Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Stambuł to największe miasto Turcji i jedyna metropolia świata położona na dwóch kontynentach. Przez wieki nosił nazwy Bizancjum i Konstantynopol, był stolicą cesarzy i sułtanów. Quiz sprawdza wiedzę o dziejach miasta, oblężeniu z XV wieku, meczetach, pałacach i bazarach, a także o polskich śladach nad Bosforem. Pytania mają różny poziom trudności: od podstaw po szczegóły dla znawców.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Do którego miasta przeniesiono w 1923 roku stolicę Republiki Tureckiej?
Ankara
Stambuł był wcześniej stolicą Imperium Osmańskiego, a w 1930 roku jego obecną nazwę oficjalnie przyjęto na potrzeby kontaktów międzynarodowych.
Q 02Który polski poeta zmarł w Stambule w 1855 roku?
Adam Mickiewicz
W domu, w którym poeta mieszkał i zmarł, działa dziś poświęcone mu muzeum.
Q 03Od Morza Czarnego po wybrzeże którego morza rozciąga się Stambuł?
Marmara
Miasto leży po obu stronach Bosforu i jako jedyna metropolia świata zajmuje dwa kontynenty: Europę i Azję.
Q 04W którym roku Turcy pod wodzą Mehmeda II zdobyli Konstantynopol?
1453
Zdobyte 29 maja miasto stało się stolicą Imperium Osmańskiego. Wcześniej Osmanowie oblegali je już za Bajazyda I i Murada II.
Q 05O jakich zwierzętach ze Stambułu opowiada dokument „Kedi” Ceydy Torun z 2016 roku?
koty
Pełny polski tytuł filmu zdradza temat: to opowieść o sekretnym życiu stambulskich czworonogów.
Q 06Na ilu wzgórzach leży Stambuł?
siedmiu
Na dwóch z nich stanęły sułtański pałac i Meczet Sultanahmet, a na trzecim Meczet Sulejmana.
Q 07Który stambulski pałac był przez 400 lat centrum administracyjnym imperium Osmanów?
Topkapı
Wznoszono go od XV do XIX wieku; przechowuje się w nim przedmioty należące do Mahometa i pierwszych kalifów.
Q 08Jak miał na imię grecki założyciel Bizancjum, od którego miasto wzięło pierwszą nazwę?
Byzas
Około 660 p.n.e. poprowadził grupę Greków na europejski brzeg, w miejsce znane dziś jako Sarayburnu, czyli „Cypel Pałacu”.
Q 09Za rządów którego cesarza wybudowano Hagię Sofię?
Justynian
Kościół Mądrości Bożej Turcy przerobili na meczet; w 2020 roku świątynia znów stała się meczetem.
Q 10Podczas której krucjaty zdobyto w 1204 roku Konstantynopol?
czwartej
Przez ponad tysiąc lat istnienia cesarstwa jego stolicę zdobyto tylko dwukrotnie; Bizantyjczycy odzyskali ją w 1261 roku.
Q 11Jakim towarem z Egiptu handlowano na stambulskim Bazarze Egipskim, co dało mu nazwę?
przyprawami
Bazar zbudowano w 1660 roku na nabrzeżu Eminönü, przy wjeździe na Most Galata.
Q 12Jaką łacińską nazwę nadał Bizancjum Konstantyn I Wielki, gruntownie przebudowując miasto?
Nova Roma
Znaczy to Nowy Rzym. Używano też określeń Wschodni Rzym i Drugi Rzym, a w III wieku miasto zwano Augusta Antonina.
Q 13Który pisarz wydał w 2008 roku powieść „Muzeum Niewinności”, rozgrywającą się w Stambule?
Orhan Pamuk
Jej akcja toczy się w II połowie XX wieku. Ten sam autor opisał swoje miasto także w książce wspomnieniowej.
Q 21Jak nazywają się luksusowe wille nad Bosforem, letnie rezydencje bogatych stambulczyków?
yalı
Budowano je na obu brzegach cieśniny, europejskim i azjatyckim, między innymi w Ortaköy i Bebek.
Q 22W której dzielnicy Stambułu ma siedzibę prawosławny patriarcha Konstantynopola?
