Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Projekt Manhattan to tajny amerykański program badawczy z czasów II wojny światowej, który doprowadził do zbudowania pierwszej bomby atomowej. Zaczął się od odkrycia rozszczepienia jądra atomu i skromnych prac marynarki nad napędem okrętów. Quiz sprawdza wiedzę o ludziach, miejscach i liczbach: od Los Alamos i Oak Ridge po pustynię w Nowym Meksyku, gdzie w lipcu 1945 roku przeprowadzono test Trinity. Są tu pytania łatwe i takie, na które odpowie tylko pasjonat historii nauki.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Kto kierował opracowaniem konstrukcji bomby atomowej w laboratorium Los Alamos?
Robert Oppenheimer
Tajne laboratorium w Los Alamos przejęło rolę głównego ośrodka badań całego programu.
Q 02Jak nazywała się bomba atomowa zdetonowana 9 sierpnia 1945 roku nad Nagasaki?
Fat Man
Miała tę samą konstrukcję co ładunek wypróbowany wcześniej na pustyni w Nowym Meksyku.
Q 03Kto wraz z Leó Szilárdem skierował do prezydenta USA słynny list w sprawie broni jądrowej?
Albert Einstein
List wzywał Stany Zjednoczone do rozpoczęcia programu konstrukcji broni jądrowej. Raport Rossa Gunna o napędzie okrętów podwodnych powstał cztery miesiące wcześniej.
Q 04Którego dnia 1945 roku przeprowadzono test Trinity, pierwszą próbę broni atomowej?
16 lipca
Kryptonim, po polsku Trójca, nadał kierownik laboratorium, w którym powstała bomba.
Q 05Który generał był szefem Projektu Manhattan?
Leslie Groves
W sierpniu 1944 roku powołał pięcioosobowy komitet, który miał określić możliwości niedestrukcyjnego użycia energii atomowej.
Q 06Co sprawiło, że eksplozję w teście Trinity opóźniono z godziny 2:00 do 5:30?
deszcz i burza
Obawiano się większego opadu promieniotwórczego i tego, że błyskawice odpalą ładunek w niekontrolowany sposób.
Q 07Jaki pierwiastek był głównym materiałem rozszczepialnym ładunku z testu Trinity?
pluton
Masę krytyczną uzyskiwano przez implozję, która kilkukrotnie zwiększała gęstość stałego rdzenia.
Q 08Który nowojorski uniwersytet był jednym z trzech ośrodków badań Projektu Manhattan?
Columbia
Pozostałe dwa ośrodki działały na Uniwersytecie Chicagowskim i Uniwersytecie Kalifornijskim.
Q 09Bombardowanie jakimi cząstkami powoduje rozszczepienie jąder izotopu uranu 235U?
neutronami
Największym wyzwaniem było wydzielenie tego lżejszego izotopu z naturalnego uranu.
Q 10Jak nazwano zielonkawe szkliwo powstałe ze stopionego piasku po teście Trinity?
trynityt
Radioaktywne szkliwo leżało rozrzucone wokół krateru w promieniu około 300 metrów.
Q 11Jak nazwano bombę zdetonowaną podczas testu Trinity w lipcu 1945 roku?
Gadget
Kryptonim samego eksperymentu, Trinity, znaczy po angielsku Trójca.
Q 12Kto wraz z Fritzem Strassmannem odkrył w 1938 roku rozszczepienie jądra atomu?
Otto Hahn
Wiadomość o możliwości uwolnienia gigantycznej ilości energii wywołała ekscytację naukowców na całym świecie.
Q 13W którym stanie leży Oak Ridge, gdzie separację izotopu uranu wdrożono na masową skalę?
Tennessee
Wykorzystano tam wyniki prac prowadzonych wcześniej na małą skalę w Filadelfii.
Q 14Co według oficjalnego komunikatu dla prasy eksplodowało w dniu testu Trinity?
