Getting your questions ready
Getting your questions ready
Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Wynalazek to nowatorskie rozwiązanie problemu technicznego – od narzędzi kamiennych sprzed milionów lat po biotechnologię. Żeby uzyskać patent, musi być nowy, nieoczywisty i nadawać się do przemysłowego stosowania. Quiz sprawdza, co wiesz o drodze od pomysłu do patentu: czego polskie prawo nie uznaje za wynalazek, ile trwa publikacja zgłoszenia i kto może być pełnomocnikiem przed Urzędem Patentowym. Druga część to historia László Bíró – węgierskiego dziennikarza, który z bratem chemikiem dał światu długopis.
Wszystkie 29 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jakiego przyboru do pisania wynalezienie w dzisiejszej formie przypisuje się László Bíró?
długopis
Wynalazca, z zawodu także dziennikarz, urodził się w 1899 roku na Węgrzech, a zmarł w 1985 roku w Argentynie.
Q 02Jak najkrócej definiuje się wynalazek?
nowatorskie rozwiązanie problemu technicznego
W naukach inżynieryjnych wynalazek to zwykle nowe urządzenie, metoda lub proces, dzięki którym daną czynność wykonuje się sprawniej, bezpieczniej, wydajniej lub taniej.
Q 03Jakiej narodowości był wynalazca László Bíró?
węgierskiej
Urodził się 29 września 1899 roku, a zmarł 24 października 1985 roku; poza wynalazczością zajmował się dziennikarstwem.
Q 04Jak nazywa się obserwacja nieznanego dotąd zjawiska występującego naturalnie w przyrodzie?
odkrycie naukowe
Patent może jednak objąć nową technologię, która do takiej obserwacji doprowadziła; najtrudniej rozgraniczyć te pojęcia w biotechnologii i biologii molekularnej.
Q 05Które z tych niematerialnych osiągnięć nauki społeczne również uznają za wynalazek?
pismo
Obok pisma wymienia się tu druk i pieniądz; za najwcześniejsze wynalazki ludzkości uchodzą jednak proste narzędzia kamienne i kościane.
Q 06Które z tych rozwiązań polskie prawo wyraźnie wyłącza z grona wynalazków?
programy komputerowe
Na liście wyłączeń są także schematy i metody rozgrywania gier lub prowadzenia działalności gospodarczej oraz sposoby przedstawiania informacji.
Q 07Jakim przymiotnikiem określa się wynalazek związany z obronnością lub bezpieczeństwem państwa?
tajny
Do tej kategorii zalicza się rodzaje broni i sprzętu wojskowego, sposoby prowadzenia walki oraz środki techniczne służb wykonujących czynności operacyjne.
Q 08Ile kryteriów zdolności patentowej musi spełniać wynalazek, aby mógł zostać opatentowany?
trzy
Są to nowość, poziom wynalazczy i przemysłowa stosowalność; patent przysługuje bez względu na dziedzinę techniki.
Q 09Które prawo chroni utwór opisujący wynalazek, na przykład dokumentację techniczną?
autorskie
Nie chroni ono jednak przed użyciem opisanego rozwiązania technicznego – uniemożliwia jedynie publikowanie i rozpowszechnianie utworu bez zgody autora.
Q 10W którym mieście zmarł László Bíró w 1985 roku?
Buenos Aires
Do Argentyny trafił, uciekając najpierw z Węgier przed prześladowaniami, a potem z Francji zajętej przez Niemców.
Q 11Która polska ustawa określa kryteria, jakie musi spełnić wynalazek objęty ochroną patentową?
Prawo własności przemysłowej
Ustawę uchwalono 30 czerwca 2000 roku; szczegółowo opisuje ona również zasady patentowania wynalazków z zakresu biotechnologii.
Q 12Do jakiej domeny, zdaniem prawa, należą odkrycia naukowe nieobjęte ochroną patentową?
publicznej
Uznaje się je za własność całej ludzkości; kontrowersje budzi np. to, czy patentować można wyniki analiz ludzkiego genomu stosowane w terapii genowej.
Q 13Jak dawno hominidy posługiwały się narzędziami uznawanymi za najwcześniejsze wynalazki?
ponad 3 mln lat temu
Q 21W ciągu ilu dni oryginały dokumentów przesłanych faksem muszą dotrzeć do Urzędu Patentowego?
30 dni
Zgłoszenie uważa się za dokonane w dniu jego wpłynięcia do urzędu, niezależnie od tego, czy złożono je osobiście, pocztą czy elektronicznie.
