Getting your questions ready
Getting your questions ready
Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Bośnia i Hercegowina to górzyste państwo na Półwyspie Bałkańskim z zaledwie dwudziestokilometrowym wybrzeżem, stolicą w Sarajewie i niezwykle złożonym ustrojem, który zrodził się z układu pokojowego w Dayton. Quiz sprawdza, co wiesz o geografii, historii i polityce kraju: skąd wzięły się nazwy Bośnia i Hercegowina, kto rządzi w Federacji i Republice Serbskiej, ile kilometrów liczą granice i które góry pokrywają większość terytorium. Nie zabraknie też pytań o Stary Most w Mostarze – od sułtańskiego zlecenia po odbudowę i słynne skoki do Neretwy.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Do którego morza Bośnia i Hercegowina ma dostęp od strony południowo-zachodniej?
Adriatyckiego
Morze terytorialne kraju zajmuje zaledwie 12,2 km², a wszystkie wody śródlądowe – około 10 km², czyli niespełna 0,02% powierzchni.
Q 02Z którym państwem Bośnia i Hercegowina graniczy na wschodzie?
Serbia
Wschodnia granica z Serbią liczy 357 km, z czego aż 273 km biegnie korytami rzek, a tylko 84 km to odcinek lądowy.
Q 03Gdzie podpisano układ pokojowy kończący wojnę domową w Bośni i Hercegowinie?
Dayton
Wojna trwała ponad trzy i pół roku, a częścią układu była konstytucja, która nadała krajowi obecny federacyjny ustrój.
Q 04Od czego najprawdopodobniej wywodzi się nazwa Bośni?
rzeki
W starożytności funkcjonowały dwie formy nazwy: Bossina i Bosona, a słowiańscy osadnicy mieli zaadaptować łacińskie Basante.
Q 05Od którego roku granica chorwacko-bośniacka jest zewnętrzną granicą Unii Europejskiej?
2013
Chorwacja weszła do Unii 1 lipca tego roku; granica obu państw składa się z odcinków lądowego, rzecznego i krótkiego morskiego.
Q 06Które góry obejmują większość terytorium Bośni i Hercegowiny?
Góry Dynarskie
To młode góry wypiętrzone w orogenezie alpejskiej, zbudowane głównie z wapieni, dolomitów, łupków i piaskowców.
Q 07Jak nazywa się oficjalna waluta Bośni i Hercegowiny?
marka zamienna
Gospodarka kraju opiera się głównie na leśnictwie, górnictwie i energetyce, a transport pozostaje słabo rozwinięty.
Q 08Jaka część obszaru Bośni i Hercegowiny leży powyżej 200 m n.p.m.?
90%
Pasma takie jak Kozara, Grmeč, Vlašić, Prenj czy Romanija biegną z północnego zachodu w kierunku południowo-wschodnim.
Q 09Jaka część terytorium Bośni i Hercegowiny jest zalesiona?
blisko połowa
Leśnictwo należy, obok górnictwa i energetyki, do najważniejszych gałęzi gospodarki kraju.
Q 10Na mocy którego traktatu Bośnia i Hercegowina znalazła się pod administracją austriacką?
berlińskiego
Traktat zawarto w 1878 roku; po II wojnie światowej kraj stał się republiką socjalistyczną w składzie federacyjnej Jugosławii.
Q 11Jaki odsetek powierzchni Bośni i Hercegowiny zajmuje historyczny region Bośni?
80%
Dokładnej granicy między oboma regionami nie da się łatwo wytyczyć, bo od średniowiecza pozostawały pod wspólną władzą.
Q 12Ile wynosi całkowita powierzchnia Bośni i Hercegowiny?
51 209 km²
Obszar lądowy to 51 197 km²; kraj leży między 42° a 46° szerokości geograficznej północnej oraz 15° a 20° długości wschodniej.
Q 13Jak nazywa się jedyny nadmorski kurort Bośni i Hercegowiny?
Neum
Miejscowość leży na około 20-kilometrowym odcinku wybrzeża i oddziela okolice Dubrownika od reszty terytorium Chorwacji.
Q 21Z którego wieku pochodzą pierwsze powszechnie uznawane wzmianki o Bośni?
X wiek
Wzmianka pochodzi z lat 948–952 i określa te ziemie po grecku jako χωρίον Βοσώνα, czyli małą krainę Bosony.
