Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Pomiar to porównanie wartości wielkości z jej jednostką miary. Fizyka klasyczna i kwantowa opisują go jednak zupełnie inaczej: w mikroświecie sam przyrząd wpływa na badane zjawisko. Quiz sprawdza, co wiesz o rodzajach pomiarów, o pomiarze kwantowym oraz o układzie SI: jego historii, jednostkach podstawowych i pochodnych, a także przedrostkach.
Wszystkie 28 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Na jakim systemie miar oparto Międzynarodowy Układ Jednostek Miar?
metrycznym
Układ jest znormalizowany, a po zatwierdzeniu był jeszcze modyfikowany.
Q 02Ile jednostek podstawowych zawiera układ SI?
7
Ostatnia z nich dołączyła do tej klasy dopiero po XIV Generalnej Konferencji Miar.
Q 03Jak nazywa się pomiar, który dostarcza wyniki bez przerw, a nie co pewien czas?
ciągły
Wyniki takiego pomiaru mogą być dostępne na bieżąco albo z pewnym opóźnieniem.
Q 04Na jakie jednostki, oprócz podstawowych, dzielą się jednostki układu SI?
pochodne
Do tej drugiej grupy należy na przykład wat, oznaczany literą W, a także dioptria.
Q 05Czym kontroluje się poziom oleju w samochodzie w typowym przykładzie pomiaru dyskretnego?
bagnetem
Do tego samego rodzaju pomiarów należy mierzenie temperatury ciała termometrem lekarskim.
Q 06Co, według współczesnej fizyki, uzyskuje się w wyniku pomiaru?
informację o własnościach obiektu
Fizyka opisuje pomiar jako proces zachodzący w czasie i przestrzeni, w którym przyrząd pomiarowy oddziałuje z badanym obiektem.
Q 07Prawa której fizyki opisują z pewną dokładnością pomiar w świecie makroskopowym?
klasycznej
W świecie mikroskopowym oddziaływanie przyrządu z obiektem wygląda zupełnie inaczej i wymaga innego opisu.
Q 08Z którego języka pochodzi nazwa, od której utworzono skrót SI?
francuskiego
Pełna nazwa to Système international d’unités, czyli Międzynarodowy Układ Jednostek Miar.
Q 09Za pomocą których jednostek wyraża się w układzie SI przyspieszenie?
metra i sekundy
Przyspieszenie nie ma jednostki o własnej nazwie, w odróżnieniu na przykład od mocy, mierzonej w watach.
Q 10Który przyrząd podaje wyniki nieprzerwanie, ale z opóźnieniem wobec zmian temperatury?
termometr pokojowy
Na bieżąco wynik pokazuje natomiast wskaźnik prędkości w pojeździe mechanicznym.
Q 11Która jednostka, określająca liczność materii, dołączyła do podstawowych w 1971 r.?
mol
Decyzja zapadła po obradach XIV Generalnej Konferencji Miar.
Q 12Co znaczy łacińskie słowo „discretus”, od którego pochodzi nazwa pomiaru dyskretnego?
oddzielny
Chodzi o pomiar, który dostarcza wyniki w sposób nieciągły.
Q 13Jako co wyraża się miarę wielkości fizycznej, mając jednostkę miary i wartość liczbową?
iloczyn
Mierzyć to inaczej mówiąc porównywać wartość danej wielkości z jej jednostką miary.
Q 14Która zasada wymaga, by atom przy przeskoku kwantowym emitował lub pochłaniał foton?
Q 21W których naukach pomiar definiuje się jako wyrażoną ilościowo redukcję niepewności?
aktuarialnych
Tę samą definicję stosuje się w zarządzaniu ryzykiem; redukcja niepewności opiera się na jednej lub więcej obserwacjach.
Q 22Która własność mikroobiektów sprawia, że przyrząd istotnie wpływa na przebieg zjawiska?
dualizm
W mechanice kwantowej procesu pomiaru nie da się oddzielić od wpływu przyrządu na badane zjawisko.
Q 23Od którego roku w Polsce obowiązuje układ SI?
1966
Dokładna data to 31 grudnia, czyli ostatni dzień tego roku kalendarzowego.
zachowania energii
Zamiast fotonu atom może też oddać lub przyjąć jakąkolwiek inną postać energii.
Q 15Wzdłuż którego południka mierzono odległość od równika do bieguna, by zdefiniować metr?
paryskiego
Definicję przyjęto we Francji w 1791 r.: metr miał być jedną dziesięciomilionową tej długości.
Q 16Która wielkość elektronu zmienia się po zderzeniu z fotonem zgodnie z zasadą nieoznaczoności?
pęd
Skoro stan obiektu ulega zmianie, wpływ wywierany na niego podczas pomiaru trzeba uznać za istotny.
Q 17W którym roku Generalna Konferencja Miar zatwierdziła Międzynarodowy Układ Jednostek Miar?
1960
Stało się to na XI konferencji, a układ był później jeszcze modyfikowany.
Q 18Światłem o jakiej częstości trzeba „oświetlić” elektron, aby określić jego położenie?
możliwie wysokiej
Taki pomiar nie jest obojętny dla cząstki: foton zderza się z nią i zmienia jej stan.
Q 19Czego, inaczej niż pomiar rozumiany potocznie, nie wymaga pomiar kwantowy?
udziału człowieka
Wystarczy jakikolwiek detektor, który ma wpływ na zjawisko kwantowe; wiąże się to z dekoherencją środowiskową.
Q 20Jaką literą oznacza się pionową polaryzację liniową światła przepuszczanego przez polaryzator?
V
Gdy foton przejdzie przez taki polaryzator, stan jego polaryzacji jest precyzyjnie określony i zapisywany jako |V>.
Q 24W którym roku amper, kelwin i kandela zostały uznane za jednostki podstawowe?
1954
Dołączyły one do trzech jednostek mechanicznych używanych już od XIX wieku.
Q 25Czyje nazwisko nosi typ pomiaru kwantowego, którego powtórzenie daje ten sam wynik?
von Neumanna
Po takim pomiarze stan układu jest taki, by ten konkretny wynik był deterministyczny.
Q 26Z jakim prawdopodobieństwem foton spolaryzowany pionowo przejdzie przez filtr kołowy?
50%
Jeśli foton zostanie przepuszczony, jego polaryzacja będzie już kołowa prawoskrętna, a stan kwantowy zapisze się jako |R>.
Q 27Który organ wydał w Polsce 5 czerwca 2020 r. rozporządzenie o legalnych jednostkach miar?
Rada Ministrów
Akt ogłoszono w Dzienniku Ustaw z 2020 r. pod pozycją 1024.
Q 28W którym roku radian i steradian przestały być jednostkami uzupełniającymi układu SI?
1995
Zmianę przyjęto w październiku na XX konferencji; obie jednostki włączono wtedy do innej klasy.