Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Przez ponad 28 lat Mur Berliński dzielił miasto i był jednym z najbardziej wymownych symboli zimnej wojny. Betonowe płyty, wieże strażnicze i pas kontrolny oddzielały Berlin Zachodni od Berlina Wschodniego i reszty NRD. Ten quiz sprawdza wiedzę o budowie muru, reakcjach Zachodu, ucieczkach i ofiarach, a także o listopadowej nocy 1989 roku, gdy otwarto przejścia graniczne. Nie zabrakło polskich wątków i pytań o to, co zostało z muru do dziś.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jak propaganda NRD eufemistycznie nazywała Mur Berliński?
Antyfaszystowski wał ochronny
W rzeczywistości zabezpieczenia graniczne skierowane były głównie przeciwko własnym obywatelom, a o masowych ucieczkach w NRD publicznie nie mówiono.
Q 02Po przeszło ilu latach istnienia upadł Mur Berliński?
28
Stało się to w nocy z czwartku na piątek, choć władze NRD już od października przygotowywały kontrolowane otwarcie granicy.
Q 03Kto pchnął kostki domina symbolizujące mur w 20. rocznicę jego upadku, 9 listopada 2009 roku?
Lech Wałęsa
Klocek ustawiony pod Reichstagiem, od którego zaczęła się kaskada, poświęcono „Solidarności”.
Q 04Który przywódca NRD jako pierwszy użył słowa „mur” – na dwa miesiące przed jego budową?
Walter Ulbricht
Stało się to 15 czerwca 1961 roku na konferencji prasowej w Berlinie Wschodnim, w odpowiedzi na pytanie zachodnioniemieckiej dziennikarki Annamarie Doherr.
Q 05Jakie miano zyskały stacje w Berlinie Wschodnim, które pociągi z Zachodu mijały bez zatrzymania?
Stacje-widma
Perony zablokowano tak, że wsiadanie i wysiadanie było niemożliwe; postój pozostał jedynie na dworcu Friedrichstraße, gdzie urządzono przejście graniczne.
Q 06Kto wystąpił na konferencji prasowej, która 9 listopada 1989 r. dała sygnał do otwarcia muru?
Günter Schabowski
Konferencję transmitowano na żywo w radiu i telewizji, a polityk nie uczestniczył wcześniej w obradach, na których poprawiano projekt ustawy o wyjazdach.
Q 07O jakich zwierzętach ze strefy śmierci muru opowiada polsko-niemiecki dokument z 2009 roku?
Królikach
Film nominowano do Oscara w kategorii najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny.
Q 08Co było przyczyną I kryzysu berlińskiego w 1948 roku?
Blokada Berlina przez ZSRR
Był to pierwszy poważniejszy kryzys zimnej wojny, a podzielone miasto stało się głównym polem rozgrywek służb szpiegowskich obu bloków.
Q 09Przez który zabytek otwarto przejście 22 grudnia 1989 r. w obecności kanclerza RFN i premiera NRD?
Brama Brandenburska
Dwa dni później, od północy 24 grudnia, obywatele RFN i mieszkańcy Berlina Zachodniego mogli po raz pierwszy wjechać do NRD bez wizy.
Q 10Którą symfonię Beethovena wykonano w Berlinie w Boże Narodzenie 1989 r. po upadku muru?
Dziewiątą
Finałową „Odę do radości” przekształcono tego wieczoru w „Odę do wolności”.
Q 11Który wiceprezydent USA spotkał się 19 sierpnia 1961 roku w Berlinie Zachodnim z generałem Clayem?
Lyndon Johnson
Prezydent Kennedy wysłał wtedy do miasta trasą tranzytową także dodatkowy oddział liczący 1500 żołnierzy.
Q 12Jak 22 sierpnia 1961 roku zginęła Ida Siekmann, pierwsza ofiara Muru Berlińskiego?
Wyskakując przez okno
Otwory w domach stojących na samej granicy wkrótce zamurowano, a po przesiedleniu mieszkańców budynki te zburzono.
Q 13Który burmistrz Berlina Zachodniego energicznie protestował w 1961 roku przeciw budowie muru?
Willy Brandt
Kanclerz Konrad Adenauer ograniczył się do radiowego apelu o spokój i rozsądek, a do podzielonego miasta przyjechał dopiero po dwóch tygodniach.
Q 21Po ile czołgów USA i ZSRR stanęło naprzeciw siebie przy Checkpoint Charlie jesienią 1961 r.?
10
Do konfrontacji doszło na skutek nieporozumień; już następnego dnia obie grupy odwołano, bo żadna ze stron nie chciała ryzykować wojny atomowej.
Q 22Ile udanych ucieczek do Berlina Zachodniego lub RFN zorganizowano w latach 1961–1989?
