Stambuł — 30 ciekawostek
Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.
Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Wiesz to wszystko? Udowodnij.
Rozwiąż quiz z 30 pytańDo którego miasta przeniesiono w 1923 roku stolicę Republiki Tureckiej?
Stambuł był wcześniej stolicą Imperium Osmańskiego, a w 1930 roku jego obecną nazwę oficjalnie przyjęto na potrzeby kontaktów międzynarodowych.
Który polski poeta zmarł w Stambule w 1855 roku?
W domu, w którym poeta mieszkał i zmarł, działa dziś poświęcone mu muzeum.
Od Morza Czarnego po wybrzeże którego morza rozciąga się Stambuł?
Miasto leży po obu stronach Bosforu i jako jedyna metropolia świata zajmuje dwa kontynenty: Europę i Azję.
W którym roku Turcy pod wodzą Mehmeda II zdobyli Konstantynopol?
Zdobyte 29 maja miasto stało się stolicą Imperium Osmańskiego. Wcześniej Osmanowie oblegali je już za Bajazyda I i Murada II.
O jakich zwierzętach ze Stambułu opowiada dokument „Kedi” Ceydy Torun z 2016 roku?
Pełny polski tytuł filmu zdradza temat: to opowieść o sekretnym życiu stambulskich czworonogów.
Na ilu wzgórzach leży Stambuł?
Na dwóch z nich stanęły sułtański pałac i Meczet Sultanahmet, a na trzecim Meczet Sulejmana.
Który stambulski pałac był przez 400 lat centrum administracyjnym imperium Osmanów?
Wznoszono go od XV do XIX wieku; przechowuje się w nim przedmioty należące do Mahometa i pierwszych kalifów.
Jak miał na imię grecki założyciel Bizancjum, od którego miasto wzięło pierwszą nazwę?
Około 660 p.n.e. poprowadził grupę Greków na europejski brzeg, w miejsce znane dziś jako Sarayburnu, czyli „Cypel Pałacu”.
Za rządów którego cesarza wybudowano Hagię Sofię?
Kościół Mądrości Bożej Turcy przerobili na meczet; w 2020 roku świątynia znów stała się meczetem.
Podczas której krucjaty zdobyto w 1204 roku Konstantynopol?
Przez ponad tysiąc lat istnienia cesarstwa jego stolicę zdobyto tylko dwukrotnie; Bizantyjczycy odzyskali ją w 1261 roku.
Jakim towarem z Egiptu handlowano na stambulskim Bazarze Egipskim, co dało mu nazwę?
Bazar zbudowano w 1660 roku na nabrzeżu Eminönü, przy wjeździe na Most Galata.
Jaką łacińską nazwę nadał Bizancjum Konstantyn I Wielki, gruntownie przebudowując miasto?
Znaczy to Nowy Rzym. Używano też określeń Wschodni Rzym i Drugi Rzym, a w III wieku miasto zwano Augusta Antonina.
Który pisarz wydał w 2008 roku powieść „Muzeum Niewinności”, rozgrywającą się w Stambule?
Jej akcja toczy się w II połowie XX wieku. Ten sam autor opisał swoje miasto także w książce wspomnieniowej.
Pod jaką nazwą Stambuł był dawniej znany w krajach słowiańskich?
W tekstach skandynawskich to samo miasto występowało jako Miklagard.
Jaki żywioł wywołany trzęsieniem ziemi w 1509 roku przedarł się za mury miejskie Stambułu?
Zniszczyło ponad 100 meczetów i zabiło 10 000 ludzi. W 1894 roku wstrząsy zawaliły z kolei część Krytego Bazaru.
Co znaczą greckie słowa „eis ten polin”, od których pochodzi nazwa Stambuł?
Zwrotem tym ludy Wschodu – Ormianie, Persowie, a za nimi Turcy – od wieków określały kierunek podróży do Konstantynopola.
W którym roku Hagię Sofię, wcześniej meczet, zamieniono w muzeum?
Świątynia pochodzi z VI wieku i powstała jako Kościół Mądrości Bożej. W 2020 roku ponownie przekształcono ją w meczet.
Jaki uskok tektoniczny biegnie w pobliżu Stambułu?
Odpowiadał za wiele wielkich wstrząsów; trzęsienie ziemi z 17 sierpnia 1999 roku z epicentrum w Izmicie zabiło 17 000 ludzi.
W którym stambulskim pałacu zmarł 10 listopada 1938 roku Mustafa Kemal Atatürk?
Pałac wzniósł na rozkaz Abdulmecida I Ormianin Karabet Balyan; po powstaniu republiki oddano go do dyspozycji jej przywódcy.
Z którego greckiego miasta pochodzi Kolumna Wężowa ze stambulskiego Hipodromu?
Odlana z brązu, stała tam w świątyni Apollina i upamiętnia zwycięstwo Greków nad Persami w bitwie pod Platejami.
Jak nazywają się luksusowe wille nad Bosforem, letnie rezydencje bogatych stambulczyków?
Budowano je na obu brzegach cieśniny, europejskim i azjatyckim, między innymi w Ortaköy i Bebek.
W której dzielnicy Stambułu ma siedzibę prawosławny patriarcha Konstantynopola?
W tej samej dzielnicy mieszkają stambulscy Grecy, a w sąsiednim Balacie wielu Żydów.
Według jakiego kryterium osmański system milletów dzielił ludność imperium na grupy?
System ustanowił Mehmed II; sprawy wspólnot przeszły pod zarząd ich zwierzchników, na przykład naczelnego rabina dla Żydów.
Z jakiego metalu odlano stambulski Kościół Świętego Stefana, zwany Bułgarskim?
Gotowe elementy świątyni zmontowano na miejscu pod koniec XIX wieku.
Jak nazywano ośmiometrową bombardę, którą dla Mehmeda II zbudował Węgier Urban?
Działo miotało pociski ważące 540 kg na odległość 1,5 km, ale nie częściej niż siedem razy dziennie.
Kobiety jakiej narodowości sprzedawały kwiaty w stambulskim pasażu Çiçek Pasajı?
Były to ubogie uciekinierki po rewolucji bolszewickiej; XIX-wieczny budynek z długim dziedzińcem zawdzięcza im nazwę, czyli Pasaż Kwiatowy.
W którym roku zbudowano stambulską Wieżę Beyazita, z której wypatrywano pożarów?
Na jej szczyt prowadzi 180 stopni, a cztery piętra nazwano Straż, Sygnał, Kosz i Sztandar.
Czego Szkot John Grant użył do wykrywania tureckich podkopów pod murami Konstantynopola?
Naczynia rozstawiono wzdłuż murów: zmarszczki na powierzchni zdradzały, że w pobliżu drążony jest wrogi tunel.
Z jakiego greckiego miasta przybyli około 680 p.n.e. założyciele kolonii Chalkedon?
Byli to uciekinierzy, którzy osiedli w azjatyckiej części dzisiejszego Stambułu, zanim po stronie europejskiej powstało Bizancjum.
W którym roku sefardyjski Żyd uruchomił pierwszą maszynę drukarską w Stambule?
Sefardyjczycy przybyli nad Bosfor po ucieczce z Półwyspu Iberyjskiego; sułtan nadał obywatelstwo osmańskie ponad 93 000 z nich.