Getting your questions ready
Getting your questions ready
Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Ptaki to najbardziej zróżnicowana gromada kręgowców lądowych: ponad 10 tysięcy gatunków, od pięciocentymetrowego koliberka po strusia. Są potomkami upierzonych dinozaurów, a ich najbliżsi żyjący krewni to krokodyle. W quizie sprawdzisz, co wiesz o budowie ptasiego ciała – kościach, płucach, oku i uchu – oraz o locie, pierzeniu, wędrówkach i rozrodzie. Nie zabraknie rekordzistów: najdalszych migracji, najszybszego nurkowania i najmniejszego szkieletu. Pytania rosną w trudności, więc zarówno początkujący ptasiarz, jak i ornitolog znajdzie coś dla siebie.
Wszystkie 29 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Który ptak osiąga 2,7 m wysokości i jest największym żyjącym przedstawicielem gromady?
Struś
Strusie są też jedynymi ptakami z oddzielnym pęcherzem moczowym; u pozostałych kwas moczowy wydalany jest razem z kałem jako kałomocz.
Q 02Ile gatunków ptaków żyje obecnie na świecie?
10 tys.
To najbardziej zróżnicowana gromada kręgowców lądowych; zależnie od przyjętej systematyki liczba znanych gatunków waha się od 10 175 do 11 158.
Q 03Które współczesne zwierzęta są najbliższymi żyjącymi krewnymi ptaków?
Krokodyle
Badania genetyczne i zapis kopalny wskazują, że ptaki są nowoczesnymi dinozaurami wywodzącymi się z upierzonych teropodów.
Q 04Który ptak został celowo introdukowany jako gatunek łowny niemal na całym świecie?
Bażant
Przypadkiem rozprzestrzeniła się za to południowoamerykańska mnicha, której uciekinierzy z hodowli zadomowili się w miastach Ameryki Północnej i Europy.
Q 05O ile stopni sowa może obrócić głowę do tyłu, rekompensując nieruchome oczy?
270°
W siatkówce sów przeważają pręciki, a czopków i komórek wrażliwych na kolor jest niewiele, co sprzyja widzeniu nocnemu.
Q 06Na jakie światło, poza czerwonym, zielonym i niebieskim, reagują czopki w oku ptaka?
Ultrafioletowe
Pustułki wykorzystują tę zdolność na łowach, wypatrując na ziemi śladów moczu pozostawionych przez gryzonie.
Q 07Jak nazywa się najstarszy znany ptak, żyjący w późnej jurze około 147 milionów lat temu?
Archaeopteryx
Po polsku zwany praptakiem; część badaczy, jak Jacques Gauthier, zalicza go do kladu Avialae, a nie do właściwych ptaków.
Q 08Jaką stałą temperaturę ciała utrzymują ptaki?
39,5 °C
Z serca ptaków wychodzi prawy łuk aorty, podczas gdy u ssaków lewy; ptasie krwinki czerwone zachowują jądro komórkowe.
Q 09Który z tych ptaków ma dobrze rozwinięty zmysł węchu, w odróżnieniu od większości gatunków?
Kiwi
Węchem posługują się też kondorowate i rurkonose; w ptasim mózgu najlepiej ukształtowane są móżdżek i kresomózgowie.
Q 10Jak nazywa się trzecia powieka ptaków, poruszająca się poziomo i nawilżająca oko?
Migotka
U wielu ptaków wodnych działa jak soczewka kontaktowa, dając ostry obraz pod wodą; zwykłe powieki nie służą ptakom do mrugania.
Q 11Po której stronie ciała samice ptaków mają swój jedyny jajnik i jajowód?
Po lewej
Owulację może wywołać nawet widok samca; w jajowodzie jajo nabiera kolejno żółtka, białka i skorupy.
Q 12Dlaczego u niektórych sów otwory uszne są umieszczone asymetrycznie?
By lepiej lokalizować ofiary w nocy
Sowa wychwytuje różnice czasu dotarcia dźwięku do obu uszu rzędu 0,00003 sekundy, co pozwala namierzyć gryzonia nawet pod śniegiem.
Q 13Na jakiej największej głębokości obserwowano nurkujące pingwiny?
300 m
Pod wodą pingwiny „latają”, używając podobnego umięśnienia i ruchów co ptaki latające; tak samo poruszają się alki i pluszcze.
