Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Turkmenistan to państwo Azji Środkowej, w większości pokryte pustynią, o historii sięgającej neolitycznych osad i starożytnych imperiów. Quiz sprawdza wiedzę o geografii i klimacie kraju, o jego dziejach od starożytności po niepodległość, o rządach Saparmyrata Nyýazowa i jego następcy, a także o gospodarce, ustroju i religii. Pytania mają różny poziom trudności: od podstaw po szczegóły dla znawców regionu.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Znaczne zasoby jakiego surowca, obok ropy naftowej, ma Turkmenistan?
gaz ziemny
W latach 1998–2002 krajowi brakowało instalacji przesyłowych do eksportu, ale rosnące ceny surowców zwielokrotniły wartość turkmeńskiego eksportu.
Q 02Jaka pustynia pokrywa większość terytorium Turkmenistanu?
Kara-kum
Zależnie od metody pomiaru zajmuje ona od 70 do 80 procent kraju i mimo zabiegów przeciw pustynnieniu wciąż się powiększa.
Q 03Z czego wykonuje się słynne na całym świecie turkmeńskie dywany?
owczej wełny
Dywany te wyróżniają się barwnością; w kraju hoduje się zarówno owce, jak i konie.
Q 04W którym roku Turkmenistan ogłosił niepodległość?
1991
Stało się to 27 października w wyniku rozpadu ZSRR; kilka miesięcy później kraj został członkiem ONZ.
Q 05Jaki typ klimatu, i to w skrajnej postaci, panuje w Turkmenistanie?
kontynentalny
Wyjątkiem są wybrzeże Morza Kaspijskiego i góry; w lipcu, najgorętszym miesiącu, średnia temperatura wynosi od 27 do 30 °C.
Q 06Które z tych państw graniczy z Turkmenistanem?
Afganistan
Kraj ma czterech sąsiadów, a najdłuższy odcinek granicy, 1621 km, dzieli z Uzbekistanem.
Q 07Posiadania jakich zwierząt Saparmyrat Nyýazow zakazał mieszkańcom Aszchabadu?
psów
Ten sam prezydent zakazał też działalności cyrków, oper i baletu oraz noszenia długich bród, a kalendarz poddał reformie.
Q 08Czym zajmuje się blisko połowa mieszkańców Turkmenistanu?
rolnictwem
Umożliwia to dość dobrze rozwinięty system nawadniający; obszar nawadniany obejmuje 17 500 km².
Q 09Która rzeka jest główną rzeką Turkmenistanu, zasilającą jego system nawadniający?
Amu-daria
Kraj leży między nią a Morzem Kaspijskim, a tereny zasiedlone skupiają się między innymi w dolinach rzecznych na południowym wschodzie.
Q 10Jaki tytuł, oznaczający ojca wszystkich Turkmenów, przyjął w 1993 roku Saparmyrat Nyýazow?
Turkmenbasza
Sześć lat później parlament ogłosił go dożywotnim prezydentem, a dzień jego urodzin obchodzono jako święto narodowe.
Q 11Który władca podporządkował sobie ziemie Turkmenistanu podczas swojej kampanii zachodniej?
Czyngis-chan
Wcześniej, w drugiej połowie XII wieku, upadło imperium Seldżuków, którzy w XI wieku wyruszyli z tych ziem na podbój Chorasanu.
Q 12Kto w VII wieku podbił tereny Turkmenistanu i wprowadził tam islam?
Arabowie
Podbój związał region z kulturą Bliskiego Wschodu; wkrótce potem do Merv przeniesiono stolicę perskiego Królestwa Chorasanu.
Q 13Jak nazywa się „Księga ducha” napisana przez Saparmyrata Nyýazowa?
Ruhnama
Obok Koranu stała się podstawą wychowania w Turkmenistanie; przedstawia historyczną i polityczną wizję prezydenta.
Q 21Jak wcześniej nazywało się miasto Türkmenbaşy, przemianowane na cześć Nyýazowa?
Krasnowodzk
W marcu 2007 roku następca Nyýazowa anulował prawo prezydenta do nadawania nowych nazw miastom, obiektom geograficznym i instytucjom.
