Getting your questions ready
Getting your questions ready
Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Skąd wzięła się data 25 grudnia, ilu naprawdę było mędrców i dlaczego Biblia nie nazywa ich królami? Opowieść o narodzinach Jezusa ma w Piśmie Świętym zaledwie kilka rozdziałów, ale obrosła w wielowiekową tradycję. W quizie pytamy o pokłon mędrców z Ewangelii, o Heroda i proroctwa, a także o to, jak w pierwszych wiekach chrześcijaństwa rodziło się samo święto – od Hipolita Rzymskiego po Sobór nicejski. Sprawdź, jak dobrze znasz biblijne i historyczne korzenie świąt.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jakie dary ofiarowali mędrcy Jezusowi według Ewangelii?
Mirrę, złoto i kadzidło
Mirra była wówczas w cenie złota – tę aromatyczną żywicę z rzadkich drzew palili w pałacach tylko najzamożniejsi.
Q 02Jak w Polsce potocznie nazywa się uroczystość Objawienia Pańskiego?
Świętem Trzech Króli
W Kościele łacińskim jest to liturgiczna celebracja hołdu, który pogańscy magowie złożyli Jezusowi.
Q 03Skąd mędrcy otrzymali wskazówkę, by nie wracać do Heroda?
Ze snu
Po tym ostrzeżeniu pielgrzymi wrócili do swoich krajów inną drogą niż ta, którą przybyli.
Q 04W której Ewangelii znajduje się jedyny kanoniczny opis pokłonu mędrców?
Mateusza
Tekst ten nie podaje liczby przybyszów – potoczną trójkę wywiedziono dopiero z liczby ofiarowanych darów.
Q 05W którym mieście, według dostępnych źródeł, najpierw wprowadzono święto Bożego Narodzenia?
Rzym
Stało się to w IV lub pod koniec III wieku; dokładny czas i powód wyboru 25 grudnia uczeni wciąż dyskutują.
Q 06Kogo Herod upatrywał w nowo narodzonym Jezusie, gdy usłyszał nowinę od mędrców?
Rywala
Mędrcy trafili na dwór Heroda w Jerozolimie, bo nie wiedzieli, gdzie ma się narodzić nowy król żydowski.
Q 07W katedrze którego miasta przechowywane są relikwie Trzech Króli?
Kolonia
Relikwiarz Trzech Króli znajduje się w katedrze pod wezwaniem Świętego Piotra i Najświętszej Marii Panny.
Q 08Czyj dzień urodzin obchodzono 25 grudnia w II–IV wieku?
Mitry
Kult ten był bardzo popularny w Rzymie i na Bliskim Wschodzie, a jego wyznawcy również obdarowywali się prezentami.
Q 09Jak Biblia Tysiąclecia nazywa przybyszów, którzy złożyli pokłon nowo narodzonemu Jezusowi?
Mędrcami ze Wschodu
Biblia poznańska w przekładzie Wolniewicza i Gryglewicza mówi z kolei o astrologach pochodzących ze Wschodu.
Q 10Z czego wywodzi się potocznie przyjmowana trójka mędrców?
Liczba darów
Na malowidłach katakumbowych magów bywa dwóch, czterech, a nawet sześciu i dwunastu.
Q 11Z którym władcą zestawia się Heroda, bo obaj postanowili zabić niewinne dzieci?
Faraonem
Tej paraleli towarzyszy druga: między Jezusem a Mojżeszem, którego historię ewangelista miał naśladować.
Q 12Kto jest autorem dzieła „Dawne dzieje Izraela”, znanego też jako „Starożytności żydowskie”?
Józef Flawiusz
Historyk żył w latach 37–94 n.e., a w jego dziele zachowała się opowieść, na której miał się wzorować ewangelista.
Q 13Jakie miasto profesor A.T. Robertson nazwał kolebką astrologii?
Babilon
Robertson uważał, że ewangelista, pisząc o magach, miał na myśli raczej astrologów niż mędrców.
Q 21Za kogo Justyn Męczennik, Orygenes i Tertulian uważali ewangelicznych magów?
Astrologów
Leksykon teologii i Kościoła podkreśla, że greckie magoi nie oznacza królów, lecz posiadaczy wiedzy tajemnej.
