Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Jerozolima to największe miasto Izraela i miejsce święte dla trzech wielkich religii monoteistycznych. Jej dzieje sięgają epoki miedzi, a o władzę nad nią walczyli Babilończycy, Rzymianie, Persowie, Arabowie, krzyżowcy i Turcy. Quiz sprawdza wiedzę o historii miasta, jego położeniu wśród gór Judei, Starym Mieście z bazyliką Grobu Świętego i Wzgórzem Świątynnym, a także o muzeach, uczelniach i znanych jerozolimczykach.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jak nazywa się miejsce ukrzyżowania Jezusa, dziś leżące w obrębie Jerozolimy?
Golgota
Ewangelia Jana umieszcza je poza miastem; odkrycia archeologiczne wskazują, że leżało tuż za dawnymi murami.
Q 02Jak nazywa się izraelski parlament, który w 1980 uchwalił Podstawowe Prawo Jerozolimy?
Kneset
Ustawa uznaje zjednoczone miasto za stolicę Izraela; społeczność międzynarodowa jej nie uznaje i większość ambasad działa w Tel Awiwie.
Q 03Który król, syn Dawida, wzniósł według Biblii pierwszą Świątynię w Jerozolimie?
Salomon
Świątynia stanęła na Górze Moria, a miasto stało się religijnym, politycznym i gospodarczym centrum Izraela.
Q 04Kto był rzymskim prefektem Judei, gdy w Jerozolimie ukrzyżowano Jezusa z Nazaretu?
Poncjusz Piłat
Jezusa uwięziono podczas święta Pesach, za panowania Heroda Antypasa.
Q 05W której dzielnicy Starego Miasta w Jerozolimie znajduje się Ściana Płaczu?
Żydowskiej
To najbardziej zadbana i najspokojniejsza część Starego Miasta, pełna synagog.
Q 06Jaki święty przedmiot przechowywano w Pierwszej Świątyni w Jerozolimie?
Arkę Przymierza
Budowlę zburzono około 586 p.n.e., gdy miasto padło po podboju Królestwa Judy.
Q 07W którym roku, w następstwie wojny sześciodniowej, Izrael zajął Wschodnią Jerozolimę?
1967
Status prawny miasta pozostaje nierozstrzygnięty: Palestyńczycy domagają się uznania jego wschodniej części za stolicę swojego państwa.
Q 08Jaki instytut w Jerozolimie przyznaje tytuł „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”?
Jad Waszem
Mieści narodowy pomnik ofiar Holocaustu i największą na świecie bibliotekę poświęconą Holocaustowi – około 100 000 książek i artykułów.
Q 09Który kurdyjski sułtan Egiptu i Syrii odebrał krzyżowcom Jerozolimę w 1187 roku?
Saladyn
Krzyżowcy odzyskali miasto w 1229 roku, lecz nie na stałe.
Q 10Która amerykańska aktorka o prawdziwym nazwisku Hershlag urodziła się w Jerozolimie?
Natalie Portman
W Jerozolimie urodzili się też pisarz Amos Oz i dyrygent Eliahu Inbal.
Q 11Który cesarz w IV wieku zbudował w Jerozolimie bazylikę Grobu Świętego?
Konstantyn I Wielki
Od tego czasu aż do VII wieku Żydzi nie mieli prawa wstępu do miasta.
Q 12Jaki lud według Biblii mieszkał w Jerozolimie, zanim miasto podbił król Dawid?
Jebuzyci
Dawid uczynił miasto stolicą Królestwa Izraela; około 1003 p.n.e. przeniósł ją tu z Hebronu.
Q 13Miastem czego jest Jerozolima według popularnego objaśnienia jej hebrajskiej nazwy?
pokoju
Nazwę Jeruszalaim wywodzi się od słów jerusza (spadek, miasto) i szalom, choć jej dokładne pochodzenie pozostaje niejasne.
Q 21W którym roku otwarto w Jerozolimie Uniwersytet Hebrajski?
1925
Uczelnia ma trzy kampusy: na Górze Skopus, w osiedlu Giv’at Ram i medyczny przy Szpitalu Hadassah En Kerem.
