Getting your questions ready
Getting your questions ready
Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Strefa międzyzwrotnikowa to pas Ziemi między zwrotnikami Raka i Koziorożca, w którym Słońce dwa razy w roku staje w zenicie. Panuje tu dodatni bilans cieplny przez cały rok, a nad lądami rozciągają się pustynie, nad oceanami zaś tworzy się warstwa inwersyjna. Najbardziej znanym owocem tropików jest banan – botanicznie jagoda, zbierana przed dojrzeniem i przewożona w chłodniach, by dojrzeć dopiero w dojrzewalni. Quiz sprawdza, co wiesz o klimacie strefy gorącej, wyżach subtropikalnych, pochodzeniu słowa „banan”, największych eksporterach i sposobie przechowywania owoców.
Wszystkie 22 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Który zwrotnik wyznacza południową granicę strefy gorącej?
Zwrotnik Koziorożca
Nazwa „tropiki” wywodzi się z greckiego wyrażenia τροπικός κύκλος, czyli „zwrotny krąg” – od punktów, w których Słońce zawraca w swojej rocznej wędrówce.
Q 02Jakie obszary powstają na lądach strefy gorącej przy braku opadów i silnej insolacji?
Pustynie i półpustynie
Intensywne parowanie dodatkowo pogłębia deficyt wody, a nagrzany grunt przekazuje ciepło atmosferze, jeszcze bardziej podnosząc temperaturę powietrza.
Q 03Jaką długość mają najczęściej owoce banana?
10–15 cm
Owoce rosną w groniastych owocostanach, a do handlu trafiają w tzw. rączkach, kiściach lub wiązkach, czyli skupiskach po kilka sztuk.
Q 04Jak w handlowym nazewnictwie określa się pojedynczy owoc banana?
Paluszek
Kilka zrośniętych owoców tworzy rączkę, a kilka rączek zrasta się w wiązkę – w takich skupiskach owoce trafiają do sklepów.
Q 05Czym z botanicznego punktu widzenia jest owoc banana?
Jagodą
Owoce wytwarza kilka gatunków roślin zielnych, a największe znaczenie użytkowe mają owoce banana zwyczajnego.
Q 06W których miejscach na Ziemi Słońce nigdy nie góruje w zenicie?
Poza strefą międzyzwrotnikową
Na samym równiku i w całym pasie między zwrotnikami Słońce staje w zenicie dwa razy w roku, a na zwrotnikach jeden raz.
Q 07Jaki bilans cieplny utrzymuje się w strefie międzyzwrotnikowej przez cały rok?
Dodatni
Ten stały nadmiar ciepła sprawia, że poziome gradienty termiczne są małe i wolno się zmieniają, co utrzymuje względnie stałą cyrkulację atmosfery.
Q 08Co oznacza arabskie słowo „banan”, od którego może pochodzić nazwa owocu?
Palec
Druga hipoteza wywodzi nazwę z afrykańskiego języka wolof, w którym rośliny te nazywa się banaana.
Q 09Co dzieje się z wilgotnością względną powietrza, gdy nagrzany grunt oddaje ciepło atmosferze?
Maleje
Ciepło z silnie nagrzanego podłoża trafia do atmosfery drogą wymiany turbulencyjnej, co sprawia, że temperatura powietrza rośnie jeszcze bardziej.
Q 10Jakie pasożyty według popularnego mitu miałyby kryć się w końcówkach bananów?
Lamblie
W rzeczywistości dłuższa końcówka owocu to pozostałość po szypułce, a krótsza – po szyjce słupka kwiatu.
Q 11Co zmniejsza przezroczystość powietrza nad pustyniami strefy gorącej?
Pył z gruntu
Brak zwartej pokrywy roślinnej i silna turbulencja unoszą duże ilości drobin z odsłoniętej powierzchni wprost do mas powietrza.
Q 12Ile razy w roku Słońce góruje w zenicie w miejscu leżącym dokładnie na zwrotniku?
Raz
W każdym innym miejscu strefy międzyzwrotnikowej zenitalne górowanie Słońca zdarza się dwukrotnie w ciągu roku – zwrotniki są wyjątkiem.
Q 13Jak nazywa się warstwa nad oceanem strefy gorącej, w której temperatura rośnie wraz z wysokością?
Inwersyjna
Powstaje ona, gdy gorące opadające powietrze ochładza się w kontakcie z chłodniejszą wodą, a najniższą temperaturę osiąga tuż przy powierzchni oceanu.
Q 21Jakie poziome gradienty termiczne cechują strefę gorącą przez cały rok?
Małe i wolno zmieniające się
To właśnie one wymuszają względnie stałą cyrkulację atmosfery, która odróżnia tropiki od szerokości umiarkowanych i wysokich.
Q 22Ile ton bananów zebrano łącznie na świecie w 2014 roku według FAOSTAT-u?
114 130 tys. ton
Uprawy bananów zajmowały wówczas 5 393 811 ha, a na Europę przypadało zaledwie 0,3% światowych zbiorów.
Q 14Jakiej budowy chmury nie mogą się rozwinąć nad chłodnymi wodami strefy gorącej?
Pionowej
Prądy wstępujące, które budują takie chmury, są blokowane przez stabilną warstwę powietrza zalegającą tuż nad powierzchnią oceanu.
Q 15Czego pozostałością jest dłuższa końcówka owocu banana?
Szypułki
Krótszy koniec owocu to ślad po szyjce słupka kwiatu; popularny mit o pasożytach czających się w końcówkach nie ma podstaw.
Q 16W jaki sposób ogrzewa się powietrze zstępujące w wyżach subtropikalnych?
Adiabatycznie
Gorące i bardzo suche masy powietrza w środkach tych wyżów uniemożliwiają rozwój zachmurzenia, więc promienie słoneczne bez przeszkód docierają do powierzchni.
Q 17Jakiego rodzaju ruchów powietrza nie dopuszcza chłodna warstwa przy powierzchni tropikalnego oceanu?
Konwekcji
W tej warstwie panuje równowaga stała, więc nad chłodnymi wodami nie powstają chmury o budowie pionowej.
Q 18W jakiego typu owocostanach rosną banany?
Groniastych
Z takiego owocostanu odcina się skupiska po kilka owoców, które w handlu nazywa się rączkami, kiściami lub wiązkami.
Q 19W jakim pasie szerokości geograficznych osiada powietrze tworzące stacjonarne wyże subtropikalne?
25°–35°
Powietrze to pochodzi z górnych warstw troposfery, a opadając ogrzewa się, przez co środkowe części wyżów są w dolnej troposferze gorące i bardzo suche.
Q 20Ile wynosi zazwyczaj temperatura powietrza opadającego nad oceanami w strefie gorącej?
26 °C
Wody morskie w tej strefie są od tego opadającego powietrza wyraźnie chłodniejsze, dlatego tuż nad oceanem tworzy się warstwa chłodniejsza od tej wyżej.