Zorza polarna — 24 ciekawostki

Jak nazywa się strumień naładowanych cząstek stale emitowany przez Słońce?

Płynie on także wtedy, gdy na Słońcu nie widać plam, a podczas rozbłysków gwiazda wyrzuca większe ilości cząstek.

Jak brzmi drugi człon łacińskiej nazwy zorzy polarnej widocznej na półkuli południowej?

Obie nazwy pochodzą z łaciny: zorzę półkuli północnej określa się jako Aurora borealis.

Co odchyla tory naładowanych cząstek ze Słońca, gdy zbliżają się do naszej planety?

Część cząstek zostaje przy tym schwytana przez magnetosferę i trafia nad obszary polarne.

Na której planecie występują szczególnie silne zjawiska zorzowe?

Na ich kształt i rozciągłość wpływają przepływy plazmy związane z księżycami galileuszowymi.

Podczas jakich zjawisk przede wszystkim obserwuje się zorze polarne?

Towarzyszą im burze jonosferyczne, a silna jonizacja zakłóca wtedy propagację fal radiowych.

Na jakie dwa kolory świeci w zorzach polarnych tlen?

Azot daje z kolei odcienie purpury i bordo.

Dokąd najdalej sięgały zorze obserwowane po intensywnych rozbłyskach na Słońcu?

Przy takich okazjach zjawisko widziano też na średnich szerokościach geograficznych, między innymi nad Polską.

Na ilu planetach-olbrzymach Układu Słonecznego obserwowano zorze polarne?

Pierwsze rejestracje pochodziły przeważnie spoza zakresu widzialnego.

Jakie cząstki tworzą strumień płynący od Słońca nawet wtedy, gdy nie widać na nim plam?

Mają one mniejsze prędkości i energie niż cząstki wyrzucane podczas rozbłysków.

Od czego, oprócz rodzaju gazu, zależy kolor zorzy polarnej?

Dlatego zorze mogą mieć różne barwy, od niebieskiej po czerwoną.

Na jakiej wysokości nad Ziemią płynie w jonosferze prąd związany z powstawaniem zorzy?

Na takich wysokościach atmosfera jest zjonizowana i rozrzedzona.

Która sonda pozwoliła obserwować zorze na Saturnie w ultrafiolecie i świetle widzialnym?

Zorze występują także na Uranie i Neptunie.

Jakim działaniem człowieka co najmniej dwukrotnie wywołano zorze?

Wybuch ogrzewał jonosferę, a takie eksperymenty spotkały się z krytyką ekologów.

Oddziaływanie czego na magnetosferę planety pozasłonecznej mogłoby wywołać zorze?

Warunkiem jest też to, by taka planeta miała własne pole magnetyczne.

O jakiej porze nocy zorze polarne bywają widywane częściej?

Wiąże się to ze zmianami napięcia na krańcach magnetosfery, które wywołują indukcyjne przepływy prądu w jonosferze.

Jakimi przyrządami można by wykryć zorze na planetach pozasłonecznych?

Zorzom towarzyszy emisja fal radiowych, a rozdzielczość teleskopów nie pozwala uchwycić obrazu samego zjawiska.

Po torze o jakim kształcie poruszają się cząstki schwytane przez ziemską magnetosferę?

Taki ruch wzdłuż linii pola prowadzi cząstki nad obszary polarne, gdzie wzbudzają atomy i wywołują świecenie zorzowe.

Jakie struktury otaczające Ziemię pułapkują cząstki stale płynące od Słońca?

Cząstki te mają jednak zbyt małą energię, by silnie wzbudzić plazmę jonosferyczną i wywołać większe zorze.

Różna intensywność czego bezpośrednio nadaje zorzy polarnej jej kolor?

Zorze różnią się też kształtem: wśród ich typów wymienia się pasma, łuki, kurtyny, promienie i korony.

Obok bardzo chłodnych gwiazd, z układów jakich obiektów wychwycono możliwe sygnały zórz?

Teoretycznie zorze mogą występować także na planetach pozasłonecznych mających pole magnetyczne i magnetosferę.

Czym w strumieniu cząstek płynącym od Słońca są cząstki elementarne z rozbłysków?

To one, a nie spokojny strumień, wzbudzają plazmę jonosferyczną na tyle silnie, by powstały większe zorze.

Do jakiej energii dochodzą protony wyrzucane przez Słońce podczas rozbłysków?

Elektrony z tych samych rozbłysków mają energię mniejszą o kilka rzędów wielkości, bo ich masa spoczynkowa jest mniejsza.

Emisję jakich linii widmowych umożliwia rozrzedzenie atmosfery na dużych wysokościach?

Atmosfera jest tam również zjonizowana, a w jonosferze płyną prądy związane z powstawaniem zórz.

Fale nazwane czyim nazwiskiem przyspieszają elektrony nad zorzami?

Dzieje się to w regionie akceleracji auroralnej; te same fale kształtują jasne struktury zorzy.