Tyranozaur (Tyrannosaurus rex) — 30 ciekawostek

Co oznacza łacińskie słowo „rex” w nazwie Tyrannosaurus rex?

Nazwa rodzajowa pochodzi z greki: tyrannos to tyran, a sauros to jaszczur. Całość podkreśla rozmiary zwierzęcia i jego dominację nad innymi gatunkami.

Ile w pełni rozwiniętych palców miał tyranozaur na każdej dłoni?

Znalezisko z 2007 roku pokazało trzy kości śródręcza; z ostatnią zrośnięte były pozostałości kolejnego, szczątkowego palca.

Pod koniec którego okresu geologicznego żył Tyrannosaurus rex?

Jego skamieniałości pochodzą ze skał sprzed około 68,5–65,5 miliona lat, z zachodniej części Ameryki Północnej. Był jednym z ostatnich dinozaurów, nie licząc ptaków.

Jakie owoce przypominały kształtem mocne, zakrzywione zęby tyranozaura?

Zużyte lub połamane zęby mogły być wymieniane przez całe życie zwierzęcia, inaczej niż u ssaków.

Na czyją cześć tyranozaur „Sue” otrzymał swoje imię?

Susan Hendrickson, paleontolog amator, natrafiła na szkielet 12 sierpnia 1990 niedaleko Faith w Dakocie Południowej.

Który bohater filmu „Park Jurajski” ucieka do toalety, ale zostaje zjedzony przez tyranozaura?

Dinozaur wydostaje się z wybiegu i atakuje samochód z dziećmi; ratują je Grant i Malcolm.

Jakiego zachowania tyranozaurów dowodzą ślady ich zębów na kościach innych T. rex?

Ślady opisano w 2010 roku na kości ramiennej jednego okazu i na kościach kończyn tylnych trzech innych; ich kształt wskazuje na żerowanie, a nie walkę.

Który kredowy drapieżnik, obok giganotozaura, był nieco większy od Tyrannosaurus rex?

Tyrannosaurus rex pozostaje jednak największym znanym tyranozauroidem i przewyższał rozmiarami późnojurajskiego allozaura.

Jak które dzisiejsze ptaki tyranozaur mógł wywąchać padlinę na dużą odległość?

Wskazują na to duże opuszki i nerwy węchowe w stosunku do wielkości mózgu, czyli wysoko rozwinięty zmysł węchu.

Czym, według odcisków opisanych w 2017 roku, była pokryta skóra tyranozaura?

Odciski pochodzą z okolic miednicy, ogona i szyi okazu z Montany. Elementy okrycia miały średnicę do 1 mm i kształty zbliżone m.in. do elipsy czy sześciokąta.

Co w 2005 roku zespół Mary Schweitzer pozyskał ze skamieniałej kości nogi tyranozaura?

Rozpoznano elastyczne, rozgałęziające się naczynia krwionośne i mikrostruktury przypominające krwinki, podobne do tych u strusia.

Który dyrektor Amerykańskiego Muzeum Historii Naturalnej nadał w 1905 roku nazwę T. rex?

W tym samym piśmie z 1905 roku pojawiła się też nazwa Dynamosaurus imperiosus, nadana wcześniejszemu znalezisku z Wyoming.

Kolagen którego zwierzęcia najbardziej przypominał ten wykryty w kości tyranozaura?

Wyniki ogłoszono w „Science” w 2007 roku; w mniejszym stopniu ślady przypominały kolagen żab i traszek. Później krytykowano statystyczną stronę tych badań.

Który paleontolog najmocniej bronił tezy, że tyranozaur był wyłącznie padlinożercą?

Ostatecznie i on przychylił się do poglądu, że był to oportunistyczny mięsożerca podobny do hien: i polujący na żywą zdobycz, i żerujący na padlinie.

Kto w 1900 roku odnalazł we wschodnim Wyoming pierwszy niekompletny szkielet tyranozaura?

Łącznie znalazł pięć niepełnych szkieletów; czwarty i zarazem największy, z Montany, trafił do Amerykańskiego Muzeum Historii Naturalnej.

