Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Ocean Arktyczny to najmniejszy i najpłytszy ocean na Ziemi, przez większą część roku skuty lodem. Otaczają go lądy Eurazji i Ameryki Północnej, a jego dno przecinają podwodne grzbiety. W quizie sprawdzisz wiedzę o basenach, prądach morskich i klimacie Arktyki, a także o żegludze, surowcach i sporach o te wody. Nie zabraknie też pytań o Przejście Północno-Zachodnie i polarników, którzy szukali go przez stulecia.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Co wyróżnia Ocean Arktyczny na tle pozostałych oceanów Ziemi?
Najmniejsza powierzchnia
To także najpłytszy, a być może również najmłodszy ocean na Ziemi; dawniej uznawano go za część Atlantyku.
Q 02Między Ameryką Północną a którym kontynentem rozciąga się Ocean Arktyczny?
Eurazją
Wody tego oceanu otaczają północny kraniec globu, a jego polską nazwę oficjalnie zatwierdziła Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych.
Q 03Dzięki jakim statkom arktyczne szlaki żeglugowe są dostępne mimo skucia lodem?
Lodołamaczom
Ocieplenie klimatu może sprawić, że w niedalekiej przyszłości oba szlaki będą wolne od lodu.
Q 04Która cieśnina łączy Ocean Arktyczny z Oceanem Spokojnym?
Beringa
Tą drogą odbywa się wymiana wody między oboma oceanami.
Q 05Czego głównym źródłem dla reszty globu jest Arktyka?
Zimnego powietrza
Masy te nieustannie wędrują na południe i w średnich szerokościach geograficznych spotykają się z cieplejszymi.
Q 06Które miasto, obok Archangielska, jest największym portem na wybrzeżu Oceanu Arktycznego?
Murmańsk
Oba największe porty tego oceanu to miasta rosyjskie.
Q 07Kto jako pierwszy przepłynął w całości Przejście Północno-Zachodnie w latach 1903–1906?
Roald Amundsen
Pokonał trasę w kilku etapach, a później zdobył także biegun południowy.
Q 08Które państwo uważa Przejście Północno-Zachodnie za własne wody terytorialne?
Kanada
Stany Zjednoczone uznają ten szlak za wody międzynarodowe, dlatego jego status prawny pozostaje sporny.
Q 09Dlaczego Ocean Arktyczny jest tak ważny dla żeglugi transoceanicznej?
To najkrótsza droga z Europy nad Pacyfik
Prowadzą tędy dwa szlaki żeglugowe, oba przez większą część roku skute lodem.
Q 10Który kanał, ukończony w 1914 roku, odebrał znaczenie Przejściu Północno-Zachodniemu?
Panamski
Kanał dał statkom łatwiejszą trasę z Atlantyku na Pacyfik, więc arktyczny szlak nie nabrał komercyjnego znaczenia.
Q 11Kto dowodził statkami „Erebus” i „Terror”, które w 1846 roku utknęły w arktycznym lodzie?
John Franklin
Statki uwięzły u zachodniego wybrzeża Wyspy Króla Williama, a załoga opuściła je w 1848 roku.
Q 12Przynależność którego miejsca w Arktyce jest szczególnym przedmiotem sporu międzynarodowego?
Bieguna północnego
Stawką sporu o podział tych wód są duże złoża ropy naftowej, gazu ziemnego i rud wielu metali.
Q 13W połowie którego wieku Ocean Arktyczny może być latem wolny od lodu według modeli klimatu?
XXI
Brak lodu na całym oceanie mógłby się wtedy utrzymywać przez kilka letnich miesięcy.
Q 21Kto w 1831 roku jako pierwszy ustalił położenie północnego bieguna magnetycznego?
James Clark Ross
Dokonał tego podczas zimowania wyprawy dowodzonej przez jego stryja, która wyruszyła na statku „Victory”.
Q 22Który Brytyjczyk jako pierwszy potwierdził istnienie Przejścia Północno-Zachodniego?
