Getting your questions ready
Getting your questions ready
Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Lodowce to największy rezerwuar słodkiej wody na Ziemi: masy lodu powstałe z nagromadzonego śniegu, które pod własnym ciężarem zaczynają płynąć i rzeźbić doliny. W quizie sprawdzisz, co wiesz o powstawaniu lodowców, granicy wiecznego śniegu, ruchu lodu i jego efektach, a także o podziale na lodowce górskie i lądolody oraz zimne, ciepłe i mieszane. Pytania sięgają od szkolnych podstaw po szczegóły z glacjologii.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Z czego powstaje masa lodu tworząca lodowiec?
nagromadzonego śniegu
Śnieg musi gromadzić się powyżej linii wiecznego śniegu, gdzie nie topnieje w całości.
Q 02Jak nazywa się nauka zajmująca się badaniem lodowców?
glacjologia
Jej przedmiotem są m.in. ruch lodu, bilans masy lodowca i formy rzeźby, które po nim zostają.
Q 03Jaki kształt ma dolina wyrzeźbiona przez lodowiec górski?
U-kształtny
Lodowiec wypływa z cyrku lodowcowego w górnej części, a z niesionego materiału odkłada moreny.
Q 04Największym rezerwuarem jakiego rodzaju wody na Ziemi są lodowce?
słodkiej
Pod względem ilości całej wody na świecie lodowce ustępują jedynie oceanom.
Q 05W jakiej strefie, obok wysokich gór, panują warunki sprzyjające powstawaniu lodowców?
podbiegunowej
W górach lodowce mogą powstawać we wszystkich strefach klimatycznych, byle powyżej linii wiecznego śniegu.
Q 06Jak inaczej nazywa się lodowce kontynentalne?
lądolody
W najprostszym podziale przeciwstawia się je lodowcom górskim.
Q 07W których polskich górach ostre szczyty i granie uniemożliwiają gromadzenie się dużych ilości śniegu?
Tatry
Ilość zgromadzonego śniegu zależy nie tylko od klimatu, lecz także od ukształtowania powierzchni.
Q 08Jak nazywa się rzeźba terenu będąca efektem erozyjno-akumulacyjnej działalności lodowców?
glacjalna
Składa się na nią cały szereg form ukształtowania powierzchni ziemi.
Q 09Do czego „przymarznięty” jest lodowiec zimny?
podłoża
Siła wiążąca lód ze skałą jest większa niż siła wiążąca ze sobą warstwy lodu.
Q 10Jaki warunek, obok sprzyjającego terenu, jest konieczny do powstania lodowca?
śnieg nie topnieje w całości latem
Wystarczy, że jest zbyt chłodno albo nasłonecznienie jest zbyt małe.
Q 11Jak inaczej nazywa się lodowce zimne?
polarne
Do tej grupy należy w dominującej części lądolód Antarktydy.
Q 12W jakiej postaci lodowiec spływa poniżej granicy wieloletniego śniegu?
jęzorów
Lodowiec wykorzystuje przy tym doliny górskie i inne obniżenia terenu.
Q 13Jaka jest temperatura lodowca zimnego w porównaniu z punktem tajania lodu?
niższa
Składają się wyłącznie z lodu, bez domieszki ciekłej wody.
Q 14W co najpierw przekształca się śnieg gromadzący się w lodowcu?
Q 21Z czego składają się lodowce zimne?
lodu stałego bez wody
Dlatego poruszają się inaczej niż lodowce ciepłe, które ślizgają się po warstwie wody.
Q 22Jak nazywa się miejsce narodzin i zasilania lodowca?
pole firnowe
To tam gromadzi się śnieg i powstaje lód lodowcowy, który zasila cały lodowiec.
Q 23Co dzieje się z lodem lodowca, gdy jego grubość przekroczy wartość krytyczną?
staje się plastyczny i zaczyna płynąć
Wartość krytyczna to kilkanaście lub kilkadziesiąt metrów; decyduje ciśnienie wywierane przez lód.
firn
Pod ciśnieniem nadległych warstw śnieg zmniejsza objętość i częściowo krystalizuje.
Q 15Jak nazywa się zmniejszanie zasięgu lodowca, gdy ablacja przewyższa dostawę nowego lodu?
regresja
Zjawisko to określa się też mianem recesji albo po prostu cofania się lodowca.
Q 16Od czego zależy przebieg granicy wiecznego śniegu na Ziemi?
klimatu i ukształtowania terenu
Dlatego granica ta przebiega na różnych wysokościach w różnych częściach świata.
Q 17Pod względem czego lodowce dzieli się na zimne, ciepłe i mieszane?
termiki
Kryterium jest temperatura lodu w stosunku do temperatury jego tajania.
Q 18Jak inaczej nazywa się lodowce ciepłe?
umiarkowane
Większość lodowców na świecie należy właśnie do tego typu.
Q 19Jakie formy terenu sprzyjają powstawaniu lodowców?
płaskie grzbiety i dolinne spłaszczenia
Na takich formach śnieg może się gromadzić w dużych ilościach zamiast zsuwać się w dół.
Q 20Wraz z czym obniża się granica wiecznego śniegu w umiarkowanych szerokościach geograficznych?
spadkiem temperatury
W strefie umiarkowanej to chłód, a nie ilość opadów, przesądza o położeniu tej granicy.
Q 24Które warstwy lodu lodowcowego płyną szybciej, gdy ciśnienie przewyższa siły wiążące?
górne
Warstwy cząsteczek lodu lodowcowego są ze sobą związane stosunkowo słabo.
Q 25Która warstwa lodowca zimnego pozostaje nieruchoma?
przygruntowa
Ruch odbywa się wyłącznie przez przemieszczanie się warstw nadległych względem siebie.
Q 26W jakim klimacie granica wiecznego śniegu sięga najwyżej?
zwrotnikowym suchym
Decydują o tym wysoka temperatura i skąpe opady śniegu w strefie międzyzwrotnikowej.
Q 27Co zwiększa ilość wody między lodowcem a podłożem, działającej jak smar?
tarcie i ciepło geotermalne
Dzięki tej warstwie wody lodowiec łatwiej ślizga się po skalnym podłożu.
Q 28Jak nazywa się sytuacja, gdy dostawa lodu przewyższa ablację i czoło lodowca przesuwa się do przodu?
transgresja
Ablacja to ubytek lodu, przede wszystkim wskutek topnienia.
Q 29Jak inaczej nazywa się lodowce mieszane, czyli politermalne?
subpolarne
Łączą cechy lodowców zimnych i ciepłych.
Q 30Jak określa się stan, w którym dopływ lodu równoważy straty z ablacji, a czoło nie zmienia zasięgu?
postój lodowca
Gdy równowaga zostanie zachwiana, czoło lodowca rusza do przodu albo się cofa.