Wahadłowce kosmiczne — 30 ciekawostek

Który teleskop kosmiczny naprawiano i remontowano na orbicie z pokładu wahadłowca?

Na co dzień promy służyły do umieszczania w kosmosie satelitów i sond oraz do badań prowadzonych przez kilkuosobową załogę.

Gdzie, podobnie jak samoloty, lądują wahadłowce wracające z orbity?

Stąd wzięły się takie określenia jak samolot kosmiczny czy rakietoplan.

W której fazie lotu utracono w 1986 prom Challenger?

Prom ten zbudowano jako egzemplarz testowy i dopiero później przystosowano do lotów kosmicznych.

Ilu astronautów zginęło w katastrofie promu Columbia?

Jak poważne było uszkodzenie, okazało się dopiero w ostatnich minutach misji, przy wejściu w atmosferę.

Jaką korzyść miało w założeniach dać wielokrotne wykorzystywanie promu kosmicznego?

W praktyce statki te stały się bardzo skomplikowane, a każdy lot orbitalny okazywał się niezwykle drogi.

W którym roku odbył się pierwszy lot Columbii, pierwszego wahadłowca w historii?

Lot trwał od 12 do 14 kwietnia; później do eksploatacji weszły jeszcze cztery amerykańskie promy.

Czemu służył spadochron wypuszczany przez wahadłowiec tuż po wylądowaniu?

Samo lądowanie odbywało się na specjalnym pasie lądowiska kosmodromu.

Czym chroniono kadłub orbitera przed przegrzaniem przy wchodzeniu w atmosferę?

Osłona była konieczna, bo wracający statek wchodził w coraz gęstsze warstwy atmosfery.

Co uderzyło w skrzydło Columbii po starcie i wyrwało dziurę w osłonie termicznej?

Dziura miała około 25 cm średnicy; uszkodzenie zauważono już na orbicie, ale nie sprawdzono, jak było poważne.

Do którego roku amerykańska agencja NASA korzystała z promów kosmicznych?

W ostatnich latach promy woziły głównie załogi, zaopatrzenie i elementy konstrukcyjne Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.

Ile rakiet SRB na paliwo stałe wspomagało amerykański wahadłowiec w pierwszej fazie startu?

Rakiety mocowano po obu stronach zbiornika z paliwem i dawały one dodatkową moc tuż po oderwaniu się od wyrzutni.

Który amerykański prom był egzemplarzem testowym do lotów atmosferycznych, bez napędu?

Do czynnej służby jako pierwsza weszła dopiero Columbia.

Co oznacza skrót STS, nazwa programu amerykańskich promów kosmicznych?

Obok promów tego programu do czynnej służby trafiły tylko wojskowe bezzałogowe X-37B i radzieckie promy programu Buran.

Jaką mieszanką napędzane były trzy potężne silniki amerykańskiego orbitera?

Oba składniki mieścił przymocowany do orbitera wielki zbiornik paliwa, oznaczany skrótem ET.

Po jakim wydarzeniu zakończono radziecki program promu Buran i jego rakiety nośnej?

Promy radzieckie wykonały zaledwie jeden lot przed zawieszeniem programu ich budowy.

Jakim lotem orbiter kończył powrót na Ziemię po wyhamowaniu silnikami na orbicie?

Najpierw hamujące działanie silników stopniowo obniżało orbitę; lot kończył się na specjalnym pasie lądowiska kosmodromu.

Do czego przeznaczone były loty suborbitalne samolotu SpaceShipTwo?

Następca SpaceShipOne latał w parze z samolotem-nosicielem WhiteKnightTwo do 2024.

Jak, poza startem na tradycyjnej rakiecie nośnej, można wynieść wahadłowiec?

Tak startował eksperymentalny SpaceShipOne, wynoszony przez samolot WhiteKnightOne.

W którym roku radziecki wahadłowiec Buran odbył swój jedyny lot kosmiczny?

Inauguracyjny lot z 15 listopada był bezzałogowy, a statek wyniosła na orbitę rakieta nośna Energia.

Który prom wystartował 26 lipca 2005 jako pierwszy po katastrofie Columbii?

Była to misja STS-114, pierwsza po przerwie w lotach trwającej od 2003 roku.

W jakim miesiącu 2003 roku doszło do katastrofy promu Columbia?

Prom uległ zniszczeniu podczas powrotu z przestrzeni kosmicznej, po trwającej kilkanaście dni misji.

Jaką wysokość, umowną granicę kosmosu, dwukrotnie przekroczył w 1963 samolot X-15?

Amerykański eksperymentalny X-15 był pierwszym z mniejszych samolotów kosmicznych zdolnych do lotów suborbitalnych.

Która część Columbii, jak potwierdziła analiza zapisów wideo, odłamała się pierwsza?

Płonące elementy orbitera obserwowano wtedy w ogonie plazmowym ciągnącym się za jego korpusem.

Co zniszczyło Burana 1.01, jedyny egzemplarz, który poleciał na orbitę?

Pozostałe egzemplarze nigdy nie poleciały w kosmos, a dwa ostatnie zostały częściowo lub całkowicie rozmontowane.

Co, oprócz w pełni automatycznych lotów, umożliwiała konstrukcja wahadłowca Buran?

Atutów tych nigdy nie wykorzystano, a o wartości systemu trudno wnioskować z jednego udanego lotu bez ładunku.

Czym był Pathfinder, wymieniany obok orbiterów programu Space Shuttle?

Prawdziwe próby w atmosferze wykonywał inny egzemplarz, pozbawiony własnego napędu.

Ile razy łącznie wykorzystano radziecką rakietę nośną Energia?

Jeden z tych startów wyniósł Burana w jego bezzałogowy lot po orbicie okołoziemskiej.

Ile ton wynosił udźwig zestawu Energia/Buran na niską orbitę okołoziemską?

Rakieta mogła wynosić dowolny ładunek, nie tylko wahadłowiec, co pokazała misja z satelitą bojowym Polus.

Kto zaprojektował Silbervogel, suborbitalny bombowiec uznawany za pierwowzór wahadłowców?

Austriacki inżynier pracował nad tym projektem podczas II wojny światowej.

Jaki przydomek nosił Buran 1.02, drugi egzemplarz radzieckiego promu?

Egzemplarz ten ukończono w 97%, a kolejny, oznaczony 2.01, zaledwie w połowie.