Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Mikroskop otworzył przed nauką świat niewidoczny gołym okiem. Od prostych konstrukcji z rur i soczewek droga wiodła do mikroskopów elektronowych i urządzeń pokazujących pojedyncze atomy. W quizie sprawdzisz, co wiesz o historii mikroskopu, jego odkrywcach i najważniejszych obserwacjach, a także o budowie i działaniu mikroskopu optycznego. Pytania mają różny poziom trudności: od podstaw po szczegóły dla dociekliwych.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Budowę czego obserwuje się w geologii za pomocą mikroskopów optycznych?
skał
W chemii i fizyce takie przyrządy przydają się między innymi w krystalografii i metalografii.
Q 02Co po starogrecku znaczy słowo „mikros”, od którego pochodzi nazwa mikroskopu?
mały
Druga część nazwy pochodzi od greckiego „skopeo”, czyli „patrzę, obserwuję”.
Q 03Jak nazywa się część mikroskopu optycznego, na której umieszcza się preparat?
stolik przedmiotowy
Preparat leży zwykle na szkiełku podstawowym i jest przykryty szkiełkiem nakrywkowym.
Q 04Co umożliwia połączenie mikroskopu optycznego z komputerem?
cyfrową obróbkę obrazu
Obróbka może odbywać się również w czasie rzeczywistym, a rejestracja obrazu staje się łatwiejsza.
Q 05Bakterie której choroby odkrył w 1882 roku pod mikroskopem Robert Koch?
gruźlicy
Dzięki mikroskopowi możliwy stał się ogromny postęp w leczeniu chorób zakaźnych.
Q 06Kim z pochodzenia byli ojciec i syn uważani za twórców pierwszych mikroskopów optycznych?
Holendrami
Swoje pierwsze konstrukcje wykonali jeszcze przed końcem XVI stulecia.
Q 07Co jako pierwszy człowiek zobaczył pod mikroskopem Antoni van Leeuwenhoek?
żywe komórki
Oglądał między innymi plemniki, pierwotniaki i erytrocyty.
Q 08Która część mikroskopu optycznego powiększa obraz tworzony przez obiektyw?
okular
W tradycyjnych przyrządach właśnie przez tę część patrzy się bezpośrednio na obiekt.
Q 09Jaki musi być obiekt, by badać go w świetle padającym z dołu i przechodzącym przez niego?
półprzezroczysty
Gdy światło pada na obiekt z góry, mamy do czynienia z innym typem mikroskopu optycznego.
Q 10W którym wieku Antoni van Leeuwenhoek rozwinął produkcję mikroskopów?
XVII
Ten wynalazca i przedsiębiorca najpierw udoskonalił samą konstrukcję urządzenia.
Q 11Gdzie zazwyczaj znajduje się źródło sztucznego światła w mikroskopie optycznym?
pod próbką
Światło naturalne dostarcza do układu optycznego specjalne lusterko.
Q 12Jak bardzo powiększał obraz pierwszy w historii mikroskop optyczny?
10 razy
Współczesne mikroskopy optyczne powiększają obraz nieporównanie mocniej.
Q 13Co sprawiło, że pierwsze mikroskopy nie zdobyły uznania jako narzędzie badawcze?
niewielkie powiększenie
Przełom nastąpił dopiero wtedy, gdy konstrukcję udoskonalił Antoni van Leeuwenhoek.
Q 21Wzrost i zanikanie czego pozwala obserwować światło spolaryzowane w mikroskopie?
kryształów
Mikroskop optyczny pracujący w takim świetle nazywa się polaryzacyjnym.
Q 22W którym mieście Ernst Ruska i Max Knoll skonstruowali pierwszy mikroskop elektronowy?
Berlin
Urządzenie powstało w 1931 roku i pozwoliło oglądać najmniejsze struktury organelli komórkowych.
Q 23W którym mieście pracowali Gerd Binnig i Heinrich Rohrer, konstruktorzy mikroskopu STM?
Zurych
Późniejsze prace doprowadziły do budowy całego szeregu odmian tego urządzenia.
Co, oprócz obserwacji atomów, potrafił robić z nimi mikroskop STM?
Q 14W której strukturze komórki obserwowano pod mikroskopem podział chromosomów?
jądrze komórkowym
Później wykazano, że chromosomy są nośnikami genów.
Q 15Jak nazywa się element mikroskopu, który umożliwia prostą zmianę obiektywu?
rewolwer
Każdy z wymienianych obiektywów zbiera światło pochodzące od oglądanego przedmiotu.
Q 16Kogo wraz z ojcem Hansem uważa się za twórcę pierwszego mikroskopu?
Zacharias Janssen
Ich konstrukcja składała się z teleskopowo połączonych rur z soczewkami na końcach.
Q 17Jak bywają nazywane mikroskopy optyczne ze sztucznym źródłem światła?
świetlnymi
Większość współczesnych profesjonalnych modeli pozwala używać zarówno światła naturalnego, jak i sztucznego.
Q 18Co dawniej pełniło w mikroskopie optycznym funkcję źródła światła?
zwierciadło
Obecnie tę rolę pełni najczęściej żarówka halogenowa.
Q 19Która śruba mikroskopu optycznego służy do wstępnej regulacji ostrości?
makrometryczna
Do precyzyjnego ustalenia ostrości służy w mikroskopie osobna śruba.
Q 20Która część mikroskopu optycznego koncentruje światło, formując z niego stożek?
kondensor
Skupione w ten sposób światło służy do naświetlania badanego obiektu.
przekładać je pojedynczo
Tę zdolność do manipulowania atomami uznano za niezwykłą cechę urządzenia.
Q 25Która część mikroskopu optycznego służy do formowania powiększonego obrazu pośredniego?
tubus
Sam obraz pośredni tworzą obiektywy, które zbierają światło pochodzące od przedmiotu.
Q 26Jaką cieczą można wypełnić przestrzeń między obiektywem a szkiełkiem nakrywkowym?
imersyjną
Ma ona współczynnik załamania ok. 1,5 i pozwala zwiększyć zdolność rozdzielczą mikroskopu.
Q 27Jakiego rzędu maksymalne powiększenia osiągają mikroskopy na światło widzialne?
1500×
Jeszcze mocniej powiększają przyrządy działające z użyciem spolaryzowanego promieniowania spoza zakresu widzialnego.
Q 28Jak określa się mikroskop optyczny, w którym światło pada na oglądany obiekt z góry?
odbiciowy
Światło może też padać z dołu i przechodzić przez badany obiekt.
Q 29Podstawą jakiej rewolucji stało się użycie mikroskopów elektronowych w technologii?
krzemowej
Bez sprawdzania jakości struktur wykonywanych w półprzewodnikach tak wielki postęp by się nie udał.
Q 30Z użyciem czego działają najlepsze mikroskopy optyczne, powiększające do ok. 3500×?
ultrafioletu
Promieniowanie stosowane w tych przyrządach jest dodatkowo spolaryzowane.