Getting your questions ready
Getting your questions ready
Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Ser to jeden z najstarszych przetworów mleka, a najstarszy znany na świecie wyrabiano 7500 lat temu na Kujawach. Dziś istnieje około 4000 gatunków, od twarogu po sery z przerostem pleśniowym. Quiz sprawdza, jak dobrze znasz podział serów, etapy ich produkcji, historię od Sumerów po Bizancjum oraz ciekawostki o cheddarze. Odpowiedzi z wyjaśnieniami pojawiają się po każdym pytaniu, więc to też dobra okazja, żeby dowiedzieć się czegoś nowego.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jak nazywa się dziedzina zajmująca się technologią wytwarzania serów?
serowarstwo
Ser powstaje przez wytrącenie z mleka tłuszczu i białka w postaci skrzepu, który poddaje się dalszej obróbce, a gatunki dzieli się m.in. według rodzaju mleka i czasu dojrzewania.
Q 02Na jakiej wyspie, jak wspomina Homer, produkowano sery?
Kreta
To jedna z najstarszych literackich wzmianek o serze, obok fragmentu Starego Testamentu o darach dla Dawida.
Q 03Ile wapnia zawiera mniej więcej jeden plaster żółtego sera?
160–200 mg
Sery są też źródłem białka i witaminy B12, ale bywają kaloryczne: 100 g dostarcza zwykle od 300 do 500 kcal.
Q 04Do której grupy serów zalicza się brie i camembert?
z porostem pleśniowym
Sery miękkie dzieli się na porośnięte pleśnią, przerośnięte pleśnią oraz pomazankowe, do których należy bryndza.
Q 05Jakie sery poleca się osobom z nadciśnieniem, bo zawierają mniej tłuszczu?
kozie
Nadwaga i choroby układu krążenia mogą być przeciwwskazaniem do jedzenia serów, a mleko krów i jego przetwory bywają czynnikiem alergizującym.
Q 06Od kogo starożytni Rzymianie przejęli umiejętność wytwarzania serów, którą potem udoskonalili?
Greków
Rzymianie zostawiali mleko owiec i kóz, by samo skwaśniało, a proces przyspieszali gałązkami figowca lub sokiem figowym.
Q 07Który z tych serów zalicza się do serów półtwardych?
ementaler
Do tej samej grupy należą ser tylżycki, ser limburski i gouda, które dojrzewają krócej niż sery twarde.
Q 08W którym starożytnym państwie ser był znany, ale należał do artykułów luksusowych?
Babilonia
Pierwsze sery powstawały tam, gdzie wcześniej udomowiono zwierzęta mleczne, więc ich historia zaczyna się wraz z hodowlą.
Q 09Dzięki czemu w niektórych serach powstają oka, czyli dziury?
wytwarzaniu CO2 przez bakterie
Dobór kultur bakterii jest charakterystyczny dla danego gatunku sera i decyduje także o tym, czy pojawią się w nim dziury.
Q 10Jak nazywa się wyrównanie zawartości tłuszczu w mleku na początku produkcji sera?
normalizacja
Kolejnym krokiem jest pasteryzacja, która przy serach twardych nie jest obowiązkowa, choć powszechnie się ją stosuje.
Q 11Do jakiego związku bakterie dodawane do mleka przetwarzają laktozę?
kwasu mlekowego
Powstający kwas sprzyja wyciekowi serwatki z masy i przygotowuje ją do dalszej obróbki.
Q 12Ile gatunków serów istnieje łącznie na świecie?
4000
W samej Polsce w latach 1948–2019 wytwarzano ponad 600 gatunków sera.
Q 13W którym cesarstwie ser wręczano przyjaciołom jako podarunek?
Bizantyjskim
W Bizancjum ser był podstawowym dodatkiem do pieczywa, obecnym na stołach ludności wszystkich stanów.
Q 14Z czego były zrobione bukłaki pasterzy, w których mleko dzieliło się na skrzep i serwatkę?
Q 21Który ser zalicza się do serów twardych?
radamer
Obok radamera w tej grupie wymienia się parmezan i żółtą mozzarellę; przy serach twardych pasteryzacja mleka nie jest obowiązkowa.
