Getting your questions ready
Getting your questions ready
Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Koraalriffen zijn de grootste door levende wezens gebouwde structuren op aarde. Ze beslaan maar een fractie van het oceaanoppervlak, maar bieden onderdak aan een kwart van al het bekende zeeleven. Deze quiz test wat je weet over de koraalpoliepen en hun algen, de riftypen van Darwin, de opbouw van een rif en het Groot Barrièrerif voor de kust van Australië. Ook de bedreigingen komen aan bod: opwarming, verzuring, stormen en zeesterren. Speel direct of print de vragen uit voor een quizavond.
Alle 28 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Voor de kust van welke Australische deelstaat ligt het Groot Barrièrerif?
Queensland
Het rif schermt het grootste deel van de oostkust van Australië af, wat die kust voor de scheepvaart moeilijk toegankelijk maakt.
Q 02Door welke kleine organismen werd het Groot Barrièrerif gemaakt?
Koraalpoliepen
Het resultaat is 's werelds grootste alleenstaande structuur die door levende organismen is gemaakt.
Q 03Hoe worden steenkoralen ook wel genoemd?
Rifbouwende koralen
Hun poliepen scheiden kalk af en vormen zo een stevig, vaak kleurrijk skelet dat de basis van het rif is.
Q 04Hoe heet het verschijnsel waarbij koraal wit wordt doordat zijn symbiotische algen afsterven?
Verbleking
Opwarming en verzuring van het zeewater dragen bij aan dit verschijnsel; bij het Groot Barrièrerif werd er herhaaldelijk alarm over geslagen.
Q 05Tot welke klasse van dieren behoren koralen?
Bloemdieren
Ze vormen een hard exoskelet dat niet alleen henzelf, maar ook andere zeedieren bescherming biedt.
Q 06Welk deel van al het bekende zeeleven heeft een koraalrif als woonplaats?
Minstens 25%
Dat terwijl koraalriffen minder dan 0,1% van het oceaanoppervlak innemen; duizenden soorten vissen, weekdieren en sponzen zijn ervan afhankelijk.
Q 07Welk riftype ontstond volgens Darwin op de hellingen van een vulkaan die in zee wegzakte?
Atol
Zo'n rif ligt rondom een centrale lagune; ook hier was de koraalgroei het sterkst aan de zeezijde.
Q 08Bij welke watertemperatuur komen steenkoralen het best tot ontwikkeling?
26–27 °C
Langdurige grote afwijkingen van deze temperatuur kunnen het einde van een heel koraalrif betekenen.
Q 09Welke cellen dienen bij koraaldiertjes als aanvals- en verdedigingsorganen?
Netelcellen
Ze zitten in de flexibele tentakels van de poliep en zijn kenmerkend voor alle neteldieren.
Q 10Hoe wordt een kustrif ook wel genoemd?
Franjerif
Zo'n rif vormt zich dicht langs de kust, volgt globaal de contouren ervan en kan vele tientallen kilometers lang zijn.
Q 11Welk kenmerk onderscheidt een barrièrerif van een kustrif?
Ondiepe lagune
Barrièreriffen zijn uitgestrekte riffen die zich verder in zee bevinden dan kustriffen.
Q 12Welk klimaatfenomeen wordt genoemd als natuurlijke bedreiging voor koraalriffen?
El Niño
Daarnaast spelen vervuiling, het versterkte broeikaseffect en de verzuring van de zee een rol bij het verdwijnen van riffen.
Q 13Hoe heten de eencellige algen waarmee veel steenkoralen in symbiose leven?
Zoöxanthellen
Deze algen hebben licht nodig, en daarom gedijen steenkoralen alleen in heldere, ondiepe kustwateren.
Q 21Welke term beschrijft poliepen van koraal die zich na hun larvestadium permanent vastzetten?
Sessiel
Als larve zwemmen ze vrij rond in de oceaan; daarna kiezen ze een plek in ondiep water en bouwen er een behuizing van kalk.
Q 22Hoe breed is de strook water tussen het Groot Barrièrerif en de Australische kust maximaal?
65 kilometer
Bij andere barrièreriffen is die strook soms maar enkele tientallen meters breed, waardoor ze op een kustrif gaan lijken.
Q 23Welke zender riep het Groot Barrièrerif uit tot een van de zeven natuurlijke wereldwonderen?
CNN
Het rif staat sinds de jaren tachtig ook op de Werelderfgoedlijst.
Q 14Tot welke diepte ontwikkelen steenkoralen zich doorgaans maximaal?
50 meter
Koralen zonder symbiotische algen, zoals hoornkoralen en zachte koralen, groeien wél op schaduwrijke plekken en op grotere diepten.
Q 15Welk deel van alle zoutwatervissen leeft naar schatting in de buurt van koraalriffen?
Een derde
Toch beslaan de riffen zelf slechts 0,02% van het totale oceaanoppervlak.
Q 16In welke zee liggen zeer rijke kustriffen, tevens de noordelijkste riffen ter wereld?
Rode Zee
Op zo'n kustrif vindt men behalve steenkoralen ook een overdaad aan sponzen, zachte koralen en algen.
Q 17Met hoeveel was het Groot Barrièrerif in 2012 geslonken ten opzichte van 1985?
De helft
Na 2016 werd bovendien herhaaldelijk alarm geslagen over het massaal wit worden van koraal in het noordelijke en centrale deel.
Q 18Welke giftige stof wordt in Indonesië en de Filipijnen gebruikt om op riffen te vissen?
Cyanide
Ook vissen met dynamiet en zelfgemaakte explosieven behoort tot de gevaarlijke technieken die daar worden toegepast.
Q 19Uit hoeveel individuele riffen bestaat het Groot Barrièrerif?
2.900
Duiktochten en rondvaarten naar het rif vertrekken vanuit plaatsen als Cairns en Townsville.
Q 20In welk jaar werd het Groot Barrièrerif op de Werelderfgoedlijst geplaatst?
1981
Het rif herbergt een grote diversiteit aan leven en is zelfs vanuit de ruimte waar te nemen.
Q 24Wat was volgens Australische onderzoekers de grootste oorzaak van het koraalverlies tot 2012?
Stormen
De opwarming van het oceaanwater, aanvankelijk gezien als de voornaamste oorzaak, verklaarde slechts 10 procent van de afname.
Q 25In welk geologisch tijdperk verschenen de eerste koraalriffen?
Ordovicium
Dat was zo'n 485 miljoen jaar geleden; de aangroei gaat nog altijd traag, want sommige soorten groeien maar enkele millimeters per jaar.
Q 26Vanaf welk jaar is het Groot Barrièrerif mogelijk al beschadigd geraakt door kolonisten?
1870
Door boskap en landbemesting sijpelden slib en mest de oceaan in, waardoor koraal minder goed groeide of afstierf.
Q 27In welk jaar publiceerde Darwin zijn klassieke werk over de structuur van koraalriffen?
1842
Het werk heet ‘On the Structure and Distribution of Coral Reefs’ en ligt nog altijd ten grondslag aan de indeling van riftypen.
Q 28Tot welke onderklasse behoren veel koralen die geen rif bouwen?
Octocorallia
Hun poliepen hebben achtvoudige tentakels en leggen geen kalkskelet aan; hoornkoralen en zachte koralen zijn voorbeelden.