Q 22Na żydowskiej opowieści o pobycie której postaci w Egipcie miał być wzorowany opis pokłonu magów?
Mojżesza
Opowieść ta była dobrze znana w czasach, gdy powstawała pierwsza z czterech Ewangelii kanonicznych w układzie Nowego Testamentu.
Q 23Który malarz przedstawił Trzech Króli jako trzech skromnych wędrowców?
Giotto
Rubens ukazał ich jako mędrców ze wschodu, a Gentile da Fabriano – jako królów w przepysznych szatach, z orszakiem.
Q 14Na podstawie proroctwa której księgi uczeni w Piśmie wskazali Betlejem jako miejsce narodzin?
Micheasza
Mędrcy trafili najpierw na dwór Heroda w Jerozolimie, bo dwór królewski wydawał się oczywistym miejscem narodzin nowego króla.
Q 15Co pierwotnie oznaczało greckie słowo magoi?
Kastę perskich kapłanów
Z czasem słowo to zaczęło oznaczać kogoś biegłego w wiedzy i mocach tajemnych.
Q 16Jakie wydarzenie wspomina prawosławna Epifania, jedno z 12 głównych świąt Cerkwi?
Chrzest Jezusa w Jordanie
W XX i XXI wieku święto to wypada 19 stycznia kalendarza gregoriańskiego, czyli 6 stycznia według juliańskiego.
Q 17Który podróżnik w swoim pamiętniku łączył Trzech Magów z perskim miastem Sawe?
Marco Polo
Wenecjanin pisał w XIII wieku, że właśnie z tego miasta magowie wyruszyli, by pokłonić się Jezusowi.
Q 18Po zwycięstwach którego cesarza nad Maksencjuszem i Licyniuszem Kościół mógł przyjąć Boże Narodzenie?
Konstantyn Wielki
Zwycięstwa te przypadły na lata 312 i 324, więc święto powstałoby nie wcześniej niż w roku 313.
Q 19Zapowiedzi z której księgi prorockiej stanowią wzór dla darów przyniesionych przez magów?
Izajasza
Teologicznie dary mają pokazać, że świat pogański uznaje w Jezusie posłanego przez Boga władcę wszystkich narodów.
Q 20Który cesarz nakazał w 274 roku obchodzić 25 grudnia święto Sol Invictus?
Aurelian
Chrześcijanie nazywali Jezusa „Słońcem sprawiedliwości” i „Światłością świata”, czyniąc ze swojego święta odpowiedź na kult boga Słońca.
Q 24Z jakiej apokryficznej ewangelii pochodzi tradycja, że mędrcy byli braćmi z Persji?
Ormiańskiej
Ta sama tradycja czyni z mędrców trzech królów i podaje ich imiona, których Biblia nigdzie nie wymienia.
Q 25Kto jest najstarszym znanym autorem, który pisał o narodzinach Jezusa w grudniu?
Hipolit Rzymski
Napisał on, że pierwsze przyjście Pana miało miejsce ósmego dnia przed kalendami styczniowymi.
Q 26Za jaki gatunek żydowskiej literatury biblista Raymond E. Brown uznaje opowieść o mędrcach?
Midrasz
Brown zwraca uwagę na brak jakichkolwiek innych źródeł wspominających tak niezwykłe zjawisko jak wędrująca gwiazda.
Q 27Który numer nosi psalm, którego błędna interpretacja dała mędrcom godność królów?
72
Ani Pismo Święte, ani najstarsza tradycja chrześcijańska nie widziały w mędrcach królów.
Q 28W jakim dziele zachowała się najstarsza wzmianka o publicznych obchodach narodzin Chrystusa?
„Chronograf z 354 roku”
Notatkę, zredagowaną już w 336 roku, umieszczono przed listą męczenników czczonych 25 grudnia; dzieło przechowuje Biblioteka Watykańska.
Q 29Komentarz do której księgi, datowany na 204 rok, zawiera wzmiankę o narodzinach Jezusa 25 grudnia?
Daniela
Ósmy dzień przed kalendami styczniowymi to w rzymskiej rachubie czasu właśnie ta data.
Q 30W którym roku, według jednej z wersji, Kościół przeniósł rocznicę urodzin Chrystusa na 25 grudnia?
353
Wybrany dzień obchodzono do tej pory jako dzień narodzin niepokonanego boskiego Słońca.