeń terytorialnych przez społeczność międzynarodową jest faktyczne władanie danym obszarem.

Na ile lat wydzierżawiono Wielkiej Brytanii w 1898 roku Nowe Terytoria w Hongkongu?

Samą wyspę Hongkong oddano Wielkiej Brytanii bezterminowo w traktacie nankińskim z 1842 roku, ale większość obszaru kolonii stanowiły tereny dzierżawione.

Który żeglarz jako pierwszy Europejczyk odkrył w 1642 roku Nową Zelandię?

James Cook odwiedził te wyspy podczas pierwszej podróży i ogłosił posiadłościami brytyjskimi Wyspę Północną w 1769, a Południową w 1770 roku.

W którym chińskim mieście władze skonfiskowały w 1839 roku 20 000 skrzyń opium?

Konfiskata stała się dla Wielkiej Brytanii pretekstem do I wojny opiumowej, zakończonej przywilejami handlowymi i zaanektowaniem Hongkongu, wówczas małej osady.

Jaki pakt zawarły w 1951 roku Australia, Nowa Zelandia i Stany Zjednoczone?

Oba dominia zbliżyły się do Waszyngtonu, gdy w czasie wojny stało się jasne, że Wielka Brytania nie obroni swojego imperium przed atakiem japońskim.

W którym roku otwarto Kanał Sueski, łączący Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym?

Budowa odbywała się początkowo wbrew Brytyjczykom, którzy po otwarciu docenili strategiczne znaczenie tej drogi i uczynili ją najważniejszą arterią komunikacyjną imperium.

Ile z 32 hrabstw irlandzkich weszło w skład Irlandii Północnej?

Irlandia Północna skorzystała z opcji zapisanej w traktacie brytyjsko-irlandzkim i opowiedziała się za pozostaniem częścią Zjednoczonego Królestwa.

Jak nazywa się traktat, który w 1840 roku podpisali William Hobson i maoryscy wodzowie?

Wielu historyków uważa go za akt założycielski Nowej Zelandii, ale odmienne interpretacje wersji angielskiej i maoryskiej wciąż budzą spory.

W którym dzisiejszym państwie Company of Scotland założyła w 1698 roku kolonię Darién?

Nękaną przez Hiszpanów i malarię kolonię opuszczono po dwóch latach, a Szkocja straciła na tym przedsięwzięciu jedną czwartą swoich kapitałów.

Kto dowodził Brytyjczykami w bitwie pod Palasi w 1757 roku?

Zwycięstwo nad nababem Bengalu i jego francuskimi sprzymierzeńcami dało Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej kontrolę nad Bengalem.

W którym roku na mocy aktu unii powstało Królestwo Wielkiej Brytanii?

Do przekształcenia unii personalnej Anglii i Szkocji w unię realną przekonała oba rządy m.in. finansowa katastrofa szkockiej kolonii w Darién.

Który botanik z wyprawy Jamesa Cooka wskazał Botany Bay jako miejsce na kolonię karną?

Pierwszy transport skazańców wysłano do Australii w 1787 roku; wcześniej, od 1718 roku, zsyłano ich do kolonii karnych w Ameryce.

Którą kolonię wydzielono w 1784 roku z Nowej Szkocji dla osiadłych tam lojalistów?

Około 14 tysięcy lojalistów z dolin rzek Saint John i Saint Croix uważało, że są zbyt oddaleni od władz w Halifaksie.

Który król Anglii powierzył Johnowi Cabotowi wyprawę w poszukiwaniu drogi do Azji?

Cabot wypłynął w 1497 roku i wylądował na wybrzeżu Ameryki Północnej, błędnie wierząc, że dotarł do Azji; kolonii wtedy nie założono.

W którym roku ustawa o Brytyjskiej Ameryce Północnej utworzyła Konfederację Kanady?

Nowe dominium powstało z Prowincji Kanady i dwóch kolonii atlantyckich; miało pełną samodzielność z wyjątkiem polityki zagranicznej.

Niepodległość którego kraju w 1980 roku zamknęła dekolonizację brytyjskich terytoriów Pacyfiku?

Wyspy były kondominium Wielkiej Brytanii i Francji, a niepodległość opóźnił konflikt między społecznością anglo- i francuskojęzyczną.

Od jakiej miejscowości wziął nazwę incydent z 1898 roku wokół francuskich roszczeń do Sudanu?

Połączone siły brytyjskie i egipskie wkroczyły do rządzonego przez mahdystów kraju w 1896 roku; stał się on nominalnie kondominium, a faktycznie brytyjską kolonią.

Ile procent akcji Kompanii Kanału Sueskiego kupił w 1875 roku rząd Benjamina Disraelego?

Akcje sprzedał zadłużony władca Egiptu Ismail Pasza za 4 miliony funtów; większość udziałów wciąż należała do Francuzów.

Jaką niezamieszkaną skałę na Oceanie Atlantyckim Wielka Brytania zaanektowała w 1955 roku?

Poza takimi rozproszonymi wyspami i placówkami dekolonizacja, rozpoczęta po II wojnie światowej, była na początku lat 80. w dużej mierze zakończona.