Q 21Która z tych kości ptaka nie ma jam pneumatycznych?
Kości przedramienia
Jamy pneumatyczne łączą się z układem oddechowym, a kości czaszki są zrośnięte tak, że nie widać między nimi szwów.
Q 22Co zawierają skóra i pióra fletówek z rodzaju Pitohui?
Silną neurotoksynę
Obronę chemiczną stosują też młode dudki, wytwarzając kał o odstraszającym zapachu, oraz rurkonose wydzielające cuchnącą ciecz.
Q 23Jaką średnicę osiąga oko puchacza?
36 mm
U większości ptaków obie gałki oczne ważą więcej niż mózg, a u średniej wielkości ptaków drapieżnych oko jest większe od ludzkiego.
Q 14Jak nazywa się narząd głosowy ptaków położony na dolnym końcu tchawicy?
Krtań tylna
Niektóre gatunki potrafią używać dwóch strun głosowych naraz, niezależnie od siebie, i śpiewać jednocześnie dwie różne melodie.
Q 15Co oznacza grecka nazwa rodzaju Apteryx, do którego należą kiwi?
Bez skrzydła
Słowo kiwi pochodzi z języka Maorysów i nawiązuje do przenikliwych, gwiżdżących nawoływań tych nowozelandzkich ptaków.
Q 16Jakie chromosomy płciowe mają samce ptaków?
ZZ
U nogala brunatnego wykazano dodatkowo wpływ temperatury inkubacji: im cieplej w gnieździe, tym więcej samic wśród piskląt.
Q 17Jaką długość ciała osiągają kiwi z rodzaju Apteryx?
50–65 cm
Samice są większe: ważą do 3850 g i mają dziób długości nawet 205 mm, podczas gdy samce ważą najwyżej 3060 g.
Q 18Jak nazywa się kość powstała ze zrośnięcia obojczyków ptaków?
Furcula
Ostatnie kręgi ogonowe tworzą pygostyl, a kręgi lędźwiowe zrastają się z miednicą w synsakrum; mostek nielotów nie ma grzebienia.
Q 19Jaką część dnia ptaki poświęcają na czyszczenie i pielęgnację piór?
9%
Dziobem nakładają woskową wydzielinę gruczołu kuprowego, która uelastycznia pióra i hamuje rozwój niszczących je bakterii.
Q 20Jaki ptak, lecąc z prędkością 20 m/s, potrafi odróżnić trutnie od żądlących robotnic pszczoły?
Jerzyk
Sęp krążący tak wysoko, że człowiek go nie dostrzega, zauważa padlinę lub konkurenta o pokarm z odległości kilku kilometrów.
Q 24Do którego nadrzędu należą głównie strusiopodobne ptaki nielotne?
Paleognathae
Drugi, znacznie obszerniejszy nadrząd obejmuje wszystkie pozostałe ptaki nowoczesne, umieszczone razem w podgromadzie Neornithes.
Q 25Jaka część wdychanego powietrza omija płuca ptaka i trafia wprost do tylnych worków powietrznych?
75%
Dzięki temu świeże powietrze przepływa przez płuca zarówno przy wdechu, jak i przy wydechu; ptasie płuca nie mają opłucnej.
Q 26Kolonie którego ptaka sięgają 440 km w głąb Antarktydy, najdalej na południe ze wszystkich?
Petrela śnieżnego
Największa różnorodność gatunkowa występuje w tropikach, a kilka gatunków morskich pojawia się na lądzie jedynie w okresie lęgowym.
Q 27Jak nazywają się miejsca na skórze, z których wyrastają pióra?
Pterylia
Rozmieszczenie tych pól ma znaczenie w taksonomii, a wygląd upierzenia zmienia się z wiekiem, płcią i statusem społecznym osobnika.
Q 28W którym roku powstała pierwsza klasyfikacja ptaków, dzieło Willughby'ego i Raya?
1676
Karol Linneusz zmodyfikował tę pracę w 1758 r. w „Systema Naturae”, nadając ptakom nazwę gromady Aves – od łacińskiego avis.
Q 29Ile włókien liczy nerw wzrokowy gołębia?
2 379 tys.
Ptasia siatkówka przekazuje nerwem dwa razy więcej informacji niż ludzka; u człowieka włókien jest przeciętnie 1,2 mln, a u królika 394 tys.