Q 22W którym wieku zaczęto wytwarzać większość najstarszych znanych dziś serów, głównie przez mnichów?
XIV
Zasady wyrobu cheddara opracowano dopiero w XIX wieku, ale znacząco wpłynęły na metody produkcji większości serów.
Q 23Na czym polega wytwarzanie serów zwarowych?
podgrzanie masy serowej
W zależności od klasyfikacji sery zwarowe, takie jak ricotta, traktuje się jako osobną, czwartą grupę albo jako podgrupę serów podpuszczkowych.
żołądków owiec
Z czasem nauczono się odcedzać skrzep, suszyć go i solić, żeby dłużej się zachował.
Q 15W którym regionie dzisiejszej Polski wytwarzano najstarszy znany ser świata, sprzed 7500 lat?
Kujawy
Ten neolityczny ser przypominał mozzarellę; we Włoszech i Francji sery wyrabiano już 2000 lat p.n.e.
Q 16Jakiemu procesowi nie poddaje się większości serów kwasowych?
dojrzewaniu
Po zakwaszeniu skrzep sera kwasowego jest krojony, dogrzewany, płukany, odsączany, prasowany i formowany.
Q 17Jakim kwasem, obok octowego, można zakwasić mleko przy wyrobie serów kwasowych?
cytrynowym
Kwas ścina białka mleka bez udziału enzymów; tak powstaje m.in. twaróg, czyli ser kwasowy niedojrzewający.
Q 18W jakim kraju około 8 tysięcy lat p.n.e. udomowiono pierwsze owce i kozy?
Iran
Bydło udomowiono około 5900 lat p.n.e. w Anatolii i Macedonii, a bawoły dopiero 3 tysiące lat p.n.e.
Q 19Do której grupy serów zalicza się cottage cheese?
kwasowo-podpuszczkowe
W tej grupie skrzep powstaje dzięki połączeniu dwóch metod: zakwaszenia mleka kulturami bakterii i enzymatycznego ścinania.
Q 20W którym kraju 3 lutego 1815 roku ruszyła pierwsza przemysłowa produkcja sera?
Szwajcaria
W XIX wieku nowe receptury serów żółtych przywieźli do Polski imigranci z Niemiec, Holandii i z alpejskiego kraju pierwszej serowej fabryki.
Q 24W którym roku rozporządzenie Komisji EWG zarezerwowało termin „ser” tylko dla wyrobów z mleka?
1987
Mimo to w hipermarketach wciąż sprzedaje się pod tą nazwą tańsze produkty seropodobne, przypominające ser żółty.
Q 25Co zdecydowało o składzie mikrobów w serach badanych w 10 krajach?
warunki dojrzewania
Wśród wykrytych mikroorganizmów kilka rodzajów bakterii okazało się bakteriami morskimi.
Q 26Od kogo Rzymianie nauczyli się ścinać mleko podpuszczką?
Etrusków
Enzymatyczne ścinanie mleka było etruską specjalnością, zanim trafiło do rzymskich gospodarstw.
Q 27Nasiona jakiej rośliny wrzucano w starożytnym Rzymie do mleka, aby przyspieszyć jego skwaśnienie?
dzikiego ostu
Ten sam efekt dawały gałązki z drzewa figowego, którymi mieszano mleko, oraz dolewany sok figowy.
Q 28Jak nazwano sumeryjską płaskorzeźbę z ok. 3000 r. p.n.e. pokazującą fazy produkcji sera?
ozdobą mleczarni
To najstarszy dokument, który szczegółowo pokazuje kolejne etapy wyrobu sera.
Q 29Ile rodzajów bakterii znaleziono przeciętnie w serze w badaniu 137 serów z 10 krajów?
6,5
Grzybów było przeciętnie 3,2 rodzaju, a 60% bakterii i 25% grzybów nie pochodziło z kultury startowej dodanej przez wytwórcę.
Q 30Jak nazywa się ser wyrabiany do dziś w krajach arabskich dawną metodą suszenia i solenia skrzepu?
kishk
Metoda ta wywodzi się od pasterzy, którzy odkryli, że mleko przewożone w bukłakach samo się ścina.