Q 22Dlaczego Dolina Tyropeon w Jerozolimie jest dziś prawie niewidoczna?
wypełniły ją gruzy
Dolina biegnie z północnego zachodu na południowy wschód i dzieli miasto na dwie części leżące na dwóch wzgórzach.
Q 23W którym roku Jerozolimę zdobyli Arabowie, od niedawna wyznający islam?
638
Wraz z arabskim podbojem Żydzi odzyskali prawo wstępu do miasta.
Kto najdłużej, bo przez 28 lat, sprawował urząd burmistrza Jerozolimy?
Q 14Czym zgodnie z prawem budowlanym muszą być pokryte wszystkie budynki w Jerozolimie?
naturalnym kamieniem
Wymóg podnosi koszty budowy, ale nadaje miastu charakterystyczny wygląd; odbiegają od niego tylko budynki z lat 50. XX wieku.
Q 15Który król Judei z I wieku p.n.e. zasłynął z rozbudowy i upiększania Jerozolimy?
Herod Wielki
Rozbudował Świątynię, wzmacniając dziedziniec kamiennymi bryłami o masie dochodzącej do 100 ton.
Q 16Która dolina oddziela Stare Miasto w Jerozolimie od Góry Oliwnej?
Cedron
Miasto ze wszystkich stron otaczają doliny, a wzdłuż południowej strony Starego Miasta ciągnie się stromy wąwóz Hinnom.
Q 17Który papież w 1095 roku wezwał do krucjaty mającej wyzwolić Ziemię Świętą?
Urban II
Cztery lata później armia krzyżowców zdobyła Jerozolimę i uczyniła ją stolicą Królestwa Jerozolimskiego.
Q 18Na której górze w Jerozolimie tradycja umieszcza miejsce ostatniej wieczerzy Jezusa?
Syjon
Wieczernik miał się mieścić w budynku, w którym znajduje się grobowiec króla Dawida.
Q 19Który rzymski cesarz postanowił odbudować Jerozolimę jako Colonia Aelia Capitolina?
Hadrian
Decyzja zapadła w 132 roku; miasto miało być hellenistyczne i mieć świątynię Jowisza.
Q 20Który rzymski wódz podbił Jerozolimę w 63 p.n.e., ingerując w spór dwóch braci?
Pompejusz
Braćmi byli Hyrkan i Arystobul; miasto długo oblegano, ale nie zostało zniszczone.
Teddy Kollek
Burmistrz jest jednym z 31 członków Rady Miejskiej, sprawuje władzę przez pięć lat i mianuje sześciu zastępców.
Q 25W jakim starożytnym zbiorze dokumentów pojawia się akadyjska nazwa Jerozolimy – Urušalim?
listy amarneńskie
Urušalim to wyraz pokrewny hebrajskiemu Ir Szalem; nazwę wiąże się też z bóstwem Shalim z mitologii ugaryckiej.
Q 26Która dynastia zdobyła Jerozolimę w 198 p.n.e. i próbowała zhellenizować Żydów?
Seleucydzi
Próba ta doprowadziła w 167 p.n.e. do wybuchu powstania Machabeuszów.
Q 27Na polecenie którego kalifa w 1009 roku doszczętnie zniszczono bazylikę Grobu Świętego?
Al-Hakima
Na miejscu ruin nową świątynię wznieśli krzyżowcy po zdobyciu miasta w 1099 roku.
Q 28W którym roku chrześcijanie ostatecznie utracili Jerozolimę odzyskaną przez krzyżowców?
1244
Od 1260 roku w mieście panowali egipscy Mamelucy.
Q 29Z którym patriarchą kalif Umar podpisał traktat o ochronie chrześcijańskich miejsc Jerozolimy?
Sofroniuszem
Kalif zapewnił, że miejsca te wraz z ludnością będą chronione zgodnie z muzułmańskimi zasadami wiary.
Q 30Który perski władca zajął Jerozolimę na początku VII wieku?
Chosrow II Parwiz
Persowie nazwali miasto Dej Houdkh; padło w 614 po 21 dniach oblężenia, a Bizancjum odzyskało je w 629.