Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Wielki Sfinks to monolityczny posąg wykuty w skale u stóp piramid pod Kairem. Od tysiącleci budzi podziw, a jego historia pełna jest faraonów, legend i sporów badaczy. Quiz sprawdza wiedzę o samym posągu, jego odkrywcach i renowacjach, ale też o sfinksach w ogóle: od egipskich strażników świątyń po grecką Sfinks i jej słynną zagadkę. Pytania mają różny poziom trudności, od podstaw po ciekawostki dla znawców starożytnego Egiptu.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01W jakiej miejscowości pod Kairem znajduje się Wielki Sfinks?
Giza
Posąg stoi na terenie kompleksu piramid i ma 20 m wysokości.
Q 02Ciało jakiego zwierzęcia ma zazwyczaj mityczny sfinks z ludzką głową?
lwa
Głowa nie zawsze jest ludzka: zdarzają się sfinksy z głowami sokołów, orłów albo baranów.
Q 03Który mityczny bohater odgadł zagadkę greckiej Sfinks?
Edyp
Po rozwiązaniu zagadki potwór rzucił się w przepaść; według innej wersji pożarł sam siebie.
Q 04Jaka skała posłużyła do wykucia Wielkiego Sfinksa?
wapień
Wady materiału skalnego ukryto, pokrywając posąg zaprawą i farbami.
Q 05Twarz którego faraona ma według powszechnego poglądu Wielki Sfinks?
Chefren
Dokładny czas powstania rzeźby nie jest znany; wiadomo, że pochodzi z czasów IV dynastii.
Q 06W którą stronę świata zwrócony jest frontem Wielki Sfinks?
wschód
Posąg patrzy w kierunku Nilu. Ma 72,85 m długości, choć początkowo mierzył 73,5 m.
Q 07Jako kogo najczęściej opisywano sfinksy w starożytności?
strażników świątyń
Motyw sfinksa zdobił też pobocza alei wiodących do grobów oraz szczyty wysokich schodów.
Q 08Na jaki kolor była według Pliniusza zabarwiona twarz Wielkiego Sfinksa?
czerwony
Wzmianka o barwie oblicza posągu pochodzi z XXXVI księgi „Historii naturalnej”.
Q 09Skrzydła jakiego ptaka miała Sfinks w mitologii greckiej?
orła
Grecka Sfinks była żeńskim demonem zniszczenia i złego losu, z głową kobiety i wężowym ogonem zakończonym gadzim łbem.
Q 10Za panowania którego faraona między łapami Wielkiego Sfinksa stanęła kamienna stela?
Totmes IV
Według przekazu przyszły władca zasnął w cieniu posągu, a bóstwo obiecało mu we śnie władzę w zamian za odkopanie Sfinksa z piasków pustyni.
Q 11Od którego roku Wielki Sfinks figuruje na liście światowego dziedzictwa UNESCO?
1979
Wieloletnią renowację posągu zainicjował prezydent Mubarak, a realizował ją Zahi Hawass.
Q 12Co znaczy grecki czasownik, od którego prawdopodobnie pochodzi słowo „sfinks”?
dusić
Nazwę mogli stworzyć ludzie obserwujący polujące lwice, które zaciskają zęby na szyi ofiary.
Q 13Z czasów którego okresu dziejów Egiptu wywodzi się wizerunek sfinksa?
Stare Państwo
Nazwę nadali egipskim rzeźbom dopiero starożytni Grecy, zapożyczając ją od żeńskiego potwora ze swojej mitologii.
Którego boga symbolizowały baranie głowy 900 sfinksów zbudowanych w Tebach?
Q 21Jak greccy autorzy nazywali egipskie rzeźby lwów z baranimi głowami?
kriosfinksy
Figury z łbami ptaków greccy historycy i geografowie określali z kolei mianem hierokosfinksów.
Q 22Jaka jest odpowiedź na zagadkę Sfinks o dwóch siostrach, które rodzą się nawzajem?
dzień i noc
W języku greckim oba te słowa są rodzaju żeńskiego, stąd mowa o siostrach. Ta wersja mitu pojawia się rzadziej.
