Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Świnka morska, oficjalnie kawia domowa, to gryzoń udomowiony przez Indian na długo przed Kolumbem. Do Europy trafiła jako zwierzę hobbystyczne i szybko podbiła domy na całym świecie. W quizie sprawdzisz, co wiesz o jej pochodzeniu i nazwie, budowie ciała, zmysłach, diecie oraz zdrowiu. Nie zabraknie też pytań o jej miejsce w nauce, kuchni i kulturze: od inkaskich rytuałów po lot w kosmos.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01W którą witaminę powinna być bogata dieta świnki morskiej?
C
Pokarmy o zbyt wysokiej zawartości wapnia, na przykład lucerna, nie są natomiast wskazane.
Q 02Do której rodziny gryzoni należy świnka morska?
kawiowate
Naukowa nazwa gatunku to Cavia porcellus, a jego rodzina nosi łacińską nazwę Caviidae.
Q 03Dlaczego klatka dla świnek morskich nie musi być wysoka ani zabezpieczona od góry?
nie potrafią skakać
Wystarczy klatka o wysokości około 25 cm, ale powinna dawać zwierzętom dużo wolnej przestrzeni.
Q 04W południowej części którego dzisiejszego kraju najprawdopodobniej udomowiono świnkę morską?
Peru
Udomowienie nastąpiło co najmniej 2500 lat p.n.e., a mumie tych zwierząt znajdowano w ludzkich grobowcach.
Q 05Do smaku jakich mięs porównuje się mięso świnki morskiej?
królik lub kurczak
Mięso ma ciemną barwę, jest bogate w białko i zawiera mało cholesterolu oraz tłuszczu.
Q 06Kto w 1758 roku opublikował pierwszy naukowy opis świnki morskiej?
Karol Linneusz
Uczony nazwał zwierzę Mus porcellus, a jako jego typową lokalizację wskazał Brazylię.
Q 07Co świnka morska zawdzięcza usytuowaniu swoich oczu?
duży kąt widzenia
Może patrzeć do przodu i na boki bez obracania głowy, a do tego rozróżnia kolory, między innymi niebieski i zielony.
Q 08Jak nazywa się typowe dla świnek morskich zjadanie własnych odchodów?
koprofagia
Dzięki temu zwierzę odzyskuje niewykorzystane składniki odżywcze, a powstrzymywanie go grozi utratą masy ciała.
Q 09Która królowa Anglii trzymała własną świnkę morską?
Elżbieta I Tudor
Kawie były wtedy już zadomowione w Europie, a w 1680 roku ruszył handel nimi między Holandią a Francją i Anglią.
Q 10Pod jaką lokalną nazwą świnka morska funkcjonuje dziś w regionie andyjskim?
cuy
Dawniej zapisywano tę nazwę jako cui, a w Wenezueli zwierzę nazywa się acurito.
Q 11Co po łacinie oznacza słowo „porcellus” w naukowej nazwie świnki morskiej?
prosię
Epitet wywodzi się od łacińskiego porcus, czyli „świnia, knur”.
Q 12W którym wieku świnka morska trafiła do Europy jako zwierzę hobbystyczne?
XVI
Trzy stulecia później, w XIX wieku, zaczęto ją wykorzystywać jako zwierzę laboratoryjne.
Q 13Ile gramów waży zwykle dorosły samiec świnki morskiej?
900–1200
Samice są wyraźnie mniejsze: dorosłe ważą zwykle 700–900 g.
Q 14Jakie oczy mają młode świnki morskie w chwili narodzin?
Q 21W jakim przedziale mieści się prawidłowa temperatura ciała świnki morskiej?
38,6–39,4 °C
Serce tego gryzonia bije w spoczynku średnio 275 razy na minutę.
Q 22Jaką najwyżej część dziennej racji pokarmowej świnki morskiej mogą stanowić owoce?
5%
Jabłka czy winogrona powinny być podawane jedynie jako smakołyki.
Q 23Jaką chorobę świnki morskie miały według dawnych polskich przesądów przejmować od chorego?
reumatyzm
Tak relacjonował w 1922 roku Maurycy Trybulski, sekretarz Polskiego Towarzystwa Zootechnicznego; kawie hodowano wtedy w Polsce także na mięso i futro.
otwarte
Maluchy szybko się usamodzielniają: stałe pokarmy mogą zacząć przyjmować już w 4.–5. dniu życia.
Q 15Ile dni trwa zwykle ciąża świnki morskiej?
60–70
W miocie jest zwykle od jednego do sześciu młodych, które matka karmi przez dwa do trzech tygodni.
Q 16W jakie święto potrawy ze świnki morskiej przygotowuje się w Andach jako ofiarę dla zmarłych?
Dzień Zaduszny
Takie dania towarzyszą też fiestom z okazji siewu czy zbiorów, co jest tradycją starszą niż konkwista.
Q 17Po ile osobników liczą zwykle małe grupy, w których żyją świnki morskie?
5–10
To zwierzęta stadne i silnie terytorialne, tworzące związki monogamiczne lub poligamiczne.
Q 18Co zyskują nowo narodzone świnki morskie, zjadając kał matki?
niezbędną florę bakteryjną
Bakterie trafiają do układu trawiennego młodych jeszcze przed ich odsadzeniem.
Q 19Ile palców ma świnka morska na każdej przedniej kończynie?
cztery
Tylne kończyny mają o jeden palec mniej, a każdy palec jest wyposażony w opuszkę i pazur.
Q 20Który uczony w 1780 roku użył świnki morskiej w eksperymencie nad fizjologią oddychania?
Antoine Lavoisier
Zwierzę trafiło do kalorymetru, a wydzielane przez nie ciepło stopiło śnieg otaczający urządzenie.
Q 24Który szwajcarski przyrodnik opisał świnkę morską w 1554 roku w dziele „Historia animalium”?
Konrad Gesner
Opis wraz z wizerunkiem zwierzęcia znalazł się w suplemencie drugiego tomu dzieła.
Q 25Jakiej nazwy świnki morskiej, obok „świnki”, używano w polskich opracowaniach z XIX wieku?
morświnka
Dzisiejszą nazwę „kawia domowa” wprowadziła dopiero publikacja Polskiej Akademii Nauk z 2015 roku.
Q 26Jaką część długości jelit świnki morskiej stanowi jej wyjątkowo długa okrężnica?
60%
Kręgosłup tego gryzonia składa się z 32–36 kręgów, a jego żuchwa jest nieznacznie węższa niż szczęka.
Q 27Z którym gatunkiem z rodzaju Cavia badania z 2010 roku blisko powiązały świnkę morską?
tschudii
Wniosek oparto na analizie mitochondrialnego genu cytochromu b; po polsku ten gatunek nazywa się kawią górską.
Q 28Jak fachowo nazywa się uzębienie świnki morskiej z długą koroną i otwartymi korzeniami?
hipselodontyczne
Takie zęby rosną przez całe życie i wymagają ciągłego ścierania; siekacze żuchwy są znacznie dłuższe niż te w szczęce.
Q 29Który świerzbowiec jest najczęściej wykrywanym pasożytem świnek morskich?
Trixacarus caviae
Nieleczone zarażenie tym drążącym pasożytem może doprowadzić do śmierci zwierzęcia.
Q 30Brak którego enzymu sprawia, że świnka morska nie syntetyzuje kwasu askorbinowego?
oksydaza gulonolaktonowa
Enzym ten jest niezbędny na ostatnim etapie biosyntezy, dlatego zwierzę musi dostawać ten związek z pożywieniem.