Fener
W tej samej dzielnicy mieszkają stambulscy Grecy, a w sąsiednim Balacie wielu Żydów.
Q 23Według jakiego kryterium osmański system milletów dzielił ludność imperium na grupy?
wyznanie
System ustanowił Mehmed II; sprawy wspólnot przeszły pod zarząd ich zwierzchników, na przykład naczelnego rabina dla Żydów.
Q 14Pod jaką nazwą Stambuł był dawniej znany w krajach słowiańskich?
Carogród
W tekstach skandynawskich to samo miasto występowało jako Miklagard.
Q 15Jaki żywioł wywołany trzęsieniem ziemi w 1509 roku przedarł się za mury miejskie Stambułu?
tsunami
Zniszczyło ponad 100 meczetów i zabiło 10 000 ludzi. W 1894 roku wstrząsy zawaliły z kolei część Krytego Bazaru.
Q 16Co znaczą greckie słowa „eis ten polin”, od których pochodzi nazwa Stambuł?
do miasta
Zwrotem tym ludy Wschodu – Ormianie, Persowie, a za nimi Turcy – od wieków określały kierunek podróży do Konstantynopola.
Q 17W którym roku Hagię Sofię, wcześniej meczet, zamieniono w muzeum?
1935
Świątynia pochodzi z VI wieku i powstała jako Kościół Mądrości Bożej. W 2020 roku ponownie przekształcono ją w meczet.
Q 18Jaki uskok tektoniczny biegnie w pobliżu Stambułu?
północnoanatolijski
Odpowiadał za wiele wielkich wstrząsów; trzęsienie ziemi z 17 sierpnia 1999 roku z epicentrum w Izmicie zabiło 17 000 ludzi.
Q 19W którym stambulskim pałacu zmarł 10 listopada 1938 roku Mustafa Kemal Atatürk?
Dolmabahçe
Pałac wzniósł na rozkaz Abdulmecida I Ormianin Karabet Balyan; po powstaniu republiki oddano go do dyspozycji jej przywódcy.
Q 20Z którego greckiego miasta pochodzi Kolumna Wężowa ze stambulskiego Hipodromu?
Delfy
Odlana z brązu, stała tam w świątyni Apollina i upamiętnia zwycięstwo Greków nad Persami w bitwie pod Platejami.
Q 24Z jakiego metalu odlano stambulski Kościół Świętego Stefana, zwany Bułgarskim?
żelazo
Gotowe elementy świątyni zmontowano na miejscu pod koniec XIX wieku.
Q 25Jak nazywano ośmiometrową bombardę, którą dla Mehmeda II zbudował Węgier Urban?
Bazylika
Działo miotało pociski ważące 540 kg na odległość 1,5 km, ale nie częściej niż siedem razy dziennie.
Q 26Kobiety jakiej narodowości sprzedawały kwiaty w stambulskim pasażu Çiçek Pasajı?
Rosjanki
Były to ubogie uciekinierki po rewolucji bolszewickiej; XIX-wieczny budynek z długim dziedzińcem zawdzięcza im nazwę, czyli Pasaż Kwiatowy.
Q 27W którym roku zbudowano stambulską Wieżę Beyazita, z której wypatrywano pożarów?
1828
Na jej szczyt prowadzi 180 stopni, a cztery piętra nazwano Straż, Sygnał, Kosz i Sztandar.
Q 28Czego Szkot John Grant użył do wykrywania tureckich podkopów pod murami Konstantynopola?
mis z wodą
Naczynia rozstawiono wzdłuż murów: zmarszczki na powierzchni zdradzały, że w pobliżu drążony jest wrogi tunel.
Q 29Z jakiego greckiego miasta przybyli około 680 p.n.e. założyciele kolonii Chalkedon?
Megara
Byli to uciekinierzy, którzy osiedli w azjatyckiej części dzisiejszego Stambułu, zanim po stronie europejskiej powstało Bizancjum.
Q 30W którym roku sefardyjski Żyd uruchomił pierwszą maszynę drukarską w Stambule?
1493
Sefardyjczycy przybyli nad Bosfor po ucieczce z Półwyspu Iberyjskiego; sułtan nadał obywatelstwo osmańskie ponad 93 000 z nich.