Wielki Sfinks z Gizy — 30 ciekawostek

W jakiej miejscowości pod Kairem znajduje się Wielki Sfinks?

Posąg stoi na terenie kompleksu piramid i ma 20 m wysokości.

Ciało jakiego zwierzęcia ma zazwyczaj mityczny sfinks z ludzką głową?

Głowa nie zawsze jest ludzka: zdarzają się sfinksy z głowami sokołów, orłów albo baranów.

Który mityczny bohater odgadł zagadkę greckiej Sfinks?

Po rozwiązaniu zagadki potwór rzucił się w przepaść; według innej wersji pożarł sam siebie.

Jaka skała posłużyła do wykucia Wielkiego Sfinksa?

Wady materiału skalnego ukryto, pokrywając posąg zaprawą i farbami.

Twarz którego faraona ma według powszechnego poglądu Wielki Sfinks?

Dokładny czas powstania rzeźby nie jest znany; wiadomo, że pochodzi z czasów IV dynastii.

W którą stronę świata zwrócony jest frontem Wielki Sfinks?

Posąg patrzy w kierunku Nilu. Ma 72,85 m długości, choć początkowo mierzył 73,5 m.

Jako kogo najczęściej opisywano sfinksy w starożytności?

Motyw sfinksa zdobił też pobocza alei wiodących do grobów oraz szczyty wysokich schodów.

Na jaki kolor była według Pliniusza zabarwiona twarz Wielkiego Sfinksa?

Wzmianka o barwie oblicza posągu pochodzi z XXXVI księgi „Historii naturalnej”.

Skrzydła jakiego ptaka miała Sfinks w mitologii greckiej?

Grecka Sfinks była żeńskim demonem zniszczenia i złego losu, z głową kobiety i wężowym ogonem zakończonym gadzim łbem.

Za panowania którego faraona między łapami Wielkiego Sfinksa stanęła kamienna stela?

Według przekazu przyszły władca zasnął w cieniu posągu, a bóstwo obiecało mu we śnie władzę w zamian za odkopanie Sfinksa z piasków pustyni.

Od którego roku Wielki Sfinks figuruje na liście światowego dziedzictwa UNESCO?

Wieloletnią renowację posągu zainicjował prezydent Mubarak, a realizował ją Zahi Hawass.

Co znaczy grecki czasownik, od którego prawdopodobnie pochodzi słowo „sfinks”?

Nazwę mogli stworzyć ludzie obserwujący polujące lwice, które zaciskają zęby na szyi ofiary.

Z czasów którego okresu dziejów Egiptu wywodzi się wizerunek sfinksa?

Nazwę nadali egipskim rzeźbom dopiero starożytni Grecy, zapożyczając ją od żeńskiego potwora ze swojej mitologii.

Którego boga symbolizowały baranie głowy 900 sfinksów zbudowanych w Tebach?

Teby były miejscem, w którym kult tego boga był najsilniejszy.

Głowę której władczyni ma granitowy sfinks z Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku?

Do słynnych egipskich wyobrażeń sfinksa należy też alabastrowy posąg z Memfis.

W której epoce sfinks stał się popularnym motywem zdobniczym sztuki europejskiej?

Później wizerunek tego stworzenia, często bardzo bliski egipskiemu pierwowzorowi, pojawił się w wielu innych kulturach.

Ślady jakiej erozji dostrzegł na Wielkim Sfinksie amerykański geolog Robert Schoch?

Jego zdaniem mogła ona nastąpić tylko w bardziej deszczowym klimacie, dlatego ogłosił, że monument liczy ponad 10 tysięcy lat.

Jak Arabowie nazwali Wielkiego Sfinksa, określanego też przez nich „Panem Grozy”?

W średniowiecznej legendzie posąg obiecał we śnie ubogiemu mieszkańcowi Fajum, że ten znajdzie skarb w jego uchu.

Około którego roku p.n.e. wykonano prawdopodobnie posąg Wielkiego Sfinksa?

Skała, w której wykuto posąg, pozostała prawdopodobnie po wydobyciu bloków na rdzeń piramidy Cheopsa.

Jak nazywa się symboliczne królewskie nakrycie głowy Wielkiego Sfinksa?

Posągowi nadano kształt leżącego zwierzęcia, a fragmenty jego brakującej brody odkopano dopiero w XIX wieku.

Jak greccy autorzy nazywali egipskie rzeźby lwów z baranimi głowami?

Figury z łbami ptaków greccy historycy i geografowie określali z kolei mianem hierokosfinksów.

Jaka jest odpowiedź na zagadkę Sfinks o dwóch siostrach, które rodzą się nawzajem?

W języku greckim oba te słowa są rodzaju żeńskiego, stąd mowa o siostrach. Ta wersja mitu pojawia się rzadziej.

Który polski podróżnik uznał głowę Wielkiego Sfinksa za portret legendarnej Rodopis?

Książę odwiedził Egipt w 1583 roku podczas pielgrzymki do Ziemi Świętej. O Rodopis, córce faraona, wspominał już Herodot.

Związki z którą boginią podkreślali faraonowie, stawiając sfinksy przy swoich grobowcach?

Figury lwów z ludzkimi głowami były wizerunkami samych władców, a wspomniana bogini miała postać lwicy.

Jak jasnowidz Edgar Cayce nazwał salę, która miała się kryć pod Wielkim Sfinksem?

Według Amerykanina ukryto w niej tajemną wiedzę Atlantów. To jedna z wielu pseudonaukowych spekulacji wokół posągu.

Kto w 1853 roku odsłonił pozostałości świątyni położonej obok Wielkiego Sfinksa?

Od tego odkrycia utrzymuje się pogląd, że oblicze kolosa ma rysy władcy, do którego należała świątynia.

Ponad ilu kamiennych bloków użyto podczas 10-letniej renowacji Wielkiego Sfinksa?

Drobiazgowe prace konserwatorskie, ukończone w maju 1998 roku, nie objęły jednak zniszczonej twarzy posągu.

Który baron odgrywał główną rolę wśród badaczy Sfinksa podczas wyprawy napoleońskiej?

Wykonał pierwsze dokładne pomiary monumentu i opisał je w dwutomowym dziele wydanym w 1802 roku.

Kto odkopał fragmenty brakującej brody Wielkiego Sfinksa i odkrył tzw. Stelę Snu?

Znalezione fragmenty brody i ureusza trafiły do Muzeum Brytyjskiego oraz Muzeum Egipskiego w Kairze.

Symbolem którego antycznego państwa-miasta był sfinks?

Stworzenie widniało tam na pieczęciach i monetach od VI w. p.n.e. do III wieku n.e.