Q 22Fragment której kotliny leży w północno-wschodniej części Bośni i Hercegowiny?
Panońskiej
Główne skupiska ludności kraju koncentrują się w dolinach rzek i kotlinach śródgórskich.
Q 23W skład jakiego państwa weszła Bośnia i Hercegowina bezpośrednio po I wojnie światowej?
Królestwa SHS
Państwo to przekształciło się później w Królestwo Jugosławii, a po II wojnie światowej region stał się jedną z republik socjalistycznej federacji.
Q 14Między jakimi typami klimatu leży strefa przejściowa obejmująca Bośnię i Hercegowinę?
kontynentalnym a śródziemnomorskim
Zimy są tu bardzo mroźne i wietrzne, ze sztormami, a lata upalne – zwłaszcza na południu kraju.
Q 15W którym roku Austro-Węgry dokonały aneksji Bośni i Hercegowiny?
1908
Aneksję ogłoszono 5 października; wcześniej, od 1878 roku, kraj pozostawał jedynie pod austriacką administracją.
Q 16Który dystrykt leży pomiędzy Federacją Bośni i Hercegowiny a Republiką Serbską?
Brczko
Dystrykt pozostaje pod kontrolą międzynarodową i leży na wspólnym terenie obu części składowych państwa.
Q 17Jaką nazwę nosiło państwo bośniackie bezpośrednio po ogłoszeniu niepodległości w 1992 roku?
Republika Bośni i Hercegowiny
Obecną, krótszą nazwę wprowadziła konstytucja uchwalona trzy lata później jako część układu pokojowego.
Q 18Jak nazywa się najwyższy szczyt Bośni i Hercegowiny?
Maglić
Szczyt wznosi się na 2386 m n.p.m. i leży na granicy z Czarnogórą, w obrębie Gór Dynarskich.
Q 19Do zlewiska którego morza należy większość rzek Bośni i Hercegowiny?
Czarnego
Do największych rzek kraju należą Sawa wraz z prawymi dopływami Una, Sana i Vrbas oraz Drina; do Adriatyku uchodzą tylko nieliczne.
Q 20Jak powstały duże jeziora występujące na terenie Bośni i Hercegowiny?
utworzył je człowiek
Kraj chroni przyrodę w czterech parkach narodowych i ośmiu parkach przyrody, m.in. Hutovo Blato, Blidinje i Bardača.
Q 24Ile kilometrów liczy granica Bośni i Hercegowiny z Chorwacją?
932 km
Aż 425 km tej granicy biegnie rzekami, 494 km to odcinek lądowy, a 13 km przypada na jedyną granicę morską kraju.
Q 25Który park narodowy Bośni i Hercegowiny ma największą powierzchnię?
Una
Park zajmuje 198 km², podczas gdy Sutjeska ma 173 km², Drina – 63 km², a Kozara – zaledwie 34 km².
Q 26Ile kilometrów wynosi rozciągłość południkowa Bośni i Hercegowiny?
314 km
Rozciągłość równoleżnikowa jest niewiele mniejsza i wynosi 309 km; skrajne punkty leżą m.in. w gminach Kozarska Dubica i Bratunac.
Q 27Który bizantyjski cesarz opisał Bośnię jako „małą krainę Bosony”?
Konstantyn VII
Cesarz zawarł ten opis w swoim podręczniku polityczno-geograficznym, a jego przydomek Porfirogeneta oznacza „zrodzony w purpurze”.
Q 28Od tytułu którego bośniackiego magnata pochodzi nazwa Hercegowina?
Stjepan Vukčić Kosača
Tytuł „Herceg z Hum i wybrzeża” pochodzi z 1448 roku, a końcówka -ovina dodana do niemieckiego słowa oznacza po prostu kraj.
Q 29Co oznacza rdzeń „bos”, od którego według Antona Mayera może pochodzić nazwa Bosna?
bieżącą wodę
Mayer wywodził nazwę z iliryjskiego „Bass-an-as”, a alternatywną postacią praindoeuropejskiego rdzenia miało być „bogh”.
Q 30Jak dawniej nazywało się wczesnośredniowieczne księstwo Hum?
Zahumle
Księstwo podbił Banat Bośni w pierwszej połowie XIV wieku, a Osmanowie administrowali później tym regionem jako Sandżakiem Hercegowiny.