Getting your questions ready
Getting your questions ready
Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Narzędzia towarzyszą człowiekowi od zarania dziejów: najpierw były to kije, kamienie i kości, potem wyroby z brązu i żelaza, a dziś zmechanizowane elektronarzędzia i wyposażenie obrabiarek. W tym quizie sprawdzisz, co wiesz o podziale narzędzi, epokach ich rozwoju oraz o jednym z najstarszych narzędzi w ogóle — młotku, który ma zaskakująco wiele odmian: od ciesielskiego i szewskiego po neurologiczny i sędziowski. Pytania mają różny poziom trudności — od podstaw po szczegóły dla prawdziwych majsterkowiczów.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jaką literę przypomina kształtem młotek?
T
„Daszek” litery odpowiada obuchowi, a jej pionowa kreska trzonkowi — to dwa podstawowe elementy młotka.
Q 02Do czego służy najczęściej młotek kuchenny, zwany tłuczkiem?
rozbijania mięsa
Jego niewielki obuch z drewna lub aluminium ma ryflowane albo żeberkowane powierzchnie robocze.
Q 03Jak inaczej nazywa się narzędzia z napędem elektrycznym, takie jak wiertarka?
elektronarzędzia
Według rodzaju napędu narzędzia dzieli się na ręczne i zmechanizowane; do tych drugich należy też młot pneumatyczny.
Q 04Z jakiego materiału zwykle wykonany jest trzonek młotka?
drewna
Wyjątkiem jest młotek spawacza, wykonany w całości ze stali, którego trzonek bywa robiony z grubych drutów zbrojeniowych.
Q 05W jakiej dziedzinie używa się pojęcia „narzędzie zbrodni”?
kryminalistyce
Słowo to ma wiele znaczeń: w ekonomii odpowiadają mu środki produkcji, a w matematyce kalkulator.
Q 06Do łamania czego służy przede wszystkim młotek murarski?
cegieł
Jest zwykle nieco większy od tradycyjnego młotka i służy też do kruszenia i pobijania twardych materiałów budowlanych.
Q 07Z jakich części zwierząt wykonywano narzędzia w epoce kamienia?
kości i rogów
Obok surowców zwierzęcych w tej epoce wykorzystywano także drewno i kamień.
Q 08W jakiej postaci używano najwcześniejszych narzędzi, takich jak kije, kamienie i kości?
naturalnej
Dopiero później zaczęto nadawać narzędziom formy lepiej dostosowane do potrzeb, a z czasem zróżnicowały się one ogromnie według rzemiosł.
Q 09Z czego wykonany jest obuch młotka blacharskiego?
twardej gumy
Uderzenie takim młotkiem na ogół nie uszkadza powłok lakierniczych, dlatego służy on do kształtowania blachy i do prac z kruchą kostką brukową.
Q 10Jaki rodzaj energii gromadzi ciężki obuch młotka podczas zamachu?
kinetyczną
Energia zgromadzona podczas stosunkowo długiego zamachu jest przekazywana uderzonemu obiektowi w bardzo krótkim czasie.
Q 11Który młotek, podobny do murarskiego, ma jeden koniec zaostrzony i służy do rozbijania skał?
geologiczny
Drugi koniec jego obucha jest płaski, a samo narzędzie służy również do pobierania próbek materiału skalnego.
Q 12Co jest jednym z kryteriów podziału procesów cywilizacyjnych na epoki?
rodzaj materiałów na narzędzia
Stąd nazwy epok: kamienia, brązu i żelaza; każda z nich zaczyna się wraz z upowszechnieniem nowego tworzywa.
Q 13Czym na ogół wzmocnione jest połączenie trzonka młotka z obuchem?
klinem
Wielkością charakteryzującą młotki jest masa obucha, np. 150 g dla typowego młotka ślusarskiego.
Q 21Z czego wykonany jest obuch młotka stolarskiego?
twardego drewna
Taki obuch nie niszczy pobijanego narzędzia, na przykład dłuta lub przecinaka.
