Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Achemenidzi panowali w Persji w latach 550–330 p.n.e. i stworzyli największe imperium, jakie dotąd istniało: od Azji Mniejszej i Egiptu aż po Indie. Quiz prowadzi przez podboje Cyrusa Wielkiego, reformy Dariusza I, wojny z Grekami i upadek dynastii pod ciosami Aleksandra Macedońskiego. Sprawdź, co wiesz o satrapiach, Drodze Królewskiej, wyprawie na Scytów i powstaniu jońskim.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jak nazywano namiestników stojących na czele prowincji w państwie Dariusza I?
satrapowie
Sprawowali władzę cywilną i wojskową, a wyznaczał ich sam król. Niektóre prowincje wyodrębniono geograficznie, inne obejmowały po prostu określone plemiona.
Q 02Który król Lidii stanął w obronie pokonanego władcy Medów przeciw Cyrusowi Wielkiemu?
Krezus
Władca Lidii był sojusznikiem i szwagrem pokonanego króla Medów. Po nierozstrzygniętej bitwie wycofał się na zimę do Sardes i rozpuścił wojska.
Q 03Który ostatni władca z dynastii Achemenidów został pokonany przez Aleksandra Macedońskiego?
Dariusz III
Panował od 336 do 330 p.n.e. Powolny upadek dynastii zaczął się jednak dużo wcześniej, po śmierci Kserksesa I w 465 p.n.e.
Q 04Które zwierzę miało swoim głosem o świcie wskazać nowego króla Persów po obaleniu uzurpatora?
koń
Dariusz zapewnił sobie zwycięstwo podstępem: z pomocą swego koniuszego wykorzystał zapach klaczy.
Q 05Która polis zmiażdżyła w 404 p.n.e. potęgę Aten, co pozwoliło Persom odzyskać miasta Anatolii?
Sparta
Sukces Persów przyćmiła jednak utrata Egiptu, który się zbuntował.
Q 06Który król Macedonii po podbiciu Grecji w 338 p.n.e. zaczął przygotowania do podboju Persji?
Filip II
Po jego śmierci w 336 p.n.e. zamiary te podjął syn, który dwa lata później wyruszył na wschód i w kilka lat podbił całe imperium.
Q 07Którego boga Dariusz I Wielki był oddanym czcicielem?
Ahura Mazda
Król był monoteistą i w swych inskrypcjach nigdy nie wspominał z imienia innych bogów.
Q 08Jaką taktykę Scytowie mieli jako pierwsi w historii zastosować przeciw armii Dariusza I?
spalonej ziemi
Uchodząc przed wojskiem opartym głównie na piechocie, pustoszyli okolicę tak, że Persowie nie mieli co jeść ani gdzie wypasać wierzchowców.
Q 09Kto dowodził ateńską piechotą, która odparła Persów w bitwie pod Maratonem?
Miltiades
Ateńczyków wsparli sprzymierzeni z nimi Platejczycy. Wojsko perskie prowadził wygnany z Aten syn dawnego tyrana, liczący na odzyskanie władzy.
Q 10Do odczytania jakiego pisma walnie przyczyniła się inskrypcja Dariusza I z Behistunu?
klinowego
Powstała na polecenie króla i okazała się również ważnym świadectwem języka staroperskiego.
Q 11Z jakim morzem łączył Nil kanał odbudowany w Egipcie na rozkaz Dariusza I?
Czerwonym
Pierwotnie kanał stworzyli faraonowie saiccy; perski król nakazał jego odbudowę.
Q 12Jaki język upowszechnił się w perskiej administracji za następców Dariusza I?
aramejski
Zapisywano go pismem alfabetycznym na pergaminie; wcześniej urzędnicy sporządzali dokumenty na glinianych tabliczkach.
Q 13Jak nazywała się stolica Medów, którą zajął Cyrus Wielki?
Ekbatana
Po jej zajęciu zdobywca opanował całe imperium Medów, rozciągające się wówczas od Anatolii aż po Wyżynę Irańską.
Q 21W bitwie z jakim koczowniczym ludem z Azji Centralnej zginął w 529 p.n.e. Cyrus Wielki?
Sakowie
W ciągu kilkunastu lat władca ten stworzył największe imperium, jakie dotychczas istniało, sięgające aż do dzisiejszego Afganistanu i doliny Indusu.