Q 23Który polski podróżnik uznał głowę Wielkiego Sfinksa za portret legendarnej Rodopis?
Mikołaj Krzysztof Radziwiłł
Książę odwiedził Egipt w 1583 roku podczas pielgrzymki do Ziemi Świętej. O Rodopis, córce faraona, wspominał już Herodot.
Amon
Teby były miejscem, w którym kult tego boga był najsilniejszy.
Q 15Głowę której władczyni ma granitowy sfinks z Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku?
Hatszepsut
Do słynnych egipskich wyobrażeń sfinksa należy też alabastrowy posąg z Memfis.
Q 16W której epoce sfinks stał się popularnym motywem zdobniczym sztuki europejskiej?
renesans
Później wizerunek tego stworzenia, często bardzo bliski egipskiemu pierwowzorowi, pojawił się w wielu innych kulturach.
Q 17Ślady jakiej erozji dostrzegł na Wielkim Sfinksie amerykański geolog Robert Schoch?
wodnej
Jego zdaniem mogła ona nastąpić tylko w bardziej deszczowym klimacie, dlatego ogłosił, że monument liczy ponad 10 tysięcy lat.
Q 18Jak Arabowie nazwali Wielkiego Sfinksa, określanego też przez nich „Panem Grozy”?
Ojciec Strachu
W średniowiecznej legendzie posąg obiecał we śnie ubogiemu mieszkańcowi Fajum, że ten znajdzie skarb w jego uchu.
Q 19Około którego roku p.n.e. wykonano prawdopodobnie posąg Wielkiego Sfinksa?
2550
Skała, w której wykuto posąg, pozostała prawdopodobnie po wydobyciu bloków na rdzeń piramidy Cheopsa.
Q 20Jak nazywa się symboliczne królewskie nakrycie głowy Wielkiego Sfinksa?
nemes
Posągowi nadano kształt leżącego zwierzęcia, a fragmenty jego brakującej brody odkopano dopiero w XIX wieku.
Q 24Związki z którą boginią podkreślali faraonowie, stawiając sfinksy przy swoich grobowcach?
Sechmet
Figury lwów z ludzkimi głowami były wizerunkami samych władców, a wspomniana bogini miała postać lwicy.
Q 25Jak jasnowidz Edgar Cayce nazwał salę, która miała się kryć pod Wielkim Sfinksem?
Komnata Zapisków
Według Amerykanina ukryto w niej tajemną wiedzę Atlantów. To jedna z wielu pseudonaukowych spekulacji wokół posągu.
Q 26Kto w 1853 roku odsłonił pozostałości świątyni położonej obok Wielkiego Sfinksa?
Auguste Mariette
Od tego odkrycia utrzymuje się pogląd, że oblicze kolosa ma rysy władcy, do którego należała świątynia.
Q 27Ponad ilu kamiennych bloków użyto podczas 10-letniej renowacji Wielkiego Sfinksa?
12 tysięcy
Drobiazgowe prace konserwatorskie, ukończone w maju 1998 roku, nie objęły jednak zniszczonej twarzy posągu.
Q 28Który baron odgrywał główną rolę wśród badaczy Sfinksa podczas wyprawy napoleońskiej?
Dominique Vivant Denon
Wykonał pierwsze dokładne pomiary monumentu i opisał je w dwutomowym dziele wydanym w 1802 roku.
Q 29Kto odkopał fragmenty brakującej brody Wielkiego Sfinksa i odkrył tzw. Stelę Snu?
Giovanni Batista Caviglia
Znalezione fragmenty brody i ureusza trafiły do Muzeum Brytyjskiego oraz Muzeum Egipskiego w Kairze.
Q 30Symbolem którego antycznego państwa-miasta był sfinks?
Chios
Stworzenie widniało tam na pieczęciach i monetach od VI w. p.n.e. do III wieku n.e.