Wyspa Wielkanocna i posągi moai — 30 ciekawostek

Na którym oceanie leży Wyspa Wielkanocna?

Wyspa leży w jego południowej części, pośrodku Wyniesienia Wschodniopacyficznego, i należy do najbardziej odizolowanych zamieszkanych miejsc na świecie.

Na czym głównie opiera się gospodarka Wyspy Wielkanocnej?

Główną atrakcją są kamienne figury moai, a przeciętny gość spędza na wyspie trzy lub cztery dni.

Z jakiej skały mieszkańcy Wyspy Wielkanocnej wykonywali posągi moai?

Rzeźby są monolityczne, a niektóre ważą ponad 18 ton i mają ponad 6 metrów wysokości.

Kto odkrył dla Europejczyków Wyspę Wielkanocną w niedzielę wielkanocną 1722 roku?

Holender dotarł do wyspy 5 kwietnia, w święto, od którego wzięła nazwę; żyło tam wówczas 2–3 tys. osób.

Jak nazywa się nieodczytane dotąd pismo z drewnianych tabliczek z Wyspy Wielkanocnej?

Tabliczki to obok kamiennych posągów jedna z największych zagadek wyspy: przeznaczenie samych rzeźb także pozostaje nieznane.

Jak nazywała się tratwa, którą Thor Heyerdahl przepłynął z Ameryki Południowej do Polinezji?

Norweg chciał w ten sposób uprawdopodobnić tezę, że część dawnych mieszkańców Wyspy Wielkanocnej przybyła zza oceanu, z kontynentu amerykańskiego.

W którym kamieniołomie wyrzeźbiono około 95% znanych posągów moai?

W kamieniołomie wciąż znajdują się 394 posągi, w tym wiele niedokończonych, porzuconych nagle przez rzeźbiarzy.

Które zwierzęta, zjadając nasiona, przyczyniły się do wylesienia Wyspy Wielkanocnej?

Wcześniej sądzono, że to wyspiarze wycięli las tropikalny, budując łodzie i domy oraz transportując posągi.

Jak nazywają się kamienne platformy, na których stawiano posągi moai?

Na wyspie znanych jest 887 takich posągów; to najsłynniejsze dzieło jej polinezyjskich mieszkańców.

Dla jakich pojazdów pas startowy na Wyspie Wielkanocnej był zapasowym lądowiskiem?

Pas ma 3318 metrów długości; tak długi stał się dopiero po rozbudowie uzgodnionej przez władze Chile i USA.

W skład którego regionu Chile wchodzi Wyspa Wielkanocna?

Wyspa ma też oficjalną hiszpańską nazwę Isla de Pascua, a w języku rapanui nazywa się Rapa Nui.

Ile kilometrów dzieli Wyspę Wielkanocną od wybrzeży Chile?

Tak wielka odległość od innych lądów sprawiła, że w latach 30. XX wieku żadne mocarstwo nie chciało wyspy kupić.

Jaki klimat, w odmianie morskiej, panuje na Wyspie Wielkanocnej?

Najcieplej bywa w lutym, a chłodniejsza pora przypada na lipiec i sierpień.

Z którym prezydentem USA Pinochet uzgodnił wydłużenie pasa na Wyspie Wielkanocnej?

Pas startowy jedynego lotniska na wyspie wydłużono w latach 80. XX wieku na mocy umowy obu przywódców.

Jak nazywał się legendarny wódz, który według wyspiarzy z Rapa Nui szukał nowego domu?

Po jego śmierci wyspę miano podzielić między jego synów, a następnie ich spadkobierców.

Jaką nadnaturalną moc wodza miały przechwytywać posągi stawiane na Wyspie Wielkanocnej?

Wyspiarze wierzyli, że dzięki temu spadną obfite deszcze, a zbiory będą lepsze.

Który wulkan jest najwyższym wzniesieniem Wyspy Wielkanocnej?

To najmłodszy z czterech głównych wulkanów, które uformowały wyspę; wznosi się na 507 m n.p.m.

Jak nazywają się czerwone kamienne koki na głowach moai, przypominające kapelusze?

Takie nakrycie miała pierwotnie mniej niż jedna piąta posągów przeniesionych na miejsca obrzędów.

W którym roku Chile przyznało mieszkańcom Wyspy Wielkanocnej prawa obywatelskie?

Od tego czasu rdzenni wyspiarze zabiegali m.in. o odszkodowania, ochronę swojego statusu i ograniczenie napływu przyjezdnych.

Ilu mieszkańców liczyła Wyspa Wielkanocna w 1877 roku, po wywózkach do pracy niewolniczej?

Jeszcze w połowie XIX wieku żyło tam około 4 tys. osób; tubylców wywożono do pracy w Peru i Chile.

Z jakiej skały były narzędzia, którymi wykuwano posągi moai?

Przeznaczenie posągów nie jest znane: według różnych teorii wyobrażały bóstwa albo przodków.

Z którego archipelagu przybyli prawdopodobnie polinezyjscy osadnicy Wyspy Wielkanocnej?

Osadnicy przywieźli ze sobą banany, taro i kurczaki, a przy okazji także gryzonie.

Któremu państwu Chile jako pierwszemu zaproponowało w 1930 roku kupno Wyspy Wielkanocnej?

Oferta została odrzucona, a w latach 1936–1939 wyspę proponowano kolejno Wielkiej Brytanii, Japonii i Niemcom, również bez powodzenia.

W zamian za co Chile próbowało w latach 30. XX wieku sprzedać Wyspę Wielkanocną?

Pomysł zrodził się po kryzysie gospodarczym z 1929 r., ale żaden z potencjalnych nabywców nie dostrzegł w wyspie strategicznej korzyści.

Które zamieszkane wyspy jako jedyne przewyższają Wyspę Wielkanocną stopniem izolacji?

Od najbliższego zamieszkanego lądu Wyspę Wielkanocną dzieli ponad dwa tysiące kilometrów oceanu.

Około ilu posągów moai osadzono współcześnie z powrotem na ich dawnych miejscach?

Większość posągów przewrócono w połowie XIX wieku, przypuszczalnie podczas walk między grupami wyspiarzy.

Jak podania z Wyspy Wielkanocnej nazywają arystokratów niemal zgładzonych w powstaniu?

Wojna domowa miała się rozegrać między wizytą Holendrów w 1722 roku a lądowaniem Jamesa Cooka pół wieku później.

Jak nazywa się jedyny port lotniczy na Wyspie Wielkanocnej?

Jego pas startowy jest wyjątkowo długi jak na tak małą wyspę: mierzy ponad trzy kilometry.

Na który rok badania Hunta i Lipo datują zasiedlenie Wyspy Wielkanocnej?

Zdaniem obu badaczy wcześniejsze, starsze datowania były błędne, bo próbki uległy zanieczyszczeniu.

Jaką łączną powierzchnię miały według nowych analiz ogrody skalne Wyspy Wielkanocnej?

Ogrody skalne były podstawą rolnictwa wyspiarzy; nowsze badania sugerują też, że ludność utrzymywała się stale na poziomie około 3 tys. osób.