Q 22Około którego roku zaczęto stosować narzędzia miedziane i brązowe?
2000 p.n.e.
Rodzaj materiału używanego na narzędzia jest jednym z kryteriów podziału dziejów cywilizacji na epoki kamienia, brązu i żelaza.
Q 23Do usuwania czego służy lekki, ostro zakończony młotek spawacza?
szlaki po spawaniu
Jego trzonek często wykonuje się z grubych drutów zbrojeniowych, których nierówności poprawiają chwyt przez rękawicę.
Q 14Czym, z punktu widzenia mechaniki, jest większość prostych narzędzi?
maszynami prostymi
Narzędzie pozwala wykonać to, czego przeciętny człowiek nie zrobiłby samymi rękoma, albo ułatwia to, co potrafi zrobić sam.
Q 15Jak nazywa się narzędzia stanowiące wyposażenie maszyny, np. obrabiarki?
maszynowe
Według dostosowania do zadań narzędzia dzieli się na uniwersalne i specjalne, a według napędu na ręczne i zmechanizowane.
Q 16Do wbijania gwoździ w jaki miękki materiał przystosowany jest młotek szewski?
skórę
Jego powierzchnia uderzająca jest wypukła, a zamiast ściętego końca obuch ma wygięte „łapki” do wyciągania gwoździ.
Q 17Na co, według definicji, narzędzie oddziałuje bezpośrednio w procesie pracy?
przedmiot pracy
Narzędzie może stanowić wyposażenie zarówno człowieka, jak i maszyny.
Q 18Jakie narzędzia stanowią specjalną, odrębną grupę w klasyfikacji narzędzi?
pomiarowe
Pozostałe nazywa się m.in. od rodzaju obróbki, profesji użytkownika lub obrabianego materiału, np. do metalu albo do drewna.
Q 19Jak inaczej nazywa się tradycyjny młotek do prac mechanicznych?
ślusarski
Zegarmistrz oprócz takiego zwykłego młotka używa jeszcze kilku innych, m.in. mosiężnego do prostowania blach i prętów.
Q 20Co może znajdować się w wyżłobieniu obucha młotka ciesielskiego, by przytrzymać gwóźdź?
magnes
Zamiast ściętego końca obuch tego młotka ma dwa zęby, z których jeden wygląda jak złamany; służą one do wyciągania gwoździ i podważania.
Q 24Około którego roku weszły w użycie narzędzia żelazne?
1000 p.n.e.
Wcześniej, w epoce kamienia, narzędzia wykonywano z kamienia, drewna oraz kości i rogów zwierząt.
Q 25Od czego nazywane są narzędzia tokarskie, frezerskie i kuźnicze?
rodzaju obróbki
Od profesji użytkownika nazywa się z kolei narzędzia ślusarskie, szewskie, krawieckie, kominiarskie, stolarskie i ciesielskie.
Q 26Jaką masę osiągają największe ręczne młoty?
20 kg
Na drugim biegunie są miniaturowe młotki jubilerskie o niewielkiej masie oraz lekkie młotki turystyczne z gumowym obuchem.
Q 27Jak nazywa się młot z długim trzonkiem i ostrym obuchem, służący do rozbijania pieńków?
młotoklin
Wbija się go dużym młotem o masie co najmniej 5 kg, tak by rozrywać drewno wzdłuż słojów.
Q 28Który gatunek makaków posługuje się narzędziami?
makaki krabożerne
Narzędziami posługują się też szympansy oraz kapucynki brodate z Ameryki Południowej.
Q 29Jak inaczej nazywa się miniaturowy młotek jubilerski?
cyzelerski
Ma bardzo niewielką masę; dla porównania typowy młotek ślusarski waży około 150 g.
Q 30Jak nazywa się drewniany młotek rzeźbiarski z walcowatym obuchem?
knypel
Obuch w kształcie walca jest zamocowany współosiowo z trzonkiem, a narzędzie służy do pobijania dłuta rzeźbiarskiego.