Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Mózg to najbardziej złożony narząd człowieka: miliardy neuronów, dwie pofałdowane półkule, komory i trzy chroniące go opony. W quizie sprawdzisz, co wiesz o budowie mózgowia, jego rozwoju, unaczynieniu i sposobie przetwarzania informacji. Część pytań dotyczy Phineasa Gage’a, którego wypadek z XIX wieku zmienił spojrzenie na rolę płatów czołowych.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Co zyskują półkule mózgu człowieka dzięki temu, że są pofałdowane?
większą powierzchnię
Fałdy tworzą na półkulach bruzdy i zakręty, a u człowieka półkule przykrywają całą resztę mózgu.
Q 02Uszkodzenie których płatów mózgu, jak pokazał przypadek Phineasa Gage’a, wpływa na osobowość?
czołowych
Wcześniej powszechnie uważano, że ta część mózgu nie odgrywa szczególnej funkcji w tworzeniu osobowości człowieka.
Q 03Czym wypełnione są komory mózgowe człowieka?
płynem mózgowo-rdzeniowym
Komory to pozostałość jamek zarodkowych pęcherzyków, które utrzymują się przez cały czas kształtowania się narządu.
Q 04Ile miliardów neuronów ma przeciętny mózg człowieka?
86
Każda z tych komórek łączy się średnio z 7 tys. innych poprzez synapsy.
Q 05Jak nazywają się sygnały elektryczne przekazywane w obrębie neuronu?
potencjały czynnościowe
W obrębie synapsy sygnał ma natomiast charakter chemiczny – przenosi go neuroprzekaźnik.
Q 06Jaki zawód wykonywał Phineas Gage, gdy doznał słynnego urazu mózgu?
kierownik budowy kolei
Urodził się w 1823 roku w hrabstwie Grafton, a zmarł 21 maja 1860 roku w San Francisco.
Q 07Jak brzmi łacińska nazwa właściwego mózgu, złożonego z dwóch półkul?
cerebrum
Im wyżej na drabinie filogenetycznej stoją kręgowce, tym silniej rozwinięte jest u nich przodomózgowie, z którego powstaje ta struktura.
Q 08Przy którym rodzaju pamięci w mózgu tworzą się nowe kolce dendrytyczne i synapsy?
długotrwałej
To przykład procesu, w którym przetwarzanie informacji prowadzi do zmian strukturalnych.
Q 09Do rozwoju jakiego kontrowersyjnego zabiegu mogły się przyczynić doniesienia o Phineasie Gage’u?
lobotomii
Metodę tę stosowano jako sposób leczenia zachowań aspołecznych; współcześnie uchodzi za zdyskredytowaną.
Q 10Z czego złożona jest biała istota rdzenna półkul mózgu?
włókien nerwowych
Istota szara, zwana korą mózgową, ma miąższość około 5 mm i obfituje w komórki zwojowe.
Q 11Który gruczoł leży na lejku będącym przedłużeniem dna komory trzeciej mózgu?
przysadka
Komora trzecia mieści się w międzymózgowiu, a leżący pod nią narząd należy do gruczołów wydzielania wewnętrznego.
Q 12Jaka struktura łączy w dolnej części obie półkule mózgu człowieka?
wielkie spoidło mózgowe
Poza tym miejscem półkule rozdziela głęboka bruzda podłużna.
Q 13Która struktura powstaje z tyłomózgowia w rozwoju mózgu człowieka?
móżdżek
Rdzeniomózgowie zamienia się z kolei w rdzeń przedłużony.
Jaką funkcję, obok amortyzowania wstrząsów, pełni płyn zawarty w pajęczynówce mózgu?
Q 21Który neurolog, opisując przypadek Phineasa Gage’a, przedstawił teorię kontrolowania emocji?
António Damásio
Historię Gage’a uznał on za jeden z historycznych kroków w badaniu biologicznych podstaw zachowania.
Q 22Jakim łacińskim słowem określa się zakręty na półkulach mózgu?
gyri
Zagłębienia między nimi to bruzdy, po łacinie sulci lub fissurae.
Q 23Ile kilogramów ważył pręt, który przebił czaszkę Phineasa Gage’a?
6
Stalowy pocisk miał 1 metr długości i ponad 3 cm średnicy, a po wylocie poszybował jeszcze blisko 30 metrów dalej.
Q 24W którym kraju Phineas Gage pracował przez siedem lat jako kierowca dyliżansu?
wyrównuje ciśnienie w czaszce
Pajęczynówka to druga z trzech opon; jest bardzo delikatna i nie ma w niej naczyń krwionośnych.
Q 15Który gruczoł wychodzi z międzymózgowia ku górze?
szyszynka
Ku dołowi z tej samej części mózgowia wyrasta natomiast lejek, będący przedłużeniem dna komory trzeciej.
Q 16Jakie narządy wytwarzają się z bocznych wypukleń mózgu pierwotnego?
oczy
Wypuklenia te mają kształt pęcherzyków, a z przodu mózgu pierwotnego tworzy się płat węchowy.
Q 17Która z opon mózgowych jest zarazem okostną czaszki?
twarda
To trzecia, ostatnia z opon; dzieli się na blaszkę zewnętrzną i blaszkę wewnętrzną.
Q 18Ile mililitrów wynosi średnia światowa objętość mózgu człowieka?
1350
Rozrzut jest duży – od 800 do 2000 ml – a wielkość ta jest istotnym parametrem antropologicznym.
Q 19Czyje imię nosi głęboka bruzda boczna półkul mózgu?
Sylwiusza
Bruzda ta przecina półkule od spodu i dzieli każdą z nich na 5 płatów, w tym płat brzeżny, czyli limbiczny.
Q 20O nasypaniu czego zapomniał Phineas Gage tuż przed feralną eksplozją ładunku?
piasku
Otwór w skale napełniano prochem strzelniczym, a po zasypaniu ubijano całość stalowym prętem; wybuch wywołało zapewne uderzenie lub iskra.
Chile
Jeździł na trasie Valparaiso–Santiago, a wcześniej, w 1850 roku, przez rok podróżował jako obwoźna atrakcja z P.T. Barnumem.
Q 25W którym stanie USA leży miasteczko Cavendish, koło którego pracował Phineas Gage?
Vermont
To tam 13 września 1848 roku doszło do eksplozji, po której stalowy pręt przebił mu czaszkę.
Q 26Jakie efekty trzeba, zdaniem Rogera Penrose’a, uwzględnić w opisie procesów na synapsach?
kwantowe
W przetwarzaniu informacji na synapsach biorą udział skomplikowane cząsteczki organiczne, m.in. receptory, neuroprzekaźniki i hormony.
Q 27Z połączenia których dwóch tętnic powstaje tętnica podstawna mózgowia?
kręgowych
Tętnice zaopatrujące mózgowie łączą się na jego podstawie w koło tętnicze mózgu.
Q 28Który pierwotny pęcherzyk mózgowy zarodka nie dzieli się na pęcherzyki wtórne?
śródmózgowie
W jego skład wchodzą pokrywa oraz konary mózgu, a pozostałe pęcherzyki pierwotne dzielą się dalej na wtórne.
Q 29Jaki charakter ma przetwarzanie informacji w neuronie w obszarze za wzgórkiem aksonu?
cyfrowy
Przed wzgórkiem aksonu sygnały na błonie komórkowej są przetwarzane w sposób analogowy.
Q 30Który ludzki gen odgrywa istotną rolę w warunkowaniu wielkości mózgu?
ASPM
Rozmiar tego narządu jest prawie całkowicie uwarunkowany czynnikami genetycznymi.