Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Imperium brytyjskie wyrosło z kolonii i placówek handlowych zakładanych przez Anglię, a u szczytu potęgi obejmowało blisko jedną czwartą lądów Ziemi. Ten quiz prowadzi przez jego dzieje: pierwsze osady w Ameryce, kompanie handlowe, rządy w Indiach, rywalizację mocarstw w Afryce i Azji oraz dekolonizację po II wojnie światowej. Pytania mają różny stopień trudności, od znanych bitew i postaci po szczegóły traktatów i liczby.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Które wyspy, będące terytorium zamorskim Wielkiej Brytanii, zajęła w 1982 roku Argentyna?
Falklandy
Argentyna powoływała się na roszczenia sięgające czasów imperium hiszpańskiego; odbicie wysp uznano za odwrócenie spadku znaczenia Wielkiej Brytanii jako mocarstwa.
Q 02Na jakim statku purytańscy „pielgrzymi” przybyli w 1620 roku do Ameryki Północnej?
Mayflower
Przybysze założyli osadę Plymouth w obecnym stanie Massachusetts; wielu kolonistów podejmowało podróż przez Atlantyk, uciekając przed prześladowaniami religijnymi.
Q 03Gdzie Royal Navy odniosła w 1805 roku rozstrzygające zwycięstwo nad flotą francusko-hiszpańską?
Trafalgar
Napoleońska Francja groziła Wielkiej Brytanii inwazją i okupacją, a brytyjskie okręty blokowały francuskie porty.
Q 04Kto jako premier udał się we wrześniu 1982 roku do Pekinu negocjować przyszłość Hongkongu?
Margaret Thatcher
Londyn proponował początkowo administrację brytyjską pod zwierzchnictwem Chin, lecz Pekin tę propozycję odrzucił; porozumienie osiągnięto w 1984 roku.
Q 05Jak nazywał się dzisiejszy Nowy Jork, zanim w 1664 roku skapitulował przed Anglikami?
Nowy Amsterdam
Anglia przejęła wtedy całą holenderską kolonię Nowa Holandia, a Holandia otrzymała w zamian Surinam na mocy pokoju w Bredzie.
Q 06Jaką nazwę przyjął w 1973 roku Honduras Brytyjski?
Belize
Była to ostatnia brytyjska kolonia na kontynencie amerykańskim: autonomię otrzymała w 1964, a pełną niepodległość w 1981 roku.
Q 07Kto w dziele „Bogactwo narodów” z 1776 roku dowodził, że kolonie są zbędne?
Adam Smith
Proponował zastąpienie polityki merkantylistycznej wolnym handlem; wzrost wymiany ze Stanami Zjednoczonymi po 1783 roku zdawał się potwierdzać jego tezy.
Q 08Po zwycięstwie Amerykanów w której bitwie z 1781 roku rozpoczęły się rozmowy pokojowe?
Yorktown
Szalę zwycięstwa przechyliło przystąpienie Francji do wojny w 1778 roku, a traktat paryski z 1783 roku uznał niepodległość Stanów Zjednoczonych.
Q 09Niepodległość której kolonii poprzedziło trwające kilka lat powstanie Mau Mau?
Kenia
Wycofywanie się Brytyjczyków z południowej i wschodniej Afryki nie było w pełni pokojowe; w Rodezji biała mniejszość sama ogłosiła niepodległość w 1965 roku.
Q 10Którą brytyjską twierdzę w Azji okrzyknięto wschodnim odpowiednikiem Gibraltaru?
Singapur
Jej upadek był najdotkliwszą z porażek w Azji i skłonił Australię oraz Nową Zelandię do zacieśnienia więzów ze Stanami Zjednoczonymi.
Q 11Kto zabiegał o budowę linii kolejowej łączącej Kapsztad z Kairem?
Cecil Rhodes
Linia miała łączyć Kanał Sueski z bogatym w minerały południem Afryki i przebiegać wyłącznie przez posiadłości brytyjskie.
Q 12W jakim mieście obradowała konferencja, która uregulowała europejski „wyścig o Afrykę”?
Berlin
Ustalono na niej, że podstawą uznania roszczeń terytorialnych przez społeczność międzynarodową jest faktyczne władanie danym obszarem.
Q 13Na ile lat wydzierżawiono Wielkiej Brytanii w 1898 roku Nowe Terytoria w Hongkongu?
99
Samą wyspę Hongkong oddano Wielkiej Brytanii bezterminowo w traktacie nankińskim z 1842 roku, ale większość obszaru kolonii stanowiły tereny dzierżawione.
Q 21Kto dowodził Brytyjczykami w bitwie pod Palasi w 1757 roku?
Robert Clive
Zwycięstwo nad nababem Bengalu i jego francuskimi sprzymierzeńcami dało Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej kontrolę nad Bengalem.
