Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Jane Goodall, brytyjska badaczka w dziedzinie prymatologii, etologii i antropologii, zmieniła sposób, w jaki patrzymy na szympansy. Jej obserwacje z Parku Narodowego Gombe pokazały, jak bliskie są nam te zwierzęta. Quiz sprawdza wiedzę o jej odkryciach, rodzinie, książkach wydanych po polsku, odznaczeniach oraz o projektach, które prowadziła na kilku kontynentach. Pytania mają różny poziom trudności: od podstaw po szczegóły dla prawdziwych znawców.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jakie odkrycie dotyczące szympansów uchodzi za jeden z najważniejszych wkładów Jane Goodall?
Posługują się narzędziami
Badaczka przyczyniła się też do poznania procesów społecznego uczenia się, myślenia i kultury wśród dziko żyjących szympansów.
Q 02W jakim kraju leży Park Narodowy Gombe, gdzie Jane Goodall badała szympansy?
Tanzania
Obserwacje zaczęły się w ramach projektu, który zainicjował angielski archeolog i paleontolog.
Q 03Co Jane Goodall nadawała badanym szympansom zamiast numerów, wbrew praktyce uniwersyteckiej?
Imiona
Było to odejście od tradycyjnych metod naukowych stosowanych wcześniej w studiowaniu naczelnych.
Q 04W jakim mieście 3 kwietnia 1934 urodziła się Jane Goodall?
Londyn
Jej pełne nazwisko brzmiało Valerie Jane Morris-Goodall, a przed nim stawiano tytuł dame.
Q 05Którego bohatera literackiego Jane Goodall odkryła jako 11-letnia dziewczynka?
Tarzan
Z rozczarowaniem stwierdziła potem, że jej ulubieniec zakochał się w innej Jane.
Q 06Jakie zjawisko, znane z dziejów ludzkości, Jane Goodall opisała u szympansów?
Wojny
Jeden z takich konfliktów znany jest jako czteroletnia wojna szympansów Gombe.
Q 07Dla którego znanego brytyjskiego naukowca Jane Goodall pracowała na początku pobytu w Afryce?
Louis Leakey
Ten archeolog i paleontolog zainicjował projekt, w ramach którego badaczka zaczęła obserwować szympansy w Gombe.
Q 08Która aktorka poznała Jane Goodall podczas igrzysk olimpijskich w Salt Lake City?
Angelina Jolie
Obie czekały wtedy na wywiad na dachu, w przeraźliwym zimnie, a badaczka zaczęła biegać.
Q 09W którym roku Jane Goodall po raz pierwszy przybyła do Afryki?
1957
Przyjechała tam jako młoda dziewczyna bez odpowiedniego wykształcenia, która nie miała pojęcia o życiu szympansów.
Q 10W jakim zawodzie pracowała Jane Goodall przed wyjazdem do Afryki?
Sekretarka
Taki zawód doradziła jej matka, ponieważ rodzina nie mogła sfinansować studiów córki.
Q 11Jaki tytuł nadał Jane Goodall w kwietniu 2002 sekretarz generalny ONZ?
Posłanniczka Pokoju
Nominację wręczył Kofi Annan, który później gościnnie wystąpił w dokumencie o życiu badaczki.
Q 12Na którą wyspę Jane Goodall pojechała w 2009, by zobaczyć topniejący lodowiec?
Grenlandia
Lodowiec leży w pobliżu miasta Kangerlussuaq, a badaczka podkreślała społeczne i ekologiczne aspekty jego topnienia.
Q 13Jaki projekt dla dzieci i młodzieży Jane Goodall zapoczątkowała w 1991 w Dar es Salaam?
Roots & Shoots
Program realizowany jest w ponad 120 krajach, a jego uczestnicy sadzą drzewa czy oczyszczają mokradła z inwazyjnych roślin.
Q 21W którym roku Jane Goodall poślubiła Hugo van Lawicka?
1964
Fotografa i reżysera filmów przyrodniczych poznała w Gombe; małżeństwo zakończyło się rozwodem w 1974.
Q 22Za kogo Jane Goodall wyszła ponownie za mąż w 1975?
Derek Bryceson
Drugi mąż badaczki był dyrektorem parku narodowego; tworzyli dobraną, szczęśliwą parę aż do jego śmierci w 1980.
Q 23Jaka działalność miała według syna Jane Goodall pomóc chronić teren Parku Makangaga?
Ekoturystyka
Wspólny projekt ocieplił stosunki matki i syna, którzy wcześniej przez pewien czas pozostawali w konflikcie.
Q 14Które amerykańskie odznaczenie Jane Goodall otrzymała w 2025?
Prezydencki Medal Wolności
W tym samym roku, 1 października, badaczka zmarła w Kalifornii.
Q 15Jak miał na imię pluszowy szympans, którego mała Jane Goodall dostała od ojca?
Jubilee
Futerko mocno sfatygowanej maskotki wytarło się z upływem czasu, ale jej pozytywka wciąż gra.
Q 16Przez ile dni w roku Jane Goodall była w podróży?
300
Mimo to regularnie odwiedzała dom rodzinny i swoją siostrę, Judy Waters.
Q 17Program hodowli jakich zwierząt rozpoczęła Jane Goodall, by ocalić dzikie gatunki?
Kurczęta
Dostęp miejscowej ludności do mięsa drobiowego miał ograniczyć spożycie dziczyzny, w tym małpiego mięsa.
Q 18Jaki przydomek nosił syn Jane Goodall, Hugo Eric Louis van Lawick?
Grub
Chłopiec nie przepadał za szympansami i bał się ich, a jako dorosły został biznesmenem.
Q 19Populację jakich zwierząt Jane Goodall chroniła w Parku Makangaga?
Hipopotamy
Mieszkańcy tamtejszej wioski wierzą, że pochodzą od tych ssaków.
Q 20Którego ekonomistę z Bangladeszu, laureata Pokojowej Nagrody Nobla, podziwiała Jane Goodall?
Muhammad Yunus
Swój podziw wyraziła w wywiadzie; jej własny instytut ma filie w 27 krajach na całym świecie.
Q 24W którym mieście znajdował się dom rodzinny regularnie odwiedzany przez Jane Goodall?
Bournemouth
Przy okazji tych wizyt widywała się z siostrą, Judy Waters, która również wypowiada się w filmie o badaczce.
Q 25Czyje nazwisko nosi nagroda przyznana Jane Goodall w 2021?
Templetona
Rok później po polsku ukazała się jej „Księga nadziei”, podręcznik przetrwania w trudnych czasach.
Q 26W jakiej randze Jane Goodall przyjęto w 2006 do francuskiej Legii Honorowej?
Oficer
Na liście jej wyróżnień są także Order Pochodni Kilimandżaro z 1996 i Order Złotej Arki z 1980.
Q 27W którym roku Jane Goodall została Damą Komandorem Orderu Imperium Brytyjskiego?
2004
Dziewięć lat wcześniej otrzymała to samo odznaczenie w klasie Komandora.
Q 28Które państwo nadało Jane Goodall w 2011 tytuł Wielkiego Oficera Orderu Zasługi?
Włochy
Wcześniej, w 1996, uhonorowano ją także Orderem Pochodni Kilimandżaro.
Q 29W którym kolegium studiowała Jane Goodall?
Newnham College
Początkowo rodzina nie mogła sfinansować jej studiów, więc do Afryki wyjechała bez odpowiedniego wykształcenia.
Q 30W którym roku Jane Goodall otrzymała Nagrodę Kioto w dziedzinie nauk podstawowych?
1990
Badaczkę uhonorowano także wieloma tytułami doctora honoris causa.