Robert McClure
W latach 1850–1853 przebył trasę z zachodu na wschód częściowo na statku, a częściowo na saniach.
Q 23Jaką długość ma silnie rozwinięta linia brzegowa Oceanu Arktycznego?
45 389 km
Wśród licznych zatok tego oceanu na czele stoi Zatoka Hudsona.
Q 14Jaką powierzchnię ma w przybliżeniu okrągły basen głównej części Oceanu Arktycznego?
14 056 000 km²
Basen ze wszystkich stron otaczają masy lądowe, a w jego skład wchodzi też szeroki szelf na północ od wschodniej Syberii.
Q 15Jaka jest letnia pogoda w klimacie subpolarnym nad Oceanem Arktycznym?
Wilgotna i mglista
Latem zdarzają się tam słabe burze śnieżne i deszcze, a stabilne warunki i czyste niebo przynosi dopiero późna jesień.
Q 16Który słynny żeglarz podjął się w 1776 roku znalezienia Przejścia Północno-Zachodniego?
James Cook
Szukał szlaku od strony zachodniej, żeglując wzdłuż wybrzeży Alaski, aż masy lodu zmusiły go do odwrotu.
Q 17Który podwodny grzbiet dzieli centralną część Oceanu Arktycznego na dwa baseny?
Łomonosowa
Grzbiet biegnie od Wyspy Ellesmere’a do Wysp Nowosyberyjskich i rozdziela baseny Euroazjatycki oraz Amerazjatycki.
Q 18Co w 1611 roku zrobiła zbuntowana załoga z odkrywcą Henrym Hudsonem?
Zostawiła go na małej łódce
Razem z nim na łódce znaleźli się jego syn i kilku popleczników; słuch o nich zaginął.
Q 19Wir którego morza krąży w zachodniej części Oceanu Arktycznego?
Beauforta
Morze to leży w basenie oceanicznym, podobnie jak Morze Baffina, a nie na szelfie.
Q 20Który prąd morski powoduje największy odpływ wody z Oceanu Arktycznego?
Wschodniogrenlandzki
Wewnątrz oceanu wodę i lód przenosi z kolei Prąd Transarktyczny.
Q 24Producentem jakiego trunku był Felix Booth, sponsor wyprawy arktycznej z 1829 roku?
Ginu
Na cześć fundatora nazwano Boothia ląd odkryty po zachodniej stronie Cieśniny Księcia Regenta.
Q 25Do czego pod względem budowy geologicznej należy Zatoka Hudsona?
Kontynentu północnoamerykańskiego
Dlatego zaliczanie tej zatoki, podobnie jak Basenu Baffina, do Oceanu Arktycznego jest tylko umowne.
Q 26Częścią jakiej struktury geologicznej są wyspy Archipelagu Arktycznego?
Tarczy kanadyjskiej
Te same wyspy oddzielają Basen Baffina od Basenu Kanadyjskiego, a Zatokę Hudsona od pozostałych części oceanu.
Q 27Która rada wydała w 2009 roku raport o żeglownych szlakach Przejścia Północno-Zachodniego?
Arktyczna
Szlaki wskazano na podstawie badań lodu morskiego; z powodu lodu i płycizn w cieśninach żeglownych dróg jest tylko kilka.
Q 28Przez którą cieśninę biegnie granica Oceanu Arktycznego z Atlantykiem koło Ziemi Baffina?
Davisa
Dalej granica prowadzi przez Islandię i południowy Spitsbergen aż do Przylądka Północnego.
Q 29Który grzbiet na dnie Oceanu Arktycznego łączy się z Grzbietem Alpha?
Mendelejewa
Oba grzbiety ciągną się między Wyspą Ellesmere’a a Wyspą Wrangla i są mniej wyraźne niż główny grzbiet dzielący ocean.
Q 30Na Basen Kanadyjski i który jeszcze dzieli się Basen Amerazjatycki w Oceanie Arktycznym?
Makarowa
Podział wyznaczają dwa równoległe podwodne grzbiety, a sam Basen Amerazjatycki ma głębokość w okolicach 4000 m.