Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Charles Darwin, brytyjski przyrodnik i geolog, opisał mechanizm, który tłumaczy różnorodność życia na Ziemi. Zanim to zrobił, opłynął świat na pokładzie statku HMS Beagle, zbierając skamieniałości, ptaki i notatki. Quiz prowadzi przez jego dzieciństwo i studia, wielką podróż, lata pracy nad teorią oraz spory, które wywołała. Są tu też pytania o rodzinę, poglądy na religię i ślady, jakie uczony zostawił na mapach, banknotach i w kalendarzu.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Na którym archipelagu Darwin odkrył przedrzeźniacze nieco inne na każdej z wysp?
Galapagos
Codziennie jadł tam żółwie brane na pokład jako pożywienie, lecz nie zbierał ich skorup, choć ich kształt mógł zdradzać wyspę pochodzenia.
Q 02W którym angielskim mieście urodził się Charles Darwin?
Shrewsbury
Przyszedł na świat w rodzinnym domu The Mount jako piąte z sześciorga dzieci lekarza i finansisty Roberta Darwina.
Q 03W którym roku ukazało się dzieło Darwina „O powstawaniu gatunków”?
1859
Książka trafiła do księgarń 22 listopada i cały nakład rozszedł się natychmiast; jej wydanie w oficynie Johna Murraya załatwił przyjaciel autora.
Q 04Kto dowodził statkiem HMS Beagle podczas wyprawy, w której uczestniczył Darwin?
Robert FitzRoy
Celem ekspedycji było sporządzenie map wybrzeża Ameryki Południowej, a młody przyrodnik sam pokrywał koszty swojego udziału.
Q 05Jaki kierunek studiów Charles Darwin porzucił na Uniwersytecie Edynburskim?
medycyna
Wykłady go nudziły, a szczególnie niechętnie podchodził do zajęć z chirurgii; wolał pomagać Robertowi Grantowi w badaniach bezkręgowców morskich.
Q 06Jaka dolegliwość wielokrotnie dręczyła Darwina na pokładzie HMS Beagle?
choroba morska
Gdy statek przybijał do brzegu, przyrodnik większość czasu spędzał na lądzie, prowadząc badania geologiczne i zbierając okazy.
Q 07Ile lat, w zaokrągleniu, trwała podróż Darwina na statku HMS Beagle?
5
Ojciec przyrodnika sprzeciwiał się wyprawie, planowanej początkowo na dwa lata, bo uważał ją za stratę czasu; przekonał go dopiero szwagier.
Q 08Kto w 1858 roku przesłał Darwinowi pracę z poglądami bardzo podobnymi do jego własnych?
Alfred Russel Wallace
Teorie obu przyrodników przedstawiono wspólnie 1 lipca w Towarzystwie Linneuszowskim w Londynie, lecz Darwin nie wziął udziału w wykładzie.
Q 09W których górach Darwin zobaczył wysoko muszle i skamieniałe drzewa z dawnej plaży?
Andy
W Chile był też świadkiem trzęsienia ziemi, które odsłoniło warstwy muszli omułkowatych leżące powyżej poziomu pływów morskich.
Q 10Ilu dzieci doczekali się Charles i Emma Darwinowie?
dziesięcioro
Trzech synów, George, Francis i Horace, zostało członkami Royal Society i wybitnymi naukowcami.
Q 11Kto napisał esej o zasadzie ludności, którego szóste wydanie czytał Darwin w Londynie?
Thomas Malthus
Autor przewidywał, że nieograniczana populacja rośnie w postępie geometrycznym i przerasta podaż żywności; Darwin powiązał to z walką o byt w przyrodzie.
Q 12Jakie nazwisko panieńskie nosiła Emma, żona Charlesa Darwina?
Wedgwood
Zaraz po ślubie w Maer młoda para pojechała pociągiem do Londynu, do domu przy Gower Street, który nazwali później „Domkiem Ary”.
Q 13Którego dnia przypada Dzień Darwina, obchodzony w rocznicę urodzin przyrodnika?
12 lutego
Święto ma popularyzować nauki ścisłe i przyrodnicze w powiązaniu z naukami humanistycznymi i sztuką.
Q 21W którym roku HMS Beagle z Darwinem na pokładzie powrócił z wyprawy?
1836
Przyrodnik był już wtedy znany w kręgach naukowych, bo jego dawny nauczyciel rozesłał broszurę z jego listami o geologii.
