Getting your questions ready
Getting your questions ready
Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Weganizm to styl życia, w którym rezygnuje się nie tylko z mięsa, ale ze wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego – od nabiału i miodu po skórę i wełnę. Słowo „vegan” powstało w 1944 roku w Wielkiej Brytanii i od tego czasu ruch rozrósł się na cały świat. Ten quiz sprawdza, co wiesz o historii towarzystw wegańskich, filozofach praw zwierząt, statystykach wegan w Polsce i na świecie oraz o składnikach odżywczych, na które weganie muszą szczególnie uważać. Na koniec kilka pytań o wegańskie potrawy z kuchni polskiej, indyjskiej i arabskiej oraz o roślinne zamienniki mięsa, nabiału i jajek.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Z pierwszych trzech i dwóch ostatnich liter jakiego słowa utworzono w 1944 roku termin „vegan”?
vegetarian
Nowe słowo ukuł założyciel brytyjskiego Towarzystwa Wegańskiego, a samo towarzystwo powstało w tym samym roku.
Q 02Na który dzień przypada Światowy Dzień Wegan, ogłoszony w 1994 roku przez Louise Wallis?
1 listopada
Louise Wallis przewodniczyła wówczas brytyjskiemu Towarzystwu Wegańskiemu, organizacji istniejącej od 1944 roku.
Q 03Kto wraz z Elsie Shrigley założył w 1944 roku Towarzystwo Wegańskie w Wielkiej Brytanii?
Donald Watson
Celem założycieli było zorganizowanie wegetarian, którzy nie spożywali nabiału ani innych produktów odzwierzęcych.
Q 04Jakie organizmy są jako jedyne zdolne do syntezy witaminy B12?
Mikroorganizmy
Przeżuwacze pozyskują ją dzięki bakteriom żyjącym w żwaczach, a króliki – zjadając własne odchody, co nazywa się cekotrofią.
Q 05Jak nazywa się słabiej przyswajalna forma żelaza występująca w roślinach?
niehemowe
Niedokrwistość z niedoboru żelaza nie występuje u wegan częściej niż u niewegetarian, a organizm z czasem adaptuje się do niskiej podaży tego pierwiastka.
Q 06Która organizacja jest najbardziej znaną w Polsce promotorką weganizmu?
Stowarzyszenie Empatia
Organizacja ta co roku urządza Tydzień Weganizmu, a jej definicja weganizmu bywa cytowana obok definicji brytyjskiego Towarzystwa Wegańskiego.
Q 07Które miejsce zajęła Warszawa w rankingu najbardziej wegańskich miast świata HappyCow z 2018 roku?
trzecie
Od 2017 roku wegańska dieta cieszy się coraz większą popularnością, a liczba wegan na świecie rośnie w szybkim tempie.
Q 08W którym stanie powstało w 1948 roku pierwsze stowarzyszenie wegańskie w USA?
Kalifornia
Założyli je dr Catherine Nimmo i Rubin Abramowitz; w 1960 roku organizację włączono do Amerykańskiego Towarzystwa Wegańskiego Jaya Dinshaha.
Q 09Gdzie wykłada bioetykę Peter Singer, utylitarystyczny zwolennik weganizmu?
Princeton University
Australijczyk uważa, że granicą, od której interesy danego bytu zaczynają się liczyć, jest świadomość – kamień jej nie ma, zwierzęta tak.
Q 10Ile razy wzrosła liczba wegan w Wielkiej Brytanii w latach 2014–2018?
czterokrotnie
W 2018 roku ponad 600 tysięcy Brytyjczyków deklarowało się jako weganie, co stanowiło 1,16% populacji.
Q 11Jakie związki w szpinaku i botwinie wiążą wapń i blokują jego przyswajanie?
Szczawiany
Dobrymi roślinnymi źródłami wapnia są za to warzywa kapustowate, migdały, orzechy laskowe, a także niełuskany sezam i nasiona maku.
Q 12Która agencja donosiła, że ponad połowa z 1,5 tys. szefów kuchni w USA przygotowuje dania wegańskie?
Associated Press
Weganie żywieniowi stosują dietę bez produktów odzwierzęcych, ale w innych dziedzinach życia nadal z takich produktów korzystają.
Q 13Który filozof twierdzi, że zwierzęta jako „podmioty życia” mają wewnętrzną wartość?
Tom Regan
Emerytowany profesor North Carolina State University uznaje, że zwierzęta mają pragnienia, życie emocjonalne i pamięć, więc są celami samymi w sobie.
Q 21Od jakiego miasta nazwano „wyjątek”, który Peter Singer dopuszcza, gdy brak dań wegańskich?
Paryża
Zgodnie z tym wyjątkiem, gdy za granicą nie da się zjeść posiłku wegańskiego, można pozwolić sobie na posiłek wegetariański.
