Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Welociraptor to niewielki, upierzony drapieżnik z rodziny dromeozaurów, który żył na pustyniach dzisiejszej Mongolii i północnych Chin. Świat poznał go dzięki „Parkowi Jurajskiemu”, choć prawdziwe zwierzę było znacznie mniejsze od filmowego. W quizie sprawdzisz, co wiesz o jego budowie, odkryciach w Mongolii z udziałem polskich badaczy, sposobie polowania i obecności w kulturze masowej.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Co oznacza łacińskie słowo „raptor” w nazwie Velociraptor?
złodziej
Pierwszy człon nazwy pochodzi od łacińskiego „velox”, czyli szybki, więc całość bywa tłumaczona jako szybki rabuś.
Q 02Kto napisał książkę „Park Jurajski”, która rozsławiła welociraptory?
Michael Crichton
Sławę tych dinozaurów ugruntował film Stevena Spielberga pod tym samym tytułem.
Q 03W jakim okresie geologicznym żył welociraptor?
kreda
Ten dwunożny drapieżnik zamieszkiwał tereny dzisiejszej Mongolii od 83 do 70 milionów lat temu.
Q 04Jakie okrycie ciała welociraptora ostatecznie potwierdziły badania z 2007 roku?
pióra
Podejrzewano to już wcześniej, bo podobne okrycie miały starsze spokrewnione rodzaje, takie jak Sinornithosaurus czy Microraptor.
Q 05W jakim środowisku żył welociraptor?
pustynia
Dzielił je z takimi dinozaurami jak Oviraptor, Shuvuuia czy Tsaagan.
Q 06Ile mniej więcej ważył welociraptor?
20 kg
Mierzył zaledwie 100 cm wzrostu i około 170 cm długości, więc nie należał do dużych dinozaurów.
Q 07Która stacja wyemitowała w 2005 roku program „Dinozaury zabójcy” o walce welociraptora?
BBC
Naukowcy zasymulowali w nim starcie odtworzone na podstawie słynnej skamieniałości dwóch walczących dinozaurów.
Q 08Który dinozaur był główną zdobyczą welociraptora?
protoceratops
Wskazują na to znaleziska kopalne z terenów, na których ten roślinożerca był pospolity.
Q 09Do jakiej rodziny dinozaurów należy welociraptor?
Dromaeosauridae
To niewielki teropod, którego budowa znacznie bardziej przypominała dzisiejsze ptaki niż gady.
Q 10Do jakich zwierząt powieść „Park Jurajski” porównuje inteligencję welociraptorów?
szympansy
Prawdziwe zwierzęta były najpewniej znacznie mniej inteligentne, niż przedstawiają je książka i film.
Q 11Ile ostrych pazurów miała dłoń welociraptora?
3
Dłoń była długa, a pod względem giętkości ręka przypominała ramiona bliskich krewnych tego dinozaura, czyli ptaków.
Q 12Co zapewniały welociraptorowi wydłużone wypustki kręgów ogonowych podczas szybkiego biegu?
równowagę
Usztywniony ogon ułatwiał manewrowanie, co przydawało się zwłaszcza na ostrych zakrętach.
Q 13Jaką cechę fizjologii przypisuje welociraptorowi coraz popularniejsza teoria?
stałocieplność
Przemawiają za tym bliskie pokrewieństwo z ptakami i szybki tryb życia; takie zwierzę musiałoby jeść dużo wysokokalorycznego pokarmu.
Q 21Co sprawiło, że paleontolodzy z Ameryki Północnej nie byli wpuszczani do Mongolii?
zimna wojna
W tym czasie kolejne szczątki welociraptora wydobywali inni badacze, wspierani przez mongolskich kolegów.
Q 22Od jakich przodków mógł pochodzić nielotny welociraptor według badaczy z 2007 roku?
latających
Autorzy zastrzegli jednak, że u przodków te same struktury mogły pełnić także funkcje inne niż umożliwianie lotu.
Q 23W której serii komiksów często pojawiają się welociraptory?
xkcd
Nazwę tego dinozaura nosi też płyta wydana w 2011 roku przez pewną brytyjską grupę.
Q 14Pancerza którego dinozaura szpon welociraptora nie mógł przebić w symulacji z 2005 roku?
ankylozaura
Uderzenie maczugą ogonową mogło nawet zabić napastnika, choć młody osobnik byłby dla niego łatwym łupem.
Q 15Którą polską badaczkę dinozaurów upamiętnia nazwa jednego z gatunków welociraptora?
Halszka Osmólska
Uczona urodziła się w 1930 roku i sama opisała parę nowych gatunków dinozaurów.
Q 16W kształt jakiej litery wygięta była szyja welociraptora?
S
W czasie biegu szyja zwierzęcia wyginała się jeszcze bardziej niż normalnie.
Q 17Która brytyjska grupa wydała w 2011 roku płytę zatytułowaną „Velociraptor!”?
Kasabian
W kulturze masowej ten dinozaur trafił także do seriali „Planeta dinozaurów” i „Powrót dinozaurów”.
Q 18Co szpon welociraptora robił ze skórą ofiary według eksperymentu z 2005 roku?
przekłuwał
Szpon nie wypruwał więc wnętrzności, ale mógł przebić ofierze ważne tętnice.
Q 19W którym roku znaleziono słynny szkielet welociraptora leżący obok roślinożernego dinozaura?
1971
Oba zwierzęta straciły życie w walce ze sobą, odnosząc ciężkie rany, i żadne nie puściło rywala.
Q 20Jak nazywa się kość welociraptora powstała ze zrośniętych obojczyków?
widełki
U ptaków kość ta gromadzi energię elastyczną i ułatwia uderzanie skrzydłami, a u tego dinozaura ma kształt rozchylonej litery „V”.
Q 24Kto w 1924 roku opisał nowy rodzaj dinozaura nazwany Velociraptor?
Henry Fairfield Osborn
Rok wcześniej prasa pisała o tym znalezisku pod inną, nieoficjalną nazwą.
Q 25Kości której części ciała welociraptora przypominały kości ptasich skrzydeł?
nadgarstka
To jedna z licznych cech szkieletu, które łączą dromeozaury z ptakami.
Q 26Do czego, zdaniem części badaczy, służyły welociraptorowi potężne pazury zamiast do walki?
wspinaczki po gałęziach
Hipoteza nadrzewnego trybu życia, wzorowana na krewnym mikroraptorze, kłóci się jednak z poglądami na środowisko życia tego dinozaura.
Q 27Z jakiego opowiadania pochodzi postać, od której nazwano okaz „Ichabodcraniosaurus”?
„Legenda o Sennej Kotlinie”
Tak pieszczotliwie nazwano okaz IGM 100/980, bo składa się on wyłącznie ze szkieletu pozaczaszkowego.
Q 28Którą kość welociraptora oznaczoną IGM 100/981 przebadał w 2007 roku zespół Alana Turnera?
łokciową
Chodziło o prawą kość, a w badaniach uczestniczyli także Peter Makovicky i Mark Norell.
Q 29W którym roku Pascal Godefroit z zespołem opisał drugi gatunek welociraptora?
2008
Podstawą opisu była większa część czaszki małego drapieżnika, znaleziona przez ekspedycję chińsko-belgijską.
Q 30Która nazwa z prasowego artykułu okazała się nieoficjalnym synonimem welociraptora?
Ovoraptor
Nie doczekała się formalnego opisu, więc uznano ją za nomen nudum i szybko wyszła z użycia.