5075
W tej liczbie mieściły się 574 dezercje; sam temat masowych ucieczek nie był w NRD poruszany publicznie.
Q 23Przy której berlińskiej ulicy 13 czerwca 1990 roku rozpoczęto oficjalną rozbiórkę muru?
Bernauer Straße
Rozbiórkę muru dzielącego miasto oficjalnie zakończono 30 listopada 1990 roku, a reszta zabezpieczeń zniknęła do listopada 1991.
Q 14Który dyrygent uczcił upadek Muru Berlińskiego koncertem w Boże Narodzenie 1989 roku?
Leonard Bernstein
Koncert odbył się w berlińskim teatrze Schauspielhaus, czyli w dzisiejszej filharmonii Konzerthaus.
Q 15Kto z ramienia kierownictwa SED odpowiadał politycznie za planowanie i realizację budowy muru?
Erich Honecker
Był wtedy sekretarzem Komitetu Centralnego do spraw bezpieczeństwa; po latach zasiadł na ławie oskarżonych w procesach strzelców przy murze.
Q 16Przy której ulicy 9 listopada 1989 r. o 21:20 pozwolono obywatelom NRD przejść na Zachód?
Bornholmer Straße
Kontrolowano przy tym dowody osobiste, a niektóre unieważniano, co oznaczało jednocześnie pozbawienie obywatelstwa NRD.
Q 17Czym zwieńczono główną ścianę Muru Berlińskiego, aby utrudnić uciekinierom chwytanie się?
Betonową rurą
Elementy tej ściany miały 3,75 m wysokości, a przed nią od strony Berlina Zachodniego leżał jeszcze kilkumetrowy pas ziemi należący do NRD.
Q 18Którego dnia 1949 roku utworzono Niemiecką Republikę Demokratyczną?
7 października
Republika Federalna Niemiec powstała miesiąc wcześniej, we wrześniu, z połączenia trzech zachodnich stref okupacyjnych zwanych Trizonią.
Q 19Kto 6 lutego 1989 roku został ostatnią ofiarą śmiertelnych strzałów przy Murze Berlińskim?
Chris Gueffroy
Miesiąc później Winfried Freudenberg zginął wskutek defektu balonu – był to ostatni wypadek śmiertelny na granicy wewnątrzniemieckiej.
Q 20Ile osób opuściło NRD w latach 1949–1961, zanim zamknięto granicę w Berlinie?
2,6 mln
Tylko w pierwszych dwóch tygodniach sierpnia 1961 roku wyemigrowały 47 433 osoby – często młode i wykształcone, co zagrażało gospodarce planowej.
Q 24Pod jakim wezwaniem był kościół przy murze wysadzony w powietrze 28 stycznia 1985 roku?
Pojednania
Na fundamentach jego prezbiterium stanęła później owalna kaplica z ubitej gliny, otwarta 9 listopada 2000 roku.
Q 25Który podpułkownik bez rozkazu otworzył swoje przejście graniczne wieczorem 9 listopada 1989 r.?
Harald Jäger
Zastępca dowódcy przejścia obawiał się o bezpieczeństwo podległych mu żołnierzy, dlatego wstrzymał również kontrolę paszportów.
Q 26Po ilu godzinach od zamknięcia granicy w 1961 r. pojawiły się na niej patrole aliantów?
20 godzin
Oficjalny sprzeciw wobec radzieckiego komendanta miasta i protesty dyplomatyczne w Moskwie nadeszły jeszcze później – te drugie przez wymogi formalne.
Q 27Gdzie, oprócz Berlina, sprzedawano w 1990 roku na licytacjach fragmenty muru z malowidłami?
Monte Carlo
Pod młotek trafiały płyty z wymalowanymi motywami artystycznymi, podczas gdy resztę umocnień systematycznie rozbierano.
Q 28Która eksklawa Berlina Wschodniego znalazła się po zachodniej stronie Muru Berlińskiego?
Trójkąt Lenne
1 lipca 1988 roku część tego terenu przyłączono do Berlina Zachodniego w drodze wymiany gruntów; podobne eksklawy likwidowano w ten sam sposób.
Q 29Dziennikarz której agencji zapytał 9 listopada 1989 r. o 18:53 o nową ustawę o podróżach w NRD?
ANSA
Pytanie zadał Ricardo Ehrman z włoskiej agencji; odpowiedź była długa i skomplikowana, a nowe przepisy paszportowe pojawiły się w niej dopiero na końcu.
Q 30Po jakim kursie przed budową muru wymieniano na czarnym rynku marki zachodnie na wschodnie?
1:4
Za tanio kupione marki wschodnie nabywano w Berlinie Wschodnim żywność i nieliczne towary wysokiej jakości, co dodatkowo osłabiało tamtejszą gospodarkę.