Getting your questions ready
Getting your questions ready
Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Grzyby to osobne królestwo organizmów, bliższe zwierzętom niż roślinom, choć przez stulecia zaliczano je do botaniki. Znamy ich około 148 tysięcy gatunków, a prawdziwa liczba może być dziesięciokrotnie wyższa. Rozkładają drewno i liście, tworzą mykoryzę z korzeniami drzew, dają nam antybiotyki, a jako drożdże od tysięcy lat spulchniają chleb i fermentują piwo oraz wino. Quiz sprawdza, co wiesz o budowie i rozmnażaniu grzybów, o historii ich badań, o ich roli w przyrodzie oraz o drożdżach w kuchni, browarnictwie i przemyśle.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jak inaczej nazywa się oddychanie beztlenowe grzybów?
Fermentacja
W jej wyniku powstają alkohol etylowy i dwutlenek węgla; grzyby mogą też oddychać tlenowo.
Q 02Jakim typem organizmów, pod względem odżywiania, są bez wyjątku wszystkie grzyby?
Cudzożywnymi
Mogą być saprotrofami żywiącymi się martwą materią organiczną albo pasożytami rozwijającymi się kosztem żywych organizmów.
Q 03Z jakiego związku zbudowana jest ściana komórkowa grzybów?
Chityny
Ten sam związek występuje u zwierząt, co jest jednym z dowodów wspólnego pochodzenia obu grup w obrębie supergrupy Opisthokonta.
Q 04Jak nazywa się podstawowy, nitkowaty element budowy grzybów?
Strzępki
Zwykle są długie, proste lub rozgałęzione; ich zespoły tworzą grzybnię, a ta może budować sklerocja czy owocniki.
Q 05Jakie organizmy pełnią rolę pionierów na ubogich lub niegościnnych siedliskach?
Porosty
Są też wyznacznikiem czystości powietrza na danym terenie.
Q 06Jaki odsetek gatunków grzybów pozostaje nieznany nauce?
90%
Szacuje się, że istnieje od miliona do półtora miliona gatunków grzybów, czyli cztery razy więcej niż roślin nasiennych.
Q 07Jak określa się organizmy, takie jak grzyby, których ciało nie dzieli się na tkanki i narządy?
Plechowce
Mimo braku tkanek grzybnia potrafi tworzyć złożone struktury o wyspecjalizowanych funkcjach, np. podkładki i sznury grzybniowe.
Q 08Jakim grzybom Rzymianie przypisywali powstawanie od uderzeń błyskawic?
Truflom
Wierzono, że błyskawice przekazują im moc niezbędną do kreacji życia, dlatego stosowano je jako środek wspomagający zajście w ciążę.
Q 09Jaki związek potrafią rozkładać wyłącznie grzyby?
Ligninę
Grzyby mają też duże znaczenie przy rozkładzie celulozy dzięki enzymowi celulazie i są ostatnim ogniwem łańcucha pokarmowego.
Q 10Ile gatunków grzybów opisano do 2020 roku?
Około 148 tysięcy
Rzeczywista liczba gatunków jest dużo wyższa; grzyby występują we wszystkich strefach klimatycznych, także w wodach słodkich i słonych.
Q 11Jak nazywa się wielojądrowa komórka grzyba?
Komórczak
Komórki grzybów bywają też jednojądrowe lub dwujądrowe; najliczniejszą grupę stanowią organizmy wielokomórkowe.
Q 12Ile nowych gatunków grzybów opisuje się każdego roku?
Około 2 tysięcy
Liczba znanych gatunków zmienia się również wskutek zmian w taksonomii, gdy dawne opisy łączy się lub rozdziela.
Q 13Kto jako pierwszy zainteresował się grzybami, zaliczając je do roślin pozbawionych korzeni?
Teofrast
Z powodu braku korzeni nie potrafił określić, w jaki sposób grzyby się żywią; w epoce rzymskiej badania nie posunęły się dalej.
Q 21U jakich drzew wyraźnie obserwuje się ektomykoryzę?
Buka i sosny
Ektomykoryza obejmuje tylko powierzchnię korzeni, więc grzybnia nie wnika w głąb rośliny; tworzą ją m.in. borowiki, muchomory i maślaki.
Q 22Do jakiej supergrupy jądrowców, wspólnie ze zwierzętami, zalicza się grzyby?
Opisthokonta
Jądrowce podzielono na sześć supergrup; o wspólnym pochodzeniu grzybów, zwierząt i wiciowców kołnierzykowych świadczy m.in. wić na tylnym biegunie komórki.
Q 23W którym roku Giambattista della Porta po raz pierwszy zaobserwował zarodniki grzybów?
1588
Mimo tej obserwacji jeszcze przez dwieście lat dominował pogląd o spontanicznym powstawaniu grzybów.
Q 14Ile gatunków grzybów o własnościach leczniczych jest znanych?
Ponad 600
Są to głównie podstawczaki; w celach leczniczych wykorzystuje się na świecie kilkadziesiąt gatunków wielkoowocnikowych, a w Polsce kilkanaście.
Q 15W którym roku Anton van Leeuwenhoek po raz pierwszy zobaczył drożdże pod mikroskopem?
1680
Holenderski przyrodnik nie uważał ich wówczas za żywe organizmy; za grzyby uznano je dopiero w XIX wieku.
Q 16Na ile lat szacuje się wiek najstarszych skamieniałości grzybów z arktycznej Kanady?
Miliard
Są to szczątki identyfikowane jedynie jako prawdopodobne grzyby kopalne; pewność co do ich natury jest ograniczona.
Q 17Jak nazywa się powszechnie przyjęty dziś system klasyfikacji grzybów?
Index Fungorum
System opiera się na kolejnych edycjach Dictionary of the Fungi i jest otwarty: taksony o nieustalonej pozycji opisuje jako Incertae sedis.
Q 18U jakiej grupy roślin obserwuje się głównie endomykoryzę?
Traw
Przykładem grzybów tworzących endomykoryzę są gatunki z rodzaju Glomus; od grzybów mykoryzowych zależy właściwy rozwój większości roślin.
Q 19W którym dziele Karol Linneusz po raz pierwszy w liczący się sposób użył taksonu Fungi?
Species Plantarum
Chodzi o drugi tom z 1753 roku; nazewnictwo binominalne stało się z czasem podstawą taksonomii grzybów.
Q 20Jak nazywa się postać grzyba rozmnażająca się płciowo?
Teleomorfa
U mikroskopijnych grzybów pasożytniczych pasożytem jest z reguły postać bezpłciowa, a postać płciowa, jeśli w ogóle występuje, jest saprotrofem.
Q 24Ile rodzajów grzybów wyróżnił Karol Linneusz w 1753 roku?
10
Wśród tych rodzajów były Agaricus, Boletus i Mucor, podzielone łącznie na 86 gatunków; nie podano jednak diagnozy taksonomicznej.
Q 25Ile antybiotyków pochodzenia grzybowego znano już w połowie XX wieku?
96
Dobrze scharakteryzowanych było wśród nich 57; grzyby z rodzajów Penicillium i Aspergillus dają też enzymy i kwas cytrynowy.
Q 26Kto w XVI wieku dokonał pierwszej próby klasyfikacji grzybów?
Mathias Lobelius
Pierwsze badania grzybów zaczęły się właśnie w XVI wieku; w kolejnym stuleciu Clusius klasyfikował znane gatunki, a Michaelis wykazał kiełkowanie zarodników.
Q 27Kto jest twórcą lichenologii, nauki o porostach?
Erik Acharius
Działał na przełomie XVIII i XIX wieku, gdy Persoon i Fries klasyfikowali znane gatunki grzybów.
Q 28Kto w 1789 roku podał pierwszą poprawną diagnozę taksonomiczną grzybów?
Antoine Laurent de Jussieu
Diagnoza ukazała się w Genera Plantarum, gdzie grzyby zaliczono do klasy roślin bezkwiatowych i próbowano przywrócić dawne nazwy rodzajów.
Q 29Jaką grupę z celulozą odłączono od grzybów i ulokowano w supergrupie siostrzanej dla roślin?
Lęgniowce
Obecność celulozy uważano niegdyś za cechę łączącą grzyby z roślinami; supergrupa, do której trafiła ta grupa, to Chromalveolata.
Q 30Kto uporządkował klasyfikację grzybów po okresie lawinowego opisywania gatunków?
Pier Andrea Saccardo
Wcześniej jeden gatunek opisywano nieraz kilkukrotnie pod różnymi nazwami, co wymagało gruntownego porządkowania.