Q 22Jaki poziom osiągnęło bezrobocie w Turkmenistanie w 2004 roku?
60%
Rok wcześniej poniżej granicy ubóstwa żyło 58% ludności, a władze bardzo ostrożnie podchodziły do reform gospodarczych.
Q 23Na jakiej nizinie leży około 80% powierzchni Turkmenistanu?
Turańskiej
W kraju jest też kilka depresji, a rozległe obszary pustynne pozostają praktycznie niezamieszkane.
Q 14Jaką funkcję, oprócz głowy państwa, pełni prezydent Turkmenistanu?
szefa rządu
Głowa państwa jest wybierana w wyborach powszechnych na 7-letnią kadencję z możliwością reelekcji; do 2016 roku kadencja trwała 5 lat.
Q 15Na północ od jakich gór położony jest Turkmenistan?
Kopet-Dag
Na ich przedgórzu, w południowej części kraju, leży większość zasiedlonych terenów; w czasach ZSRR kraj nazywano Turkmenią.
Q 16Co było przyczyną śmierci Saparmyrata Nyýazowa w grudniu 2006 roku?
atak serca
Po śmierci prezydenta ogłoszono w kraju siedmiodniową żałobę narodową, a pogrzeb odbył się 24 grudnia w Aszchabadzie.
Q 17Które miejsce zajął Turkmenistan w rankingu wolności prasy w 2020 roku?
179
Była to lokata przedostatnia; w kraju nadają wyłącznie państwowe kanały telewizyjne i publiczne stacje radiowe.
Q 18Jakie wyznanie ma największa mniejszość religijna Turkmenistanu, licząca 5,3% ludności?
prawosławie
Wyznają je głównie Rosjanie, a 93% mieszkańców, w tym Turkmeni, Uzbecy i Persowie, to sunnici.
Q 19Za potomka którego władcy uznała Saparmyrata Nyýazowa komisja historyków?
Aleksandra Wielkiego
W kraju stawiano liczne pomniki prezydenta, urzędy pełne były jego portretów, a jego wizerunek trafił na monety obiegowe.
Q 20Jaką rasę owiec hoduje się w Turkmenistanie?
karakuły
Obok owiec hoduje się tam konie, a miejscowe kolorowe dywany zyskały światową sławę.
Q 24Jak nazywa się jednoizbowy parlament Turkmenistanu, liczący 125 członków?
Madżylis
Wybiera się go co 5 lat; w pierwszych wielopartyjnych wyborach w 2013 roku partia rządząca zdobyła 47 mandatów.
Q 25Z jaką organizacją Saparmyrat Nyýazow ogłosił w 2005 roku rozluźnienie więzów Turkmenistanu?
Wspólnotą Niepodległych Państw
Kraj prowadził wówczas politykę niezaangażowania, a rok później prezydent nawiązał dialog z Unią Europejską w sprawie dostaw gazu.
Q 26Podbój przez imperium której dynastii rozpoczął historię pisaną ziem Turkmenistanu?
Achemenidów
Ziemie te podzielono wówczas pomiędzy satrapów Margiany, Chorezmu i Partii.
Q 27W którym wieku ostatecznie uformował się naród turkmeński?
XV
Dawne plemiona tych ziem najprawdopodobniej prowadziły koczowniczy tryb życia i zajmowały się pasterstwem.
Q 28Jak nazywa się najwyższy szczyt Turkmenistanu, mierzący 3139 m n.p.m.?
Ajribaba
Na drugim biegunie leży Akczakaja, najgłębsza z kilku depresji w kraju.
Q 29Jaki wynik uzyskał Gurbanguly Berdimuhamedow w wyborach prezydenckich w 2012 roku?
97,14%
Pięć lat wcześniej oficjalnie zdobył 89% głosów, lecz niezależni zachodni obserwatorzy uznali tamte wybory za sfałszowane.
Q 30Jak nazywa się najstarsza osada ludzka odkryta na terenie Turkmenistanu?
Dżejtun
Archeolodzy odkryli ją po II wojnie światowej, choć ślady neolitycznego osadnictwa znaleziono w Anau już pod koniec XIX wieku.