Q 22Od jakiego zwierzęcia żona miała być lepszym towarzyszem w notatkach Darwina o małżeństwie?
pies
Po stronie argumentów przeciw ślubowi zapisał między innymi mniej pieniędzy na książki i okropną stratę czasu.
Q 23Którego pisarza Darwin zastąpił w 2000 roku na banknocie dziesięciofuntowym?
Charles Dickens
W 2009 roku w Wielkiej Brytanii wprowadzono też do obiegu dwufuntową monetę z portretem przyrodnika naprzeciw szympansa.
Q 14Do jakiej kariery miały przygotować Darwina studia w Christ’s College w Cambridge?
duchowny anglikański
Bardziej niż nauka interesowały go wtedy jeździectwo i strzelectwo, a mimo to na egzaminach końcowych zajął dziesiąte miejsce na 178 osób.
Q 15Jakie pojęcie wprowadził Darwin, by wyjaśnić pozornie nieprzydatne cechy, jak upierzenie pawia?
dobór płciowy
W tym samym dziele z 1871 roku dowodził, że ludzie są zwierzętami, i podkreślał, że wszyscy należą do jednego gatunku.
Q 16Kto napisał „Zasady geologii”, których pierwszy tom Darwin dostał do czytania w czasie rejsu?
Charles Lyell
Autor opisał w nich ląd, który przez bardzo długie okresy powoli się wznosi lub opada; Darwin zgadzał się z tą wizją i sam myślał o książce geologicznej.
Q 17Jak nazywał się wiejski dom, do którego Darwin przeniósł się z rodziną z Londynu?
Down House
Przeprowadzka nastąpiła w 1842 roku, kilka miesięcy po tym, jak uczony napisał pierwszy „szkic ołówkiem” swojej teorii; w tym samym domu zmarł.
Q 18Co zaczął zbierać Darwin w Cambridge za namową kuzyna Williama Darwina Foxa?
chrząszcze
Opisy niektórych jego znalezisk trafiły do dzieła „Illustrations of British Entomology” Jamesa Francisa Stephensa.
Q 19Jakie zwierzęta badał Charles Darwin w swojej ostatniej pracy?
dżdżownice
Temat podsunął mu przed laty wuj, który pokazał mu ziemię, gdzie popiół zniknął pod iłem, i zasugerował, że to skutek pracy tych zwierząt.
Q 20Jaką nazwę nadał w 1883 roku dziedzinie swoich badań Francis Galton, kuzyn Darwina?
eugenika
Sam Darwin uznawał plany ulepszania gatunku ludzkiego za utopijne i wolał, by decyzje o wchodzeniu w związki pozostawić samym ludziom.
Q 24Jakie określenie własnej postawy wobec religii Darwin uważał za najwłaściwsze?
agnostycyzm
Od około 1849 roku, gdy rodzina szła na niedzielne nabożeństwo, uczony sam wybierał się na spacer.
Q 25Z przyznaniem się do jakiego czynu Darwin porównał w 1844 roku wyjawienie swoich teorii?
morderstwo
Napisał tak w liście do botanika Josepha Hookera, który trzy lata później przeczytał jego esej i przekazał mu rzeczowe uwagi.
Q 26Który ornitolog ustalił, że ptaki przywiezione przez Darwina to dwanaście gatunków zięb?
John Gould
Sam Darwin brał te ptaki za mieszaninę kacykowatych, grubodziobów i łuszczaków.
Q 27Nad jaką grupą morskich bezkręgowców Darwin pracował przez osiem lat?
wąsonogi
U niektórych rodzajów odkrył karłowate samce pasożytujące na obojnakach, a w 1853 roku dostał za te badania medal Royal Society.
Q 28Który biskup Oksfordu wystąpił przeciw wywodom Darwina w słynnej debacie w 1860 roku?
Samuel Wilberforce
Thomas Huxley odparł wtedy, że wolałby pochodzić od małpy, niż być człowiekiem, który źle spożytkował swoje zdolności.
Q 29Co jako jedna z pierwszych książek zawierało dzieło Darwina o wyrażaniu emocji z 1872 roku?
drukowane fotografie
Autor omawiał w niej ewolucję psychologii człowieka i jej ciągłość z zachowaniami zwierząt.
Q 30Medal czyjego imienia, najwyższe brytyjskie odznaczenie naukowe, otrzymał Darwin w 1864 roku?
Copleya
Tego samego dnia po raz pierwszy zebrał się X Club, oddany nauce nieskrępowanej przez religijne dogmaty.