Q 22Na której uczelni Gidon Eshel i Pamela Martin badali w 2006 roku wpływ diety wegańskiej na emisję CO2?
University of Chicago
Ich wyliczenia wskazały, że zamiana typowo amerykańskiej diety na wegańską ograniczyłaby emisję CO2 o 1,485 kilograma rocznie na osobę.
Q 23Ilu Chińczyków przekonało się już do diety roślinnej, co stanowi 4–5% populacji?
50 mln
Wzrost popularności diety wegańskiej w Chinach wynika ze świadomości młodego pokolenia w kwestiach zdrowia, środowiska i okrucieństwa wobec zwierząt.
Q 14Do ilu milionów wzrosła liczba wegan w Stanach Zjednoczonych w 2017 roku?
19 mln
Jeszcze w 2014 roku wegan w USA było około 4 milionów, a co trzeci Amerykanin deklarował ograniczenie lub całkowitą rezygnację z mięsa.
Q 15Jaki odsetek Polaków był laktoowowegetarianami według badania Homo Homini z września 2013 roku?
1,6%
Odpowiada to około 0,5 mln osób; pięć lat później aż 60% Polaków deklarowało zamiar ograniczenia spożycia mięsa.
Q 16W którym roku brytyjskie Towarzystwo Wegańskie oficjalnie zdefiniowało weganizm jako doktrynę?
1951
W tym ujęciu weganizm nie jest zbiorem praktyk, lecz zasadą niewykorzystywania zwierząt, z której konkretne praktyki dopiero logicznie wynikają.
Q 17Jaki udział w antropogennym globalnym ociepleniu przypisał hodowli zwierząt raport FAO z 2006 roku?
18%
W 2009 roku Robert Goodland i Jeff Ashang z magazynu „World Watch” uznali tę wartość za niedoszacowaną i określili wpływ hodowli na 51%.
Q 18Ilu obywateli Niemiec uważa się za wegan, co odpowiada około 1% populacji?
800 tys.
W innych krajach odsetek wegan różni się nieznacznie i rzadko przekracza 1% mieszkańców.
Q 19Jaki jest przybliżony poziom konwersji kwasu ALA do kwasów EPA i DHA w organizmie?
10%
Nadmiar kwasów omega-6 z oleju słonecznikowego, palmowego czy sojowego może dodatkowo obniżać stopień tej konwersji.
Q 20Ile myszy rocznie ginie na hektarze pola uprawnego według szacunków Stevena Davisa?
10
Davis twierdził, że dieta roślinna zabija więcej zwierząt niż dieta z mięsem przeżuwaczy z wolnego wypasu, bo giną one m.in. pod kołami traktorów.
Q 24Jaką dzienną dawkę jodu zaleca się suplementować wegankom w wieku rozrodczym?
150 μg
Jod występuje w roślinach tylko w niewielkich ilościach, dlatego weganie niejedzący jodowanej soli lub wodorostów są narażeni na niedobory, zwłaszcza w Polsce.
Q 25Która weganka i feministka posługuje się pojęciem „nieobecnego desygnatu”?
Carol J. Adams
Pojęcie to rozwinęła w książce „Polityka seksualna mięsa” z 1990 roku, opisując, jak mięso odrywa jedzącego od śmierci zwierzęcia.
Q 26Podwyższony poziom jakiego związku wiąże się z łagodnym niedoborem witaminy B12 u wegan?
Homocysteiny
Wysoki poziom tego związku łączy się z większym ryzykiem chorób układu krążenia i choroby Alzheimera; u wegan suplementujących B12 pozostaje on w normie.
Q 27Na której uczelni Gary L. Francione jest profesorem prawa i filozofii?
Rutgers School of Law-Newark
Francione porównuje każde wykorzystywanie zwierząt do niewolnictwa i rasizmu, uznając je za zło niezależnie od tego, jak łagodną formę przybiera.
Q 28Który składnik, obfity w diecie wegańskiej, maskuje hematologiczne objawy niedoboru witaminy B12?
Kwas foliowy
Z tego powodu pierwszymi zauważalnymi objawami niedoboru u wegan bywają objawy neurologiczne, a nie zmiany w obrazie krwi.
Q 29Ile mg wapnia dziennie chroniło wegan przed podwyższonym ryzykiem złamań w badaniu z 2007 roku?
525 mg
Przed korektą wyników weganie mieli o 30% więcej złamań niż laktoowowegetarianie, a wystarczającą ilość wapnia spożywało tylko 55% z nich.
Q 30W którym roku Gaverick Matheny i Andy Lamey opublikowali krytykę analizy Stevena Davisa o żniwach?
2003
Matheny uznał, że Davis przeszacował liczbę zabijanych zwierząt i bezzasadnie zrównał krzywdę z liczbą ofiar, a Lamey wskazał na zły dobór źródeł.