Tora – Pięcioksiąg — 30 ciekawostek

Tora jest najważniejszym tekstem objawionym której religii?

W szerszym znaczeniu słowo to obejmuje także całą Biblię hebrajską oraz tradycję teologiczno-prawną, nazywaną Torą ustną.

Z jakiej niewoli wędruje do Ziemi Obiecanej naród Izraela w głównym wątku Tory?

Właśnie podczas tej wędrówki zostaje zawarte Przymierze między Bogiem a narodem Izraela, które stanowi główny temat Pięcioksięgu.

Jaką budowlą kończą się w Księdze Rodzaju opowieści o prapoczątkach ludzkości?

Po tych opowieściach następują pradzieje Izraela, czyli dzieje Patriarchów: Abrahama, Izaaka oraz Jakuba i jego synów.

Ile dni i nocy trwa potop w jednej z dwóch wersji scalonych w Księdze Rodzaju?

Druga wersja mówi o całym roku; różnią się też przyczyny kataklizmu: silny deszcz albo otwarcie się otchłani nieba.

Które święto przedstawiono w Torze jako wspomnienie rzezi pierworodnych w Egipcie?

Podobnie stworzenie świata w 7 dni prowadzi do ustanowienia szabatu, a przymierze z Abrahamem do obrzezania.

Co po polsku znaczy „Bereszit”, hebrajska nazwa Księgi Rodzaju?

Łacińska nazwa tej księgi to Genesis; zawiera ona opowieści od Stworzenia po dzieje Patriarchów.

Ile różnych opowieści o stworzeniu świata otwiera Księgę Rodzaju?

W pierwszej świat wyłania się z bezmiaru wód w ciągu siedmiu dni, w drugiej jest początkowo pustkowiem pozbawionym wody.

Jakiego tworzywa używa Bóg, gdy „lepi” człowieka w drugim opisie stworzenia w Księdze Rodzaju?

W tym opisie Bóg jest antropomorficzny: „dmucha” w nozdrza człowieka, „sadzi” drzewa w ogrodzie i „spaceruje” w nim.

Czym są hebrajskie nazwy pięciu ksiąg Tory?

Nazwy grecko-łacińskie powstały inaczej: nawiązują do kluczowych wydarzeń lub ogólnej treści poszczególnych części.

Jakim hebrajskim terminem określa się całą Biblię hebrajską, czyli Torę pisaną?

Obok Tory pisanej istnieje też Tora ustna, obejmująca tradycję teologiczno-prawną.

Co oznacza „Bemidbar”, hebrajska nazwa Księgi Liczb?

Łacińska nazwa tej księgi to Numeri; jest ona czwartą z pięciu części Pięcioksięgu.

Na jakiej górze, według Księgi Powtórzonego Prawa, Mojżesz otrzymał od Boga prawo?

Jest to trzeci z kolei kodeks praw w Pięcioksięgu; pierwszy, razem z Dekalogiem, przedstawia Księga Wyjścia.

W którym przekładzie z III wieku p.n.e. widać już podział Tory na pięć ksiąg?

Podział wynikał zapewne ze względów praktycznych: zwój pozostawał poręczny tylko do pewnej objętości.

Co oznacza „Dwarim”, hebrajska nazwa Księgi Powtórzonego Prawa?

Łacińska nazwa tej księgi to Deuteronomium; otwiera ją rekapitulacja wydarzeń z wędrówki Izraelitów po Synaju.

Która księga Tory nosi hebrajską nazwę „Wajikra”, czyli „I zawołał”?

Jej łacińska nazwa to Leviticus; wraz z początkiem następnej księgi zawiera bardzo drobiazgowy kodeks praw.

Jak nazywają się przepisy prawne wchodzące w skład Tory ustnej?

Tradycja ustna obejmuje także dodatki i komentarze oraz przypowieści i legendy objaśniające; jest nierozłączna z Torą pisaną.

Co, w teologii chrześcijańskiej, zapowiadają opisane w Pięcioksięgu przymierza z patriarchami?

Część chrześcijan uważa, że ścisłe przepisy prawa Tory ich nie obowiązują, w odróżnieniu od nauk moralnych zawartych w Dekalogu.

Który historyk, obok Filona, w I wieku n.e. wyraźnie przypisał Mojżeszowi całą Torę?

Stary Testament przypisuje temu prawodawcy wprost autorstwo jedynie określonych ustaw oraz Księgi Powtórzonego Prawa.

Jaki dokument oznacza litera P w hipotezie czterech źródeł Pięcioksięgu?

Pozostałe trzy dokumenty oznacza się literami J, E i D; wszystkie miały być stopniowo scalane i redagowane aż do kanonizacji całości.

Jak brzmi hebrajska nazwa Księgi Wyjścia, oznaczająca „Imiona”?

Łacińska nazwa tej księgi to Exodus; zawiera ona pierwszy z kodeksów praw wraz z Dekalogiem.

Jakie owoce symbolizują zdobienia zwane rimmonim, umieszczane na drzewcach zwoju Tory?

Same drzewce noszą nazwę oznaczającą drzewo życia, bo Torę przedstawiano symbolicznie właśnie jako Drzewo Życia.

Komu Talmud przypisywał opis śmierci Mojżesza kończący Księgę Powtórzonego Prawa?

Ten fragment od dawna budził wątpliwości co do autorstwa całości Pięcioksięgu, podobnie jak miejsca mówiące o prawodawcy w 3 osobie.

Który uczony jest dziś najmocniej kojarzony z hipotezą czterech źródeł Pięcioksięgu?

Dominację w połowie XIX wieku hipoteza zyskała jednak dzięki takim badaczom jak Hermann Hupfeld, Karl Heinrich Graf i Abraham Kuenen.

Jak nazywają się wałki, na które nawinięty jest zwój Tory?

Często wykonuje się je z cennego drewna, a części wystające poza pergamin zdobi rzeźbą i inkrustacją.

Ile kodeksów praw z różnych epok i źródeł zachował redaktor Pięcioksięgu?

W oczach redaktora wszystkie miały boskie pochodzenie i były opatrzone autorytetem Mojżesza, dlatego żadnego nie pominięto.

Jakim greckim terminem Martin Noth wolał określać Czteroksiąg zamiast Pięcioksięgu?

Jego zdaniem Księga Powtórzonego Prawa rozwijała się osobno i stanowiła wstęp do deuteronomistycznego dzieła historycznego.

Którego uczonego uznaje się za pierwszego egzegetę kwestionującego Mojżeszowe autorstwo Tory?

Wskazał kilka wątpliwych miejsc w tekście; w XVI i XVII wieku podobne zastrzeżenia wysuwali między innymi T. Hobbes i B. Spinoza.

Z którego roku p.n.e. pochodzi reforma króla Jozjasza, ważna dla datowania źródeł Tory?

Reforma wprowadziła przepisy prawne i kultowe odpowiadające rozdziałom 12–26 Księgi Powtórzonego Prawa.

Jak nazywała się perska prowincja, której oficjalnym dokumentem prawnym miał być Pięcioksiąg?

Według tej hipotezy dwie wersje historii początków Izraela połączono w jedno dopiero pod naciskiem perskim.

Jakim niemieckim słowem określa się podstawowy dokument zakładany przez hipotezę uzupełnień?

Dokument ten miano następnie rozbudowywać o kolejne przekazy, a redaktorzy byli zarazem autorami dopisującymi własne opowieści.