Przejdź do treści

30 ciekawostek

Wodór — 30 ciekawostek

Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.

Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.

Wiesz to wszystko? Udowodnij.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
1

Który sterowiec eksplodował 6 maja 1937 roku przy podchodzeniu do lądowania w Lakehurst?

Ta katastrofa wyznacza koniec ery statków powietrznych unoszonych wodorem.

2

Jaki produkt spożywczy powstaje w wyniku utwardzania tłuszczów roślinnych wodorem?

W tym procesie podwójne i potrójne wiązania w tłuszczach zostają rozerwane, a wolne wiązania przyłączają pojedyncze atomy wodoru.

3

Co tworzy gazowy wodór w warunkach standardowych?

Taki gaz jest bezbarwny, bezwonny, bezsmakowy i nietoksyczny, ale łatwopalny.

4

Miejscem narodzin jakich obiektów są chmury wodoru cząsteczkowego?

Dużo wodoru zawierają także Słońce i przestrzeń międzyplanetarna.

5

Ile znanych izotopów wodoru występuje naturalnie?

Są to prot, deuter i tryt; sztucznie wytworzono też cięższe, bardzo nietrwałe izotopy, zawierające 3–6 neutronów.

6

Co oznacza grecki wyraz, od którego pochodzi nazwa wodoru?

O nazwie zadecydowało to, co zostaje po spaleniu tego gazu.

7

Czym w istocie jest kation wodorowy H+?

W stanie wolnym występuje w próżni, plazmie i górnych warstwach atmosfery, a w roztworach wodnych ulega silnej hydratacji.

8

Do jakiej grupy pierwiastków zalicza się wodór, leżący w bloku s układu okresowego?

Wodór ma liczbę atomową 1 i symbol H, który pochodzi od łacińskiej nazwy hydrogenium.

9

Jaki związek, używany potem do produkcji nawozów sztucznych, syntetyzuje się z użyciem wodoru?

Nawozy te powstają na bazie azotanu amonu lub mocznika.

10

Kto jako pierwszy uznał wodór za odrębną substancję?

Wyniki i wnioski z badań zamieścił w swoich notatkach w 1766 roku, a nowy gaz uważał za flogiston.

11

Którą uczelnię reprezentowali badacze wodoru Zygmunt Wróblewski i Karol Olszewski?

W 1884 roku podjęli nieudaną próbę skroplenia wodoru: udało im się uzyskać jedynie mgłę.

12

Jaki proces zamienia w wysokiej temperaturze wodór cząsteczkowy w atomowy?

Wodór atomowy jest nietrwały i znacznie bardziej aktywny chemicznie niż molekularny.

13

Którzy bracia byli głównymi popularyzatorami teorii Lavoisiera na ziemiach polskich?

Jan zetknął się z tymi teoriami w 1780 roku w Paryżu.

14

Kto skonstruował w 1783 roku pierwszy balon wypełniony wodorem?

Balon miał objętość około 35 metrów sześciennych i udźwig mniej więcej 9 kg, a jego napełnianie trwało 4 dni.

15

Która metoda dominuje w przemysłowej produkcji wodoru?

Bardziej energochłonne metody, takie jak elektroliza wody, stosuje się rzadziej, a większość wodoru zużywa się w okolicach miejsca produkcji.

16

Któremu szwajcarskiemu alchemikowi przypisuje się pierwsze obserwacje wodoru?

Wrzucał on metale do kwasów i zbierał do naczyń gazowe produkty tych reakcji.

17

Jaki alkohol powstaje w reakcji cząsteczek wodoru z tlenkiem węgla?

Wśród reagentów jest też dwutlenek węgla, konieczny do podtrzymania aktywności katalizatora.

18

Eksportu jakiego gazu zabronił w 1927 roku rząd amerykański, odcinając od niego Niemców?

Zakaz wprowadziła ustawa Helium Control Act; przez nią niemiecki sterowiec projektowany z myślą o tym gazie napełniono wodorem.

19

Który szkocki chemik skroplił wodór w 1898 roku?

Wykorzystał do tego skonstruowaną przez siebie kolbę próżniową, a rok później uzyskał wodór w postaci stałej.

20

Jak nazywa się przerób ciężkich frakcji ropy naftowej na benzynę i oleje z udziałem wodoru?

Przetwarzanie paliw kopalnych to, obok produkcji nawozów, największy obszar zastosowań przemysłowego wodoru.

21

Który uczony opisał w 1671 roku wybuchową naturę mieszanki wodoru z powietrzem?

Mieszanka powstała w reakcji opiłków żelaza z kwasami, a jej autor nazwał ją „łatwopalnym roztworem Marsa”.

22

Kto odkrył deuter w 1931 roku?

Tryt odkryto później, w 1934 roku: dokonali tego Ernest Rutherford, Mark Oliphant i Paul Harteck.

23

Jaką substancję słodzącą o symbolu E420 syntetyzuje się z użyciem wodoru?

W przemyśle spożywczym wodór służy głównie do uwodornienia tłuszczów, prowadzonego np. metodą Normanna lub Wilbuszewicza.

24

W którym roku Jędrzej Śniadecki po raz pierwszy użył w podręczniku nazwy „wodoród”?

Nazwa ta zastąpiła łacińskie „hydrogenium”, a z biegiem czasu została skrócona do dzisiejszej postaci.

25

Ile megadżuli na kilogram wynosi wartość opałowa wodoru, najwyższa wśród paliw?

Ze względu na palność w mieszaninie z powietrzem i niską energię zapłonu wodór jest jednak gazem niebezpiecznym.

26

Około ilu widzów zgromadził 1 grudnia 1783 roku w Paryżu start załogowego balonu wodorowego?

Balon wystartował z ogrodów Tuileries i w ciągu 2 godzin pokonał około 36 km.

27

Kto zaproponował skróconą nazwę „wodór”, zatwierdzoną przez Akademię Umiejętności?

Krakowska Akademia Umiejętności zatwierdziła tę propozycję na posiedzeniu w 1900 roku.

28

W którym roku „Chemik Polski” opublikował Słowniczek Chemiczny z nazwą „wodór”?

Redakcja oparła się na sprawozdaniu z posiedzenia krakowskiej Akademii Umiejętności, która zatwierdziła tę nazwę.

29

Jaki udział parawodoru osiąga wodór cząsteczkowy w temperaturze −253 °C?

W temperaturze pokojowej parawodór stanowi tylko około jednej czwartej mieszaniny, a resztę tworzy ortowodór.

30

Czyje nazwisko nosi kation H5O2+, jeden z modeli solwatacji jonu H3O+?

Pomiary kriometryczne wskazują, że hydratowany jon ma przeciętnie wielkość odpowiadającą [H3O(H2O)6]+.

Znasz się na: Wodór?

Sprawdź te ciekawostki w interaktywnym quizie.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
Wodór — 30 ciekawostek, których nie znasz