Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Cholera to ostra choroba zakaźna, która w XIX wieku wielokrotnie pustoszyła Europę i dotarła także na ziemie polskie. Wywołuje ją bakteria przenoszona przez skażoną wodę. W quizie pytamy o przyczyny, objawy i leczenie choroby, o wielkie epidemie i ich ofiary, a także o Johna Snowa, lekarza, który w Londynie wytropił źródło zakażeń. Pytania mają różny poziom trudności: od podstaw po szczegóły dla dociekliwych.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Którą część organizmu atakuje cholera, ostra choroba zakaźna?
przewód pokarmowy
Do zakażenia dochodzi po spożyciu wody lub pokarmu skażonych przecinkowcem cholery, bakterią Gram-ujemną.
Q 02Które dwa objawy dominują w początkowym okresie cholery?
biegunka i wymioty
Początek choroby przebiega zwykle bez gorączki i bez bólu brzucha, a brak leczenia prowadzi do zaostrzenia stanu pacjenta.
Q 03Co przede wszystkim trzeba wyrównać podczas objawowego leczenia cholery?
odwodnienie
Płyny uzupełnia się doustnie, a także w postaci wlewów kroplowych.
Q 04W którym mieście zmarł w 1855 roku Adam Mickiewicz, prawdopodobnie na cholerę?
Stambuł
Trwała tam wtedy epidemia, część fali zachorowań notowanej w latach 1848–1855.
Q 05Która królowa otrzymała od Johna Snowa chloroform podczas dwóch porodów?
Wiktoria
Chodziło o narodziny jej dwojga ostatnich dzieci: Leopolda w 1853 roku i Beatrycze w 1857 roku.
Q 06Dzięki czyim badaniom w 1883 roku poznano przyczynę cholery?
Robert Koch
Sprawcą okazał się przecinkowiec Vibrio cholerae, wrażliwy na wysychanie, podwyższoną temperaturę i kwaśne środowisko.
Q 07Które produkty trzeba gotować, aby zapobiegać zakażeniu cholerą?
owoce morza
Liczy się też ochrona ujęć wody, oczyszczanie wody pitnej oraz izolacja chorych i nosicieli.
Q 08Podczas którego powstania cholera dotarła do Polski wraz z wojskami rosyjskimi?
listopadowego
Zmarli wtedy na nią między innymi wielki książę Konstanty i carski marszałek Iwan Dybicz.
Q 09Co przypomina wyglądem stolec osoby chorej na cholerę?
wodę po płukaniu ryżu
Ma też swoisty, słodkawy zapach. W czasie epidemii rozpoznanie na podstawie samego obrazu klinicznego nie sprawia problemów.
Q 10W której dzielnicy Londynu wybuchła w 1854 roku epidemia cholery badana przez Johna Snowa?
Soho
Praca nad odkryciem źródła tej epidemii sprawiła, że Snow uchodzi za jednego z twórców epidemiologii.
Q 11Przy której londyńskiej ulicy stała pompa uznana przez Johna Snowa za źródło cholery?
Broad Street
Do tego wniosku doprowadziły lekarza rozmowy z mieszkańcami okolicy objętej epidemią.
Q 12Jaka jest śmiertelność cholery, gdy chory nie otrzyma żadnego leczenia?
50%
Przy prawidłowym leczeniu umiera zwykle około 1% chorych.
Q 13Który filozof zmarł na cholerę w Prusach podczas epidemii z lat 30. XIX wieku?
Georg Hegel
Ta sama epidemia zabiła w Prusach marszałka Augusta von Gneisenaua i teoretyka wojny Carla von Clausewitza.
W którym angielskim mieście urodził się w 1813 roku lekarz John Snow?
Q 21Jaki odsetek przypadków cholery jest według szacunków WHO faktycznie zgłaszany?
5–10%
W 2001 roku oficjalnie zgłoszono na całym świecie 184 311 zachorowań.
Q 22Jak nazywa się drugi, obok klasycznego, biotyp serotypu O1 przecinkowca cholery?
El Tor
Serotyp O1 należy do zaledwie dwóch serotypów tej bakterii, które wywołują chorobę u ludzi.
Q 23Od którego roku w Polsce dostępna jest doustna szczepionka przeciw cholerze?
2009
Jest to szczepionka inaktywowana, którą wprowadzono w lipcu tamtego roku.
Q 24W którym mieście Mariusz Zaruski zaraził się cholerą w więzieniu NKWD?
York
Brytyjski lekarz był pionierem stosowania znieczulenia oraz zasad higieny w medycynie.
Q 15Co u chorego na cholerę oznacza łaciński termin vox cholerica?
zmianę głosu
Towarzyszy jej zmarszczenie skóry, podobne do skóry rąk po myciu naczyń.
Q 16Ile pandemii cholery odnotowano w dziejach świata?
7
W Europie najgroźniejsza okazała się epidemia z lat 1831–1838.
Q 17Ile serotypów przecinkowca cholery wywołuje chorobę u ludzi?
2
Są to serotypy O1 i O139, choć sama bakteria występuje w wielu innych serotypach.
Q 18Którą grupę antybiotyków stosuje się głównie w leczeniu cholery?
tetracykliny
Antybiotyki są jednak dodatkiem: zasadnicze znaczenie ma uzupełnianie utraconych płynów.
Q 19W którym mieście zmarł na cholerę w 1862 roku Shūsaku Hon’inbō, mistrz gry w go?
Edo
Uchodził za jednego z najlepszych graczy w historii tej gry.
Q 20Jak inaczej nazywa się facies cholerica, czyli zapadnięte oczy i wyostrzone rysy chorego?
twarz Hipokratesa
Taki wygląd to skutek utraty wody, która stale wypływa z komórek nabłonka jelit, czyli enterocytów.
Chersoń
Do zakażenia doszło w 1941 roku i z powodu tej choroby Zaruski zmarł.
Q 25W którym roku udało się zsekwencjonować genom bakterii Vibrio cholerae?
2000
Sukces poprzedziły cztery lata prac badawczych.
Q 26W jakim wieku John Snow rozpoczął praktyki lekarskie u chirurga Williama Hardcastle?
14
Hardcastle był lekarzem rodziny George’a Stephensona w Newcastle.
Q 27Przedawkowaniu czego zapobiega w cholerze doustne podawanie płynów zamiast kroplówek?
potasu
Preparaty doustne uchodzą też za bardziej fizjologiczne, dlatego to one są preferowane.
Q 28W której innej chorobie, tak jak w cholerze, dochodzi do modyfikacji białka G?
krztusiec
W cholerze zmiana dotyczy podjednostki α białka Gs, co hamuje hydrolizę GTP.
Q 29Ile dzieci mieli William i Frances Snow, rodzice lekarza Johna Snowa?
9
Przyszły lekarz był pierwszym z rodzeństwa i dorastał w bardzo biednej okolicy.
Q 30Poziom jakiego związku rośnie w cholerze, wywołując wydzielanie wody do jelit?
cAMP
Wzrost bierze się stąd, że organizm nie może obniżyć aktywności cyklazy adenylowej.