Perły — 30 ciekawostek

Kto namalował około 1665–1666 roku obraz „Dziewczyna z perłą”?

Ten sam holenderski mistrz stworzył około 1660 roku także płótno „Ważąca perły”.

Jaki kształt mają najdroższe perły naturalne?

Perfekcyjnie okrągłe okazy wcale nie są najczęstsze – większość ma mniejsze lub większe zniekształcenia.

Jak określa się perły o nieregularnych kształtach, oprawiane w pierścionki i broszki?

Wśród takich form wyróżnia się m.in. czworaczka, dzbanek, grzybek, kocią główkę, serce i ślimaka.

Jaki płyn kazała przynieść Kleopatra, by rozpuścić w nim perłę wartą 10 mln sesterców?

Królowa zdjęła kolczyk, wrzuciła klejnot do kielicha, wzniosła toast i wypiła miksturę uważaną za afrodyzjak.

Z kim Kleopatra założyła się, że wyda 10 mln sesterców na jeden posiłek?

Historię, która najpewniej rozegrała się w 33 roku p.n.e., spisał rzymski historyk Pliniusz Starszy.

Jaki związek chemiczny stanowi przeważnie 82–92% masy perły?

Resztę tworzą głównie rogowata substancja białkowa (4–14%) oraz woda (2,34–4,2%).

Co wnika do małża według teorii powstawania pereł, którą w dużej mierze odrzucono?

Dziś za sprawców uważa się raczej pasożyty, np. wieloszczety lub gąbki, które przewiercają muszlę i wywołują stan zapalny.

Który pisarz jest autorem noweli „Perła” o meksykańskim poławiaczu pereł?

W oryginale utwór nosi tytuł „The Pearl”; ten sam polski tytuł ma średniowieczny angielski poemat religijny.

Co według dawnego przesądu mogło przynieść założenie pereł na własny ślub?

Cesarzowa Francuzów Eugenia nie przejęła się tym w 1853 roku i stanęła w katedrze Notre-Dame w kilku sznurach pereł.

W kawałek jakiej naturalnej tkaniny sprzedawcy często owijają przechowywane perły?

Bawełna, wełna i wata pochłaniają z pereł wilgoć, przez co klejnoty wysychają i pękają.

Czemu perły często noszone bezpośrednio na ciele mają zawdzięczać delikatny połysk?

Pot im jednak szkodzi, podobnie jak perfumy i kwasy, dlatego odradza się zakładanie ich do kąpieli, pływania i innych sportów.

Kto w 1480 roku opracował recepturę imitacji pereł z sokiem z cytryny i białkiem jaja?

Drobne perły rozpuszczano na pastę i suszono, a z uzyskanego proszku ze spoiwem formowano kulki, które na koniec polerowano.

W którym regionie Polski w XVI i XVII wieku poławiano rzeczne małże, by pozyskać z nich perły?

Małże żyły w sudeckich rzekach i potokach, a zebrane perły czyszczono i polerowano w szlifierniach w Miłoszowie, Pobiednej i Leduchowie.

Jaki gaz tworzy bąbelki, gdy perła rozpuszcza się w kwasie octowym?

W reakcji powstaje też octan wapnia, a część kwasu ulega zobojętnieniu, więc napój jest mniej kwaśny niż użyty ocet.

Od łacińskiej nazwy jakiego owocu wywodzi się prawdopodobnie słowo „perła”?

Łacińskie „pirum” wskazywało na kształt klejnotów; w klasycznej łacinie mówiono na nie jednak „unio” albo z grecka „margarita”.

Który rzymski wódz miał najechać Brytanię m.in. po to, by zdobyć dostęp do rzecznych pereł?

Ten wielki miłośnik klejnotów zarządził też, że perły mogą nosić jedynie kobiety powyżej pewnej rangi społecznej.

Co najczęściej kryje się w środku perły hodowanej, pod cienką warstwą masy perłowej?

Perła naturalna jest natomiast na wskroś zbudowana z masy perłowej, co pozwala ujawnić prześwietlenie promieniami rentgenowskimi.

Kto napisał baśń „Ostatnia perła”?

Perły trafiły też do fantastyki: Jack Vance zatytułował jedną ze swoich powieści fantasy „Zielona perła”.

Po jakim czasie dochodzi przeważnie do całkowitego rozpadu perły?

Pierwsze oznaki starzenia – zmatowienie, utrata połysku i łuszczenie – bywają widoczne już po kilku czy kilkunastu latach.

Na której wyspie leżało centrum połowu pereł w Zatoce Perskiej?

Tamtejsze łowiska dawały większość pereł słonowodnych świata aż do końca II wojny światowej, gdy poławiaczy skusiła lepiej płatna praca przy ropie.

Rozkład której substancji białkowej odpowiada za starzenie się pereł?

Proces zależy od temperatury, wilgotności i zmian pH; klejnoty matowieją, przybierają szaroczarną barwę i zaczynają się łuszczyć.

Ile otwartych muszli brytyjskiego małża Unio przypadało przeciętnie na jedną perłę?

Słodkowodne małże z rodziny Unionidae poławiano w rzekach m.in. Chin, Szkocji, Europy Środkowej i północno-zachodniej Rosji.

O którym cesarzu Swetoniusz pisał, że rozpuszczał w occie drogie perły i je wypijał?

Podobny eksperyment przypisuje się synowi aktora Aesopusa, który kazał też skosztować takiego napoju swoim gościom.

Jak rośnie cena pereł tej samej jakości wraz ze wzrostem ich wagi?

Przy wycenie liczy się w sumie siedem czynników, m.in. wielkość, kształt, kolor, połyskliwość i jakość powierzchni.

Jakie zjawisko pozwala odróżnić naturalne czarne perły od barwionych na czarno?

Występuje ono wyłącznie u okazów czarnych z natury, a te sztucznie zabarwione mogą z upływem czasu płowieć.

Tabletkowe kryształy którego minerału tworzą masę perłową w zewnętrznej części perły?

Wnętrze naturalnej perły ma inną, kolumnową strukturę złożoną z graniastosłupów kalcytu.

Z jakiego starożytnego miasta pochodzi najstarszy znaleziony naszyjnik z 216 pereł?

Archeolodzy datują to znalezisko na nie później niż IV wiek p.n.e.

Kto jako sędzia zakładu powstrzymał Kleopatrę przed rozpuszczeniem drugiej perły?

Ten rzymski senator ogłosił, że królowa Egiptu wygrała, zanim zdążyła zniszczyć drugi kolczyk.

Kto w 1560 roku wzniósł toast za swoją królową winem ze sproszkowaną perłą?

Zmiażdżone perły podawane w occie lub winie uchodziły dawniej również za lekarstwo.

Jaką mitologiczną postać z perłą zamiast torsu przedstawia wisiorek zwany Klejnotem Canninga?

Postać trzyma miecz i tarczę, a wisiorek o długości 10,5 cm zdobią też diamenty, indyjskie rubiny, złoto i emalia.