Q 22Co oznacza kryterium przemysłowej stosowalności wynalazku?
możliwość powtarzalnego uzyskania lub realizacji
Wynalazek nie musi być przy tym efektywny ani użyteczny; kryterium to bywa też nazywane wymogiem charakteru technicznego.
Q 23W ciągu ilu miesięcy od ogłoszenia o udzieleniu patentu można wnieść sprzeciw?
6 miesięcy
Narzędzia te wykonywano z kamienia i kości; dopiero znacznie później ludzkość dorobiła się zdobyczy niematerialnych, takich jak druk czy pieniądz.
Q 14Kiedy, w świetle kryterium nowości, wynalazek jest uważany za nowy?
niedostępność informacji o nim przed zgłoszeniem
Datą graniczną jest pierwsze zgłoszenie w urzędzie patentowym lub wystawienie wynalazku na uznanej wystawie.
Q 15Gdzie wpisywany jest patent po wniesieniu opłaty za pierwszy okres ochrony?
Rejestr Wynalazków
Brak tej opłaty skutkuje wygaśnięciem decyzji o udzieleniu patentu; sam urząd może też odmówić udzielenia patentu lub umorzyć postępowanie.
Q 16Czego dotyczy wynalazek biotechnologiczny?
wytworu zawierającego materiał biologiczny
Może też dotyczyć sposobu, wedle którego materiał biologiczny jest wytwarzany, przetwarzany lub wykorzystywany; szczegółowe zasady opisuje polska ustawa.
Q 17W którym roku bracia Bíró opatentowali nowy przybór do pisania?
1938
Patent zgłoszono nie na Węgrzech, lecz we Francji; pod koniec tego samego roku wynalazca z żoną i córką opuścił ojczyznę.
Q 18Po ilu miesiącach od zgłoszenia wynalazek jest publikowany w Biuletynie Urzędu Patentowego?
18
Publikacja pozwala osobom trzecim zapoznać się z wynalazkiem i zgłosić uwagi; wcześniej urząd sporządza sprawozdanie o stanie techniki.
Q 19Która z tych kategorii jest wyłączona z patentowania w celu ochrony interesu publicznego?
sposoby leczenia ludzi i zwierząt
Wyłączone są też rozwiązania sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami oraz odmiany roślin i rasy zwierząt wraz z biologicznymi sposobami ich hodowli.
Q 20Czego brakuje w polskim systemie prawa w odniesieniu do wynalazków?
definicji pojęcia wynalazku
Ustawa podaje jedynie kryteria zdolności patentowej; za wynalazki nie uważa się m.in. odkryć, teorii naukowych, metod matematycznych ani wytworów o charakterze jedynie estetycznym.
Sprzeciw kieruje się do decyzji Urzędu Patentowego; poprawki do samego zgłoszenia są dopuszczalne tylko w zakresie ujawnionym w dacie zgłoszenia.
Q 24Jaką ochronę może uzyskać urządzenie, które nie cechuje się poziomem wynalazczym?
prawo ochronne na wzór użytkowy
Poziom wynalazczy oznacza m.in. element zaskoczenia dla znawcy, rozwiązanie problemu dotąd bezskutecznie podejmowanego lub zaspokojenie nowej potrzeby społecznej.
Q 25Prawo którego państwa pod koniec 2009 roku pozwalało patentować procedury biznesowe i algorytmy?
Stanów Zjednoczonych
Takie patenty rodzą spory sądowe sięgające nawet Sądu Najwyższego; w Unii Europejskiej wciąż trwa debata nad zasadnością podobnej ochrony.
Q 26W jakim wydawnictwie Urząd Patentowy RP ogłasza udzielenie patentu?
Wiadomości Urzędu Patentowego
W ogłoszeniu podaje się numer patentu, datę zgłoszenia, klasyfikację patentową oraz dane wynalazcy i uprawnionego.
Q 27Ile patentów na wynalazki przyznał Urząd Patentowy RP w 2023 roku?
2 261
W tym samym roku zgłoszono 4 063 wynalazki – niemal dwukrotnie więcej, niż udzielono patentów.
Q 28Jakiej maksymalnej długości może być skrót opisu w zgłoszeniu patentowym?
1/3 strony A4
Zgłoszenie zawiera też dokładny opis wynalazku, zastrzeżenia patentowe z zespołem cech technicznych oraz rysunki; można je wysłać pocztą, faksem lub elektronicznie.
Q 29Ile patentów na wynalazki pozostawało w mocy w Polsce na dzień 31 grudnia 2023 roku?
14 022
Patent wpisuje się do rejestru dopiero po uiszczeniu opłaty za pierwszy okres ochrony; brak opłaty powoduje wygaśnięcie decyzji o jego udzieleniu.