Q 21Ile metrów wysokości miała stalowa wieża, na której umieszczono ładunek w teście Trinity?
30
Wieża z platformą na szczycie miała odtworzyć warunki, w których bomba zrzucona z samolotu eksploduje nad celem.
Q 22Jakim pojazdem Enrico Fermi pojechał do punktu zero kilka godzin po teście Trinity?
czołgiem
Fizycy chcieli naocznie sprawdzić efekty eksplozji; w wyprawie użyto dwóch takich pojazdów.
Q 23Co pozostało ze stalowej wieży po wybuchu ładunku w teście Trinity?
fragmenty żelbetowych fundamentów
Ładunek spoczywał na platformie na szczycie tej konstrukcji.
magazyny amunicji
Komunikat zapewniał też, że przypadkowa eksplozja nie spowodowała żadnych ofiar w ludziach.
Q 15W którym roku główny ośrodek badań Projektu Manhattan przeniesiono do Los Alamos?
1943
Laboratorium działało w tajemnicy, a zbudowaną tam bombę zdetonowano na poligonie wojskowym w stanie Nowy Meksyk.
Q 16Który amerykański okręt otrzymał pierwszą praktycznie działającą siłownię jądrową?
„Nautilus”
Do jego powstania doprowadziły powojenne prace uczonych i inżynierów nad okrętami podwodnymi o napędzie jądrowym.
Q 17Z jakiego kraju w 1940 roku dostarczono do USA bogatą rudę uranu dla Projektu Manhattan?
Kongo
Dostawa liczyła 1250 ton rudy, a zrealizowało ją belgijskie przedsiębiorstwo Union Minière du Haut Katanga.
Q 18Czego według memorandum Rossa Gunna z 1939 roku nie wymagałaby okrętowa siłownia atomowa?
tlenu
Gunn przewidywał też, że taki napęd znacznie zwiększy zasięg i możliwości bojowe okrętów podwodnych.
Q 19Jaką siłę w kilotonach miała w przybliżeniu detonacja bomby w teście Trinity?
20
Tę eksplozję uznaje się za początek ery atomu.
Q 20Ilu kilometrów wysokości sięgnął grzyb atomowy po wybuchu w teście Trinity?
12
Większość naukowców obserwowała eksperyment z bunkrów lub z pobliskiej bazy wojskowej.
Q 24Ile metrów głębokości miał krater powstały po wybuchu w teście Trinity?
1,4
Krater był płytki, ale rozległy: jego promień wynosił około 40 metrów.
Q 25Kto wraz z Rossem Gunnem opracował w Naval Research Laboratory metodę separacji izotopu 235U?
Philip Abelson
Nad problemem separacji zaczął pracować w styczniu 1941 roku, jeszcze w Carnegie Institution for Science.
Q 26Który fizyk poprosił w 1939 roku kadm. Harolda Bowena o spotkanie z naukowcami marynarki?
George Pegram
Po tym spotkaniu powstały plany napędu nuklearnego dla okrętów United States Navy.
Q 27W którym roku odtajniono pełny raport techniczny z testu Trinity?
1976
Prawdziwą przyczynę eksplozji ujawniono znacznie wcześniej, po zrzuceniu bomby na Hiroszimę; raport odtajniono w maju.
Q 28Ilu ton trotylu użyto w maju 1945 roku do próbnego wybuchu przed testem Trinity?
108
Trotyl wymieszano ze zużytym paliwem jądrowym; był to wybuch kalibracyjny.
Q 29W jakim czasopiśmie William Laurence opublikował w 1940 roku artykuł o energii atomowej?
„Saturday Evening Post”
Laurence, pisarz naukowy, uważał wtedy za mało prawdopodobne, by nową energię dało się wykorzystać w eksplozji.
Q 30Kto przewodniczył powołanemu w 1944 roku komitetowi ds. pokojowego użycia energii atomowej?
Richard Tolman
Był długoletnim dziekanem California Institute of Technology i szefem doradców naukowych kierownika programu.