Q 22W którym roku na mocy aktu unii powstało Królestwo Wielkiej Brytanii?
1707
Do przekształcenia unii personalnej Anglii i Szkocji w unię realną przekonała oba rządy m.in. finansowa katastrofa szkockiej kolonii w Darién.
Q 23Który botanik z wyprawy Jamesa Cooka wskazał Botany Bay jako miejsce na kolonię karną?
Joseph Banks
Pierwszy transport skazańców wysłano do Australii w 1787 roku; wcześniej, od 1718 roku, zsyłano ich do kolonii karnych w Ameryce.
Q 14Który żeglarz jako pierwszy Europejczyk odkrył w 1642 roku Nową Zelandię?
Abel Tasman
James Cook odwiedził te wyspy podczas pierwszej podróży i ogłosił posiadłościami brytyjskimi Wyspę Północną w 1769, a Południową w 1770 roku.
Q 15W którym chińskim mieście władze skonfiskowały w 1839 roku 20 000 skrzyń opium?
Kanton
Konfiskata stała się dla Wielkiej Brytanii pretekstem do I wojny opiumowej, zakończonej przywilejami handlowymi i zaanektowaniem Hongkongu, wówczas małej osady.
Q 16Jaki pakt zawarły w 1951 roku Australia, Nowa Zelandia i Stany Zjednoczone?
ANZUS
Oba dominia zbliżyły się do Waszyngtonu, gdy w czasie wojny stało się jasne, że Wielka Brytania nie obroni swojego imperium przed atakiem japońskim.
Q 17W którym roku otwarto Kanał Sueski, łączący Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym?
1869
Budowa odbywała się początkowo wbrew Brytyjczykom, którzy po otwarciu docenili strategiczne znaczenie tej drogi i uczynili ją najważniejszą arterią komunikacyjną imperium.
Q 18Ile z 32 hrabstw irlandzkich weszło w skład Irlandii Północnej?
6
Irlandia Północna skorzystała z opcji zapisanej w traktacie brytyjsko-irlandzkim i opowiedziała się za pozostaniem częścią Zjednoczonego Królestwa.
Q 19Jak nazywa się traktat, który w 1840 roku podpisali William Hobson i maoryscy wodzowie?
Waitangi
Wielu historyków uważa go za akt założycielski Nowej Zelandii, ale odmienne interpretacje wersji angielskiej i maoryskiej wciąż budzą spory.
Q 20W którym dzisiejszym państwie Company of Scotland założyła w 1698 roku kolonię Darién?
Panama
Nękaną przez Hiszpanów i malarię kolonię opuszczono po dwóch latach, a Szkocja straciła na tym przedsięwzięciu jedną czwartą swoich kapitałów.
Q 24Którą kolonię wydzielono w 1784 roku z Nowej Szkocji dla osiadłych tam lojalistów?
Nowy Brunszwik
Około 14 tysięcy lojalistów z dolin rzek Saint John i Saint Croix uważało, że są zbyt oddaleni od władz w Halifaksie.
Q 25Który król Anglii powierzył Johnowi Cabotowi wyprawę w poszukiwaniu drogi do Azji?
Henryk VII
Cabot wypłynął w 1497 roku i wylądował na wybrzeżu Ameryki Północnej, błędnie wierząc, że dotarł do Azji; kolonii wtedy nie założono.
Q 26W którym roku ustawa o Brytyjskiej Ameryce Północnej utworzyła Konfederację Kanady?
1867
Nowe dominium powstało z Prowincji Kanady i dwóch kolonii atlantyckich; miało pełną samodzielność z wyjątkiem polityki zagranicznej.
Q 27Niepodległość którego kraju w 1980 roku zamknęła dekolonizację brytyjskich terytoriów Pacyfiku?
Vanuatu
Wyspy były kondominium Wielkiej Brytanii i Francji, a niepodległość opóźnił konflikt między społecznością anglo- i francuskojęzyczną.
Q 28Od jakiej miejscowości wziął nazwę incydent z 1898 roku wokół francuskich roszczeń do Sudanu?
Faszoda
Połączone siły brytyjskie i egipskie wkroczyły do rządzonego przez mahdystów kraju w 1896 roku; stał się on nominalnie kondominium, a faktycznie brytyjską kolonią.
Q 29Ile procent akcji Kompanii Kanału Sueskiego kupił w 1875 roku rząd Benjamina Disraelego?
44%
Akcje sprzedał zadłużony władca Egiptu Ismail Pasza za 4 miliony funtów; większość udziałów wciąż należała do Francuzów.
Q 30Jaką niezamieszkaną skałę na Oceanie Atlantyckim Wielka Brytania zaanektowała w 1955 roku?
Rockall
Poza takimi rozproszonymi wyspami i placówkami dekolonizacja, rozpoczęta po II wojnie światowej, była na początku lat 80. w dużej mierze zakończona.