Q 22Jak miała na imię żona Dariusza I, córka Cyrusa?
Atossa
Następcą króla został jego syn Kserkses I, który skorzystał z ojcowskich zbrojeń przeciw Helladzie.
Q 23Który wygnany z Aten syn tyrana przebywał na dworze Dariusza I?
Hippiasz
Podburzał króla do ataku na Helladę, licząc, że w ten sposób odzyska panowanie nad Ateńczykami.
Q 14Które miasto poniosło najsurowszą karę po stłumieniu powstania jońskiego?
Milet
Zostało całkowicie zrównane z ziemią. O losie powstania przesądziła wcześniej klęska Jończyków w bitwie morskiej.
Q 15Na czym wytatuowano tajną wiadomość przesłaną Aristagorasowi przed powstaniem jońskim?
głowie niewolnika
Niewolnika najpierw ogolono. Wiadomość wysłał w ten sposób teść adresata, trzymany dla bezpieczeństwa na królewskim dworze w Suzie.
Q 16W którym roku p.n.e. Cyrus Wielki zdobył Babilonię?
539
Zdobywca nie napotkał poważniejszego oporu, a mieszkańcy przyjęli go z radością, bo cieszył się sławą łagodnego i tolerancyjnego władcy.
Q 17Pod jaką miejscowością Grecy pokonali Persów w 479 p.n.e., rok po bitwie pod Salaminą?
Plateje
Zwyciężyli mniej liczni, ale lepiej uzbrojeni i wyszkoleni Grecy, a perscy władcy musieli porzucić marzenia o podboju Hellady.
Q 18W którym roku p.n.e. wybuchło powstanie jońskie przeciw perskiemu panowaniu?
499
Miasta Azji Mniejszej buntowały się między innymi z powodu wysokich danin i braku swobody politycznej pod zwierzchnictwem satrapii lidyjskiej.
Q 19Które zwierzę w darach Scytów miało według Dariusza I oznaczać poddanie wody?
żaba
Mysz miała oznaczać ziemię, a lotny ptak wierzchowce. Jeden z doradców króla odczytał jednak te dary zupełnie inaczej: jako groźbę.
Q 20Którą rocznicę założenia państwa perskiego obchodził w 1971 r. szach Iranu?
2500
Uroczystości odbyły się w ruinach dawnej stolicy, a rocznicę liczono od śmierci Cyrusa Wielkiego w 529 p.n.e.
Q 24Jako która dynastia faraonów Achemenidzi władali Egiptem w czasach Dariusza I i Kserksesa I?
XXVII
W szczytowym okresie potęgi państwo perskie rozciągało się od Azji Mniejszej aż po Indie.
Q 25Jakim imieniem Grecy nazywali samozwańczego władcę Persji Bardiję?
Smerdis
Według Herodota obalony władca był jedynie sobowtórem prawdziwego syna Cyrusa, podstawionym przez medyjskiego maga.
Q 26W którym roku p.n.e. zmarł w tajemniczych okolicznościach Kambyzes, syn Cyrusa Wielkiego?
522
Wracał wtedy z wyprawy, bo w Persji pojawił się samozwańczy władca. Po jego śmierci w imperium zapanował chaos.
Q 27W bitwie pod jaką miejscowością niedaleko Babilonu poległ zbuntowany satrapa Cyrus?
Kunaksa
Buntownik chciał obalić Artakserksesa II. Jego armia została rozbita, a z pola bitwy uszli tylko greccy najemnicy.
Q 28Ile kilometrów liczyła perska Droga Królewska z Suzy do Sardes?
2575
Najlepsi kurierzy potrafili pokonać całą trasę w zaledwie tydzień. Sprawna poczta była niezbędna w zarządzaniu tak rozległym państwem.
Q 29Po ilu dniach oblężenia padło Sardes, gdy Lidia stała się łupem Persów?
14
Miasto nie było przygotowane do obrony: Persowie, wbrew starożytnym praktykom wojennym, kontynuowali wojnę zimą.
Q 30Kto panował w latach 330–329 p.n.e. jako Artakserkses V, choć nie uchodzi za prawowitego władcę?
Bessos
Tron przejął po ostatnim uznawanym królu z dynastii, pokonanym przez Aleksandra Macedońskiego.