W ponad ilu procentach kompletny jest szkielet tyranozaura „Sue”?

Dla porównania szkielet nazwany „Stan” jest kompletny w 65%, choć jego wykopanie i preparowanie pochłonęło około 30 000 godzin pracy.

W jakim kraju odkryto skamieniałości opisane w 1955 roku jako Tyrannosaurus bataar?

Gatunek opisał Jewgienij Malejew. Dziesięć lat później zaproponowano dla tego zwierzęcia osobny rodzaj Tarbosaurus.

Co Karen Chin i jej zespół znaleźli w koprolitach przypisywanych tyranozaurowi?

Badacze zauważyli jednak, że zęby tyranozaura nie były dobrze przystosowane do regularnego miażdżenia tak twardego pokarmu.

Od którego współczesnego ptaka T. rex miał nieco lepsze widzenie obuoczne?

W linii ewolucyjnej tyranozaura ta zdolność stale się poprawiała, co trudno pogodzić z życiem wyłącznie padlinożercy.

Za ile milionów dolarów sprzedano na aukcji w 1997 roku szkielet tyranozaura „Sue”?

Wcześniej toczył się spór o prawo własności; przyznano je Maurice’owi Williamsowi, właścicielowi ziemi, z której wydobyto szkielet.

Ile centymetrów, licząc z korzeniem, miał największy znaleziony ząb tyranozaura?

To największy znany ząb mięsożernego dinozaura. Ślady ugryzień na szkieletach innych dinozaurów wskazują, że takie zęby mogły przecinać nawet twarde kości.

Odkrycie którego dużego tyranozauroida dowiodło, że i wielkie formy miewały protopióra?

Wcześniej nitkowate struktury znano u niewielkiego Dilong paradoxus; sądzono, że duże zwierzęta w ciepłym klimacie tracą takie okrycie, by się nie przegrzewać.

W którym roku w Dakocie Południowej znaleziono tyranozaura nazwanego „Stan”?

Imię upamiętnia paleontologa Stana Sacrisona. Szkielet nosi wiele patologii, w tym zrośnięte żebra i dziurę w tyle czaszki o rozmiarach zęba tyranozaura.

Ile kilogramów mógł udźwignąć sam mięsień dwugłowy ramienia dorosłego tyranozaura?

Kończyny przednie mierzyły tylko około metra, ale miały obszerne pola przyczepu mięśni i niezwykle grubą warstwę korową kości.

W którym roku opisano kolejny gatunek tyranozaura, Tyrannosaurus mcraeensis?

Wcześniej Tyrannosaurus rex był jedynym gatunkiem tego rodzaju, którego istnienie zostało potwierdzone.

Pod jaką nazwą opisano w 1892 roku pierwsze kręgi przypisywane dziś gatunkowi T. rex?

Dwa niekompletne kręgi, z których jeden zaginął, znalazł Edward Drinker Cope. Dalsze szczątki tego samego osobnika odkryto dopiero w 2000 roku.

W którym roku odkryto pierwszą kompletną kończynę przednią T. rex, należącą do „Wankel rex”?

Wcześniej znano tylko kość ramienną, dlatego szkielet pokazany publiczności w 1915 roku dostał dłuższe, trójpalczaste łapy wzorowane na allozaurze.

W którym roku Poczta Polska wyemitowała znaczek z tyranozaurem o nominale 6,50 zł?

Znaczek z serii „Zwierzęta prehistoryczne” zaprojektował Andrzej Heidrich; pozostawał w obiegu do 31 grudnia 1994.

Do skóry ze skrzydła jakiego eoceńskiego ptaka Klingler porównał odciski skóry tyranozaurów?

Skamieniałość pochodzi z antarktycznej wyspy Seymour. Zdaniem badacza odciski nie dowodzą bezspornie, że tyranozaury nie były opierzone.

Który azjatycki teropod okazał się w analizie z 2003 roku taksonem siostrzanym tarbozaura?

Czaszka tarbozaura była węższa niż u jego amerykańskiego kuzyna, a nacisk przy zaciśnięciu szczęk rozkładał się w niej zupełnie inaczej.