Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Muziek is de kunstzinnige schikking van klanken, en achter die eenvoudige definitie gaat een wereld van begrippen schuil: timbre, syncope, polyfonie, tala en het stille 4'33" van John Cage. Daarnaast duikt deze quiz in een van de hoogtepunten van de klassieke muziek: de Negende Symfonie van Beethoven, van de tumultueuze première in Wenen tot de invloed op de cd en de film. Een quiz voor wie verder wil dan de hitlijsten, met vragen over muziektheorie, muziekonderwijs en muziekgeschiedenis.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01In welke eenheid wordt het aantal luchttrillingen per seconde van een toon uitgedrukt?
Hertz
Naast de grondtoon bepalen de aanwezige boventonen de vaste klanksamenstelling die het oor waarneemt.
Q 02Hoe heet de muzikale afstand tussen twee tonen?
Interval
Klinken de twee tonen gelijktijdig, dan spreekt men van een harmonische variant; klinken ze na elkaar, van een melodische.
Q 03Welke term is een synoniem voor klankkleur?
Timbre
Het is het onderscheidende vermogen van tonen van dezelfde toonhoogte; formanten, resonanties op bepaalde frequenties, dragen eraan bij.
Q 04Onder welke andere naam staat de Negende Symfonie van Beethoven ook bekend?
Koorsymfonie
Die bijnaam verwijst naar de finale op Schillers ode An die Freude voor vier solisten en vier koorstemmen.
Q 05Wat betekent het Griekse woord mousikè, waarvan het woord muziek is afgeleid?
Kunst van de muzen
Toonkunst is het Nederlandse synoniem voor de kunstzinnige schikking van klanken en de menselijke stem.
Q 06In welk jaar overleed Beethoven, met de plannen voor een tiende symfonie halverwege?
1827
De Negende bleef daardoor zijn laatste voltooide symfonie; later ontstond het zogenoemde 9e Symfonie-syndroom.
Q 07Hoe heet amusementsmuziek die als achtergrondgeluid in restaurants en winkelcentra wordt gebruikt?
Muzak
De tegenhanger van amusementsmuziek is kunstmuziek, zoals een rockband die in clubs speelt voor een klein, geschoold publiek.
Q 08Hoe heet een ritme waarbij tonen niet op de tel vallen en accenten worden verlegd?
Syncope
Valt het accent vlak voor de verwachte tel, dan heet dat anticiperend; vlak erna spreekt men van een echosyncope.
Q 09Met de geschiedenis waarvan hangt het ontstaan van nieuwe muziekgenres sinds eind 19e eeuw nauw samen?
Geluidsopname
Radio, versterking en elektrische instrumenten deden er later nog een schepje bovenop, met popmuziek, rock, dance en hiphop als gevolg.
Q 10Welke 20ste-eeuwse componist zei: "Er bestaat geen lawaai, enkel geluid"?
John Cage
Volgens hem kan elk geluid muziek zijn, een idee dat hij in de praktijk bracht met een beruchte stille compositie.
Q 11Hoe heet de wijze waarop een muzikale zin wordt gearticuleerd?
Frasering
Voor zangers is dat het belangrijkst: het geeft aan waar ze even kunnen onderbreken om adem te halen.
Q 12Met welk werk bracht Cage zijn idee dat elk geluid muziek kan zijn in praktijk?
4'33"
Waar Varèse muziek nog relateerde aan de organisatie van geluid, is in deze compositie ook die organisatie verdwenen.
Q 13Hoe heet de universitaire studie van muziek in etnische context?
Etnomusicologie
De bredere academische studie van muziek heet kortweg musicologie.
Welke textuurvorm wordt doorgaans beschouwd als de hoogste prestatie van de westerse muziek?
Q 21Waar bevindt zich het originele handschrift van Beethovens Negende?
Staatsbibliothek zu Berlin
De bibliotheek heeft het manuscript online gezet, zodat iedereen het kan bekijken.
Q 22Welk opusnummer draagt de Negende Symfonie van Beethoven?
125
Het werk in d mineur geldt als een hoogtepunt van de klassieke muziek en ver daarbuiten.
Q 23Hoe heet de studie naar de eigenschappen van muziekinstrumenten?
Organologie
Een andere naam voor dit vakgebied is instrumentkunde.
Q 24Hoeveel jaar na zijn achtste voltooide Beethoven zijn negende symfonie?
Polyfonie
Daarbij klinken meerdere gelijkwaardige melodieën tegelijk, bij zang elk in een ander stemregister.
Q 15Hoe heet de gehoortraining waarbij een melodie op de namen van de noten wordt gezongen?
Solfège
De tekst blijft daarbij achterwege; het doel is de stelselmatige training van het muzikale gehoor.
Q 16Welk genre gebruikt typisch een tempo tussen 85 en 120 bpm?
Hiphop
Bij house ligt het tempo doorgaans hoger, tussen de 110 en 140 beats per minute.
Q 17Welke leerwijze leert kinderen al vanaf jonge leeftijd muziek maken?
Suzukimethode
Op muziekscholen krijgen jonge kinderen daarnaast Algemene Muzikale Vorming, waarbij ze met diverse instrumenten kennismaken.
Q 18Wie arrangeerde in 1972 de Ode an die Freude voor gebruik als Europees volkslied?
Herbert von Karajan
De opdracht kwam van de Raad van Europa; Beethoven had enkele regels van Schillers gedicht uit 1785 in zijn finale verwerkt.
Q 19Welke popmuzikant merkte als eerste, in navolging van Cage, stilte aan als kunstvorm?
John Lennon
Hij deed dat als solo-artiest, na de experimentele platen die hij in 1969 met Yoko Ono maakte.
Q 20Hoe heet de Indiase tegenhanger van de westerse maatcyclus?
Tala
In de klassieke westerse muziek heet de steeds herhaalde cyclus van een vast aantal tellen de maatsoort.
Acht
Hij rondde het werk eind 1823 of begin 1824 af, toen hij al volledig doof was.
Q 25Uit welke taal komt de muziekterm aksak, voor muziek met een onregelmatig metrum?
Turks
Het woord betekent letterlijk hinkelend of strompelend; groepen van 2 en 3 tonen wisselen elkaar af, zoals in 2+2+3.
Q 26In welk theater ging Beethovens Negende op 7 mei 1824 in première?
Kärntnertortheater
De Weense zaal zat tot de nok toe vol en Beethoven stond zelf naast de dirigent.
Q 27Welke Duitse componist gebruikte in zijn partituren bijna uitsluitend Duitse tempotermen?
Paul Hindemith
Aanduidingen als 'etwas bewegt' en 'sehr langsam' vervingen bij hem het Italiaans, al noteerde hij de dynamiek wel met pp, p, mf en ff.
Q 28Hoe heet de opvolging van tonen in een melodie, los van de ritmische structuur?
Melos
De opeenvolgende intervallen van een melodie bepalen dit element; samen met het ritme vormt het de melodie.
Q 29Welke componist relateerde muziek aan de organisatie van geluid?
Edgard Varèse
Cage ging nog een stap verder en liet in zijn stille compositie zelfs die organisatie los.
Q 30Aan welke vorst droeg Beethoven zijn Negende Symfonie op?
Frederik Willem III van Pruisen
De oorspronkelijke Duitse titel noemt de opdracht 'in tiefster Ehrfurcht', in diepste eerbied.