Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Hipotermia to obniżenie temperatury wewnętrznej ciała poniżej normy. Grozi nie tylko w górach i na mrozie: wystarczą zimna woda, wiatr albo przemoczone ubranie. Ten quiz sprawdza, co wiesz o stadiach wychłodzenia, objawach i pierwszej pomocy, a także o odmrożeniach i o tym, jak medycyna wykorzystuje kontrolowane schłodzenie pacjenta. Pytania mają różny poziom trudności, od podstaw po wyniki dawnych badań.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jaki objaw jest podstawowym i najwcześniejszym sygnałem wychłodzenia organizmu?
Dreszcze
Ciało próbuje w ten sposób wytworzyć więcej ciepła przez ruch; gdy ten objaw ustaje, sytuacja jest już poważna.
Q 02Który sposób ogrzewania osoby w hipotermii może być fatalny w skutkach?
Gorąca kąpiel
Temperatura wnętrza ciała zmienia się podczas ogrzewania wolniej niż temperatura skóry, a jej powrót do normy trwa wiele godzin.
Q 03U jakich organizmów hipotermia oznacza spadek temperatury wewnętrznej poniżej normy?
Stałocieplnych
Bilans cieplny jest wtedy ujemny: ciało traci więcej ciepła, niż wytwarza w przemianach metabolicznych.
Q 04Która postać hipotermii pozwala osobie jeszcze samodzielnie sobie pomóc?
Łagodna
Towarzyszą jej uczucie marznięcia, zimne ręce i stopy, drżenie mięśni, zawroty głowy, dezorientacja i niepokój.
Q 05Dopływ krwi do których części ciała organizm ogranicza w krytycznym wychłodzeniu?
Kończyn
Tak powstają odmrożenia, których początkowe fazy dotyczą zwykle nosa, uszu oraz palców nóg i rąk.
Q 06Poniżej jakiej temperatury wewnątrz ciała rozpoznaje się hipotermię u człowieka?
35 °C
Do pomiaru temperatury centralnej, czyli wnętrza ciała, używa się termometrów z odpowiednio niskim zakresem temperatur.
Q 07Kogo może przypominać poszkodowany w umiarkowanej hipotermii z powodu bełkotu i niezborności?
Pijanego
Na tym etapie pojawiają się też ból z zimna, sztywność mięśni i utrata poczucia czasu, a osoba może nie pozwolić sobie pomóc.
Q 08Jaka pozycja jest jedyną bezpieczną podczas transportu osoby z umiarkowaną hipotermią?
Leżąca
Ułożenia w pionie trzeba unikać, a ciepły płyn można podać tylko komuś, kto jest przytomny i zdoła go wypić.
Q 09W jakim stanie musi być ciało ofiary wychłodzenia, by nie podejmować reanimacji?
Zamarznięte
Drugim wyjątkiem są śmiertelne obrażenia; w pozostałych przypadkach zgonu nie stwierdza się przed ogrzaniem poszkodowanego.
Q 10Jakie działanie wywiera głęboka hipotermia na struktury ośrodkowego układu nerwowego?
Ochronne
Obejmuje ono także inne ważne dla życia narządy, a skrajne wychłodzenie bardzo często utrudnia pewne stwierdzenie zgonu.
Q 11W jakim stanie nagłym stosuje się schłodzenie ciała do 32–34 °C na 12–24 godzin?
Zatrzymanie akcji serca
Taka terapia zwiększa przeżywalność pacjentów i poprawia ich stan neurologiczny; stosuje się ją na oddziałach ratunkowych i intensywnej opieki.
Q 12Jak nazywa się sen letni zwierząt, któremu towarzyszy hipotermia?
Estywacja
Obniżenie temperatury ciała towarzyszy także snowi zimowemu, w który zapada wiele zwierząt.
Q 13Jak układa się ręce i nogi osoby z umiarkowaną hipotermią?
Podkurczone
Takie ułożenie może zapobiec spadkowi temperatury ciała o kolejne stopnie; poszkodowanego nie należy przy tym rozbierać.
Q 21Po ilu minutach w zimnej wodzie należy przyjąć, że doszło do wyziębienia organizmu?
10–15
Ratowanego trzeba jak najszybciej przenieść w suche miejsce osłonięte od wiatru, zdjąć przemoczone ubranie i okryć śpiworem lub kocami.
Q 22Jaką metodą leczy się niestabilnych krążeniowo wychłodzonych z temperaturą poniżej 28 °C?
ECMO
To ciągłe pozaustrojowe natlenianie połączone ze wspomaganiem krążenia i aktywnym ogrzewaniem, które ratuje chorych w ciężkim stanie.
Q 23Klasyfikacja z jakiego kraju służy do oceny stanu wychłodzonego już na miejscu zdarzenia?
Szwajcarii
Jej pierwszy stopień oznacza osobę przytomną z drżeniami mięśni, a drugi obniżony poziom świadomości bez takich drżeń.
Q 14Jak długo człowiek przeżywa w wodzie o temperaturze ok. 4 °C?
Godzinę
Oszacowania czasu przeżycia w zimnej wodzie bardzo się różnią; liczą się też kondycja, zahartowanie, zmęczenie, głód i wiek.
Q 15W jaki stan przechodzi dezorientacja, gdy oziębianie organizmu postępuje dalej?
Zobojętnienie
Jest szczególnie niebezpieczny, bo ofiara przestaje interesować się własnym losem.
Q 16Ile razy szybciej niż powietrze woda ochładza ludzki organizm?
25 razy
Woda znacznie lepiej przewodzi ciepło, a ciało nie jest w stanie zniwelować tak wielkiej jego utraty.
Q 17Czym spowodowany jest brak reakcji źrenic na światło w ciężkiej hipotermii?
Niedotlenieniem mózgu
Stan ogólny przypomina wtedy śmierć: oddech jest nikły lub niewyczuwalny, a puls wolny i słaby.
Q 18Jak nazywa się groźny powrót zimnej krwi do środka ciała osoby wychłodzonej?
Afterdrop
Może doprowadzić do ostatecznego załamania czynności życiowych, dlatego poszkodowanemu oszczędza się wszelkich zbędnych ruchów.
Q 19Jak długo powinno trwać badanie tętna u nieprzytomnej osoby w hipotermii?
1 minutę
W skrajnej hipotermii tętno bywa bardzo zwolnione, słabo napięte i niemiarowe, a ciśnienie tętnicze zwykle jest nieoznaczalne.
Q 20Z temperaturą którego narządu najlepiej koreluje pomiar w dolnej jednej trzeciej przełyku?
Serce
Pomiarów w odbytnicy i w pęcherzu moczowym nie zaleca się w ciężkiej hipotermii, bo mogą dawać zaniżone odczyty.
Q 24Wiatr o sile ponad 7 stopni Beauforta działa jak temperatura niższa nawet o ile stopni?
20 °C
Już wiatr o sile 3 stopni w tej skali działa jak spadek temperatury o co najmniej 5 stopni przy bezwietrznej pogodzie.
Q 25Spadek temperatury ciała o około ile stopni wywołuje letarg z głęboką utratą przytomności?
10 °C
W tym stanie kurczowe zdrętwienie mięśni ustępuje wiotkiemu porażeniu, źrenice są sztywne, a tętno niewyczuwalne.
Q 26Jaki kolor przyjmuje zimna skóra osoby w ciężkiej hipotermii?
Sino-zielony
Ciężka postać oznacza temperaturę ciała między 28 a 22 stopniami Celsjusza i utratę świadomości.
Q 27Jakim okresem nazywa się stadium wychłodzenia z temperaturą centrum ciała 34–36 °C?
Obronnym
Skóra jest wtedy blada i zimna, pojawia się gęsia skórka, wargi sinieją, a tętno i oddech przyspieszają.
Q 28Ilokrotnie wydłuża się czas skutecznej resuscytacji przy temperaturze głębokiej 18 °C?
10-krotnie
Mocno wychłodzone komórki potrzebują dużo mniej tlenu i substancji odżywczych niż normalnie, a do życia wracają bardzo powoli.
Q 29Na której błonie można mierzyć temperaturę centralną metodą termistorową?
Bębenkowej
Warunkiem jest dobra izolacja od otoczenia i usunięcie z przewodu słuchowego śniegu lub lodu, które mogły się tam dostać.
Q 30Które zwierzęta dawało się utrzymać w głębokiej hipotermii przez około 7 godzin?
Chomiki
Znosiły ten stan lepiej niż szczury, którym w doświadczeniach wstrzymywano